|
57. Nec jam illud ambigendum est, incommutabilem naturam, quae
supra rationalem animam sit, Deum esse; et ibi esse primam vitam et
primam essentiam, ubi est prima sapientia. Nam haec est illa
incommutabilis veritas, quae lex omnium artium recte dicitur, et ars
omnipotentis artificis. Itaque cum se anima sentiat nec corporum
speciem motumque judicare secundum seipsam, simul oportet agnoscat
praestare suam naturam ei naturae de qua judicat; praestare autem sibi
eam naturam, secundum quam judicat, et de qua judicare nullo modo
potest. Possum enim dicere quare similia sibi ex utraque parte
respondere membra cujusque corporis debeant; quia summa aequalitate
delector, quam non oculis corporis, sed mentis contueor: quapropter
tanto meliora esse judico quae oculis cerno, quanto pro sua natura
viciniora sunt iis quae animo intelligo. Quare autem illa ita sint,
nullus potest dicere: nec ita debere esse quisquam sobrie dixerit,
quasi possint esse non ita.
58. Quare autem nobis placeant, et cur ea, quando melius sapimus,
vehementissime diligamus, ne id quidem quisquam, si ea rite
intelligit, dicere audebit. Ut enim nos et omnes animae rationales,
secundum veritatem de inferioribus recte judicamus; sic de nobis,
quando eidem cohaeremus, sola ipsa Veritas judicat. De ipsa vero nec
Pater, non enim minor est quam ipse , et ideo quae Pater judicat,
per ipsam judicat. Omnia enim quae appetunt unitatem, hanc habent
regulam, vel formam, vel exemplum, vel si quo alio verbo dici se
sinit; quoniam sola ejus similitudinem a quo esse accepit, implevit:
si tamen, accepit, non incongrue dicitur, pro ea significatione, qua
Filius appellatur, quia non de seipso est, sed de primo summoque
principio, qui Pater dicitur; ex quo omnis paternitas in coelo et in
terra nominatur (Ephes. III, 15). Pater ergo non judicat
quemquam, sed omne judicium dedit Filio (Joan. V, 22): et,
spiritualis homo judicat omnia, ipse autem a nemine judicatur (I
Cor. II, 15), id est a nullo homine, sed a sola ipsa lege
secundum quam judicat omnia; quoniam et illud verissime dictum est,
Oportet nos omnes exhiberi ante tribunal Christi (II Cor. V,
10). Omnia ergo judicat, quia super omnia est, quando cum Deo
est. Cum illo autem est, quando purissime intelligit, et tota
charitate, quod intelligit, diligit. Ita etiam, quantum potest,
lex ipsa etiam ipse fit, secundum quam judicat omnia, et de qua
judicare nullus potest. Sicut in istis temporalibus legibus, quanquam
de his homines judicent cum eas instituunt, tamen cum fuerint
institutae atque firmatae, non licebit judici de ipsis judicare, sed
secundum ipsas. Conditor tamen legum temporalium, si vir bonus est et
sapiens, illam ipsam consulit aeternam, de qua nulli animae judicare
datum est; ut secundum ejus incommutabiles regulas, quid sit pro
tempore jubendum vetandumque discernat. Aeternam igitur legem mundis
animis fas est cognoscere, judicare non fas est. Hoc autem interest,
quod ad cognoscendum satis est ut videamus ita esse aliquid vel non
ita: ad judicandum vero addimus aliquid quo significemus posse esse et
aliter; velut cum dicimus, Ita esse debet, aut, ita esse debuit,
aut, ita esse debebit; ut in suis operibus artifices faciunt.
|
|
