|
74. Ita renascitur interior homo, et exterior corrumpitur de die in
diem (II Cor. IV, 16). Sed interior exteriorem respicit,
et in sua comparatione foedum videt; in proprio tamen genere pulchrum
et corporum convenientia laetantem, et corrumpentem quod in bonum suum
convertit, alimenta scilicet carnis: quae tamen corrupta, id est
amittentia formam suam, in membrorum istorum fabricam migrant, et
corrupta reficiunt, in aliam formam per convenientiam transeuntia; et
per vitalem motum dijudicantur quodammodo, ut ex eis in structuram
hujus visibilis pulchri quae apta sunt assumantur, non apta vero per
congruos meatus ejiciantur. Quorum aliud faeculentissimum redditur
terrae ad alias formas assumendas, aliud per totum corpus exhalat,
aliud totius animalis latentes numeros accipit, et inchoatur in
prolem, et sive convenientia duorum corporum, sive tali aliquo
phantasmate commotum, per genitales vias ab ipso vertice defluit in
infima voluptate . Jamvero in matre per certos numeros temporum in
locorum numerum coaptatur, ut suas regiones quaeque membra occupent;
et si modum parilitatis servaverint, luce coloris adjuncta, nascitur
corpus quod formosum vocatur, et a suis dilectoribus amatur acerrime:
non tamen in eo plus placet forma quae movetur, quam vita quae movet.
Nam illud animal si nos amet, allicit violentius: si oderit autem,
succensemus, et ferre non possumus, etiamsi formam ipsam praebeat
fruenti. Hoc totum est voluptatis regnum, et ima pulchritudo;
subjacet enim corruptioni: quod si non esset, summa putaretur.
75. Sed adest divina providentia, quae hanc ostendat et non malam,
propter tam manifesta vestigia primorum numerorum, in quibus sapientiae
Dei non est numerus; et extremam tamen esse, miscens ei dolores et
morbos et distortiones membrorum, et tenebras coloris, et animorum
simultates ac dissensiones, ut ex his admoneamur incommutabile aliquid
esse quaerendum. Et hoc facit per infima ministeria , quibus id agere
voluptatis est; quos exterminatores et angelos iracundiae, divinae
Scripturae nominant, quamvis ipsi nesciant quid de se agatur boni.
His similes sunt homines qui gaudent miseriis alienis, et risus sibi
ac ludicra spectacula exhibent, vel exhiberi volunt eversionibus et
erroribus aliorum . Atque ita in his omnibus boni admonentur, et
exercentur, et vincunt, et triumphant, et regnant. Mali vero
decipiuntur, cruciantur, vincuntur, damnantur, et serviunt; non uni
omnium summo Domino, sed ultimis servis, illis videlicet angelis,
qui doloribus et miseria damnatorum pascuntur, et pro ista malevolentia
bonorum liberatione torquentur.
76. Ita ordinantur omnes officiis et finibus suis in pulchritudinem
universitatis, ut quod horremus in parte, si cum toto consideremus,
plurimum placeat: quia nec in aedificio judicando unum tantum angulum
considerare debemus, nec in homine pulchro solos capillos, nec in bene
pronuntiante solum digitorum motum, nec in lunae cursu aliquas tridui
tantum figuras. Ista enim, quae propterea sunt infima, quia partibus
imperfectis tota perfecta sunt, sive in statu, sive in motu pulchra
sentiantur, tota consideranda sunt, si recte volumus judicare. Verum
enim nostrum judicium, sive de toto, sive de parte judicet, pulchrum
est: universo quippe mundo superfertur, nec alicui parti ejus, in
quantum verum judicamus, adhaeremus. Error autem noster parti
adhaerens ejus, ipse per se foedus est. Sed sicut niger color in
pictura cum toto fit pulcher; sic totum istum agonem decenter edit
incommutabilis divina providentia, aliud victis, aliud certantibus,
aliud victoribus, aliud spectatoribus, aliud quietis et solum Deum
contemplantibus tribuens: eum in his omnibus non sit malum nisi
peccatum, et poena peccati, hoc est defectus voluntarius a summa
essentia, et labor in ultima non voluntarius; quod alio modo sic dici
potest, libertas a justitia, et servitus sub peccato.
|
|
