|
90. Quapropter, cur iste non invictus sit hominem diligendo, cum
in eo nihil praeter hominem diligat, id est creaturam Dei ad ejus
imaginem factam, nec ei possit deesse perfecta natura quam diligit,
cum ipse perfectus est? Sicut enim, verbi gratia, si quisquam
diligat bene cantantem, non hunc aut illum, sed tantum bene cantantem
quemlibet, cum sit cantator ipse perfectus; ita vult omnes tales
esse, ut tamen ei non desit quod diligit, quia ipse bene cantat. Nam
si cuiquam invidet bene cantanti, non jam illud diligit, sed aut
laudem, aut aliquid aliud, quo bene cantando vult pervenire; et
potest ei minui vel auferri, si et alius bene cantaverit. Qui ergo
invidet bene cantanti, non amat bene cantantem: sed rursus qui eo
indiget, non bene cantat. Quod multo accommodatius de bene vivente
dici potest, quia invidere nulli potest: quo enim perveniunt bene
viventes, tantumdem est omnibus, nec minus fit cum plures habuerint.
Et potest esse tempus quo bonus cantator cantare non decenter queat,
et indigeat voce alterius, qua sibi exhibeatur quod diligit; tanquam
si alicubi convivetur, ubi eum cantare turpe sit, sed deceat audire
cantantem: bene autem vivere semper decet. Quare quisquis hoc et
diligit et facit, non solum non invidet imitantibus, sed et his se
praebet libentissime atque humanissime quantum potest; nec tamen eis
indiget. Nam quod in illis diligit, in seipso habet totum atque
perfectum. Ita cum diligit proximum tanquam seipsum, non invidet ei,
quia nec sibi ipsi; praestat ei quod potest, quia et sibi ipsi; non
eo indiget, quia nec seipso: tantum Deo indiget, cui adhaerendo
beatus est. Nemo autem illi eripit Deum. Ille ergo verissime atque
certissime invictus homo est qui cohaeret Deo, non ut ab eo aliquid
boni extra mereatur, sed cui nihil aliud quam ipsum haerere Deo bonum
est.
91. Hic vir quamdiu est in hac vita, utitur amico ad rependendam
gratiam, utitur inimico ad patientiam, utitur quibus potest ad
beneficentiam, utitur omnibus ad benevolentiam. Et quanquam
temporalia non diligat, ipse recte utitur temporalibus, et pro eorum
sorte hominibus consulit, si aequaliter non potest omnibus. Quare si
aliquem familiarium suorum promptius quam quemlibet alloquitur, non eum
magis diligit, sed ad eum habet majorem fiduciam, et apertiorem
temporis januam. Tractat enim tempori deditos tanto melius, quanto
minus ipse obligatus est tempori. Cum itaque omnibus, quos pariter
diligit, prodesse non possit, nisi conjunctioribus prodesse malit,
injustus est. Animi autem conjunctio major est, quam locorum aut
temporum quibus in hoc corpore gignimur ; sed ea maxima est quae
omnibus praevalet. Non ergo iste affligitur morte cujusquam, quoniam
qui toto animo Deum diligit, novit nec sibi perire quod Deo non
perit. Deus autem dominus est et vivorum et mortuorum. Non cujusquam
miseria miser est, quia nec cujusquam justitia justus est . Et ut
nemo illi justitiam et Deum, sic nemo aufert beatitudinem. Et si
aliquando forte alicujus periculo, vel errore, vel dolore commovetur;
usque ad illius auxilium, aut correctionem, aut consolationem, non
usque ad suam subversionem valere patitur.
92. In omnibus autem officiosis laboribus, futurae quietis certa
exspectatione, non frangitur. Quid enim ei nocebit, qui bene uti
etiam inimico potest? Ejus enim praesidio atque munimento inimicitias
non pertimescit, cujus praecepto et dono diligit inimicos. Huic viro
in tribulationibus parum est non contristari, nisi etiam gaudeat,
sciens quod tribulatio patientiam operatur, patientia probationem,
probatio spem, spes autem non confundit: quoniam charitas Dei diffusa
est in cordibus nostris per Spiritum sanctum, qui datus est nobis
(Rom. V, 3-5). Quis huic nocebit? Quis hunc subjugabit?
Homo qui prosperis rebus proficit, asperis quid profecerit discit.
Cum enim mutabilium bonorum adest copia, non eis confidit; sed cum
subtrahuntur, agnoscit utrum eum non ceperint: quia plerumque cum
adsunt nobis, putamus quod non ea diligamus; sed cum abesse
coeperint, invenimus qui simus. Hoc enim sine amore nostro aderat,
quod sine dolore discedit. Videtur ergo vincere, cum vincatur, qui
superando ad id pervenit, quod cum dolore amissurus est: et vincit cum
vinci videatur, quisquis cedendo ad id pervenit, quod non amittit
invitus.
|
|
