DE VERA ET FALSA POENITENTIA AD CHRISTI DEVOTAM LIBER UNUS


ADMONITIO IN LIBRUM DE VERA ET FALSA POENITENTIA.

Totus fere hic liber cum nomine Augustini in Decreta per Gratianum, et in Sententias per Petrum Lombardum translatus est. Eumdem postea citarunt et Augustino tribuerunt Petrus Blesensis in libris de Confessione ac de Poenitentia, Vincentius Bellovacensis in Speculo morali, lib. 3, parte 10, dist. 12; Thomas Aquinas in Summa theologica, et alii deinceps. Supposititium tamen credit Trithemius lib. de Scriptoribus ecclesiasticis, quoniam, ait, capite 17 Augustinus ipse allegatur. Reclamat Martinus Navarrus, tom. 2, Comment. in dist. 5 de Poenitentia, et dicit existimandum potius, illam partem, qua citatur Augustinus, ex annotatione viri alicujus docti ad marginem adscripta, migrasse in textum, quam propterea negandum esse Augustini librum optimum, tot saeculis ei tributum. Navarri conjecturam juvant libri veteres per nos inspecti, qui eo loci nomen saltem Augustini praetereunt: sed illud tamen et postulat sensus, et legit reipsa Gratianus. Verum, de hoc loco quidquid tandem putetur, alia undique suppetunt argumenta, quae clamitant hoc opus non esse Augustini. Quaedam in Critico Augustiniano collegit Bernardus Vindingus, et adversus quemdam, ut ait, recentem, nec malum alioqui theologum, qui stilo et doctrina totum Augustinianum esse, adeoque stulte ipsi hoc negatum ab Erasmo et aliis doctoribus contendebat, opposuit: scilicet phrases ab Augustino alienas cap. 3: Naaman per aquam perdidit lepram. Cap 4: Petrus Dominum negavit, et a se amicos Christi excommunicavit. Eodem cap. 4, et 6, ac 7: Poenam promittere. Cap. 9: Ad Deum anxiari. Ibidem: Meliori quam potest confiteatur. Cap. 17: Oportet peccatorem ut in poenitentia fructificet. In Scripturis exponendis auctorem neque Augustini solertiam habere ostendit, neque cum illo consensionem. Nam cap. 5: Quod omnibus, ait, promisit indulgentiam, aliis promissionibus declarat:

“Qui me confessus fuerit coram hominibus,”

id est, omnis quantumcumque et quotiescumque peccator, cujuscumque ordinis, etiamsi fuerit sacerdos;

“confitebor et ego eum coram Patre meo.”

Cap. 9: Totum hominem sanavit in sabbato, quia et corpus ab infirmitate et animam ab omni contagione liberavit. Cap. 11: In Petro et Joanne et Jacobo et patre et matre puellae (Luc. VIII, 51) figuraliter continentur sacerdotes Ecclesiae. Lacrymis matris viduae, Marthae et Mariae ac turbae Judaeorum docemur, inquit, publice peccantibus non proprium, sed Ecclesiae sufficere meritum, etc. Cap. 14: Omnis ista varietas confitenda est, si peccavit in loco sacro, aut cui debuit excellentiam fidei, ut sunt domus dominorum et aliorum multorum; si in tempore orationi constituto, aut in festivitate sanctorum, et in tempore jejunii, etc. Si quis cadit in avaritiam, etiam castitatem minoravit. Praeterea, insinuatur capite 6 bonum quemque ante Christi adventum inferis detentum fuisse, Augustino, lib. 12 de Genesi ad litteram, capp. 33 et 34, ea de re dissentiente aut certe ambigente; et memorantur capite 8 acta sancti Andreae, longe post Augustinum secundum eruditos vulgari coepta.

Librum emendavimus ad codices Mss. Augustinensium majoris conventus Parisiensis, ad Cisterciensem, ad Vaticanum, necnon ad Gratiani et Lombardi Collectanea. In Mss. inscribitur de Vera et Falsa Poenitentia; omisso ad Christi devotam. Et ad finem in iis habetur, Explicit de Confessione.