CAPUT VI. Morbum et flagella Dei gaudenter excipere. Mors vitae praesenti praeferenda.

Tu igitur, chare mi, ad modicum migraturus de mundo, tantam et tam ineffabilem benignitatem Domini Dei tui ne spernas, flagellum ipsius gaudenter suscipe. Flagellat in te quod nescis, nec injuste; justa enim sunt ipsius judicia: morbus hic corporis, medicina est spiritualis. Porro recogita quod morbus tuus, ut aiunt medici, est incurabilis: et tecum revolve, quoniam si contra Deum praesumpseris murmurare; et morbum velis nolis sustinebis, nec murmurando sanaberis: imo anima debilitaberis, dum contra Deum tuum, patrem tuum, medicum tuum, magistrum tuum mansuetissimum et tranquillissimum, in ipso flagello pacatissimum, qui nunquam iratus, cum iratus est misericordiae recordatur, murmuraveris. Meis igitur acquiesce consiliis, et quando quidem murmurando duo mala sustineres, pacificus esto, et gravamen corporale fac tibi antidotum spirituale. Non enim si in flagello vis Deum recognoscere, corpore et anima flagellaberis: non enim flagellat Deus bis in idipsum. O quam jucundo pectore, quam laeto corde visitationem divinam debes praeoptare! Certe si corpore totus praevaleres, infirmitatem medicinalem a Deo debueras votis omnibus expetere, et ne sanitas corporis infirmitas esset animae metuere. Nihil aliud scio, sed quia infirmaris, utiliter debes gaudere: quia juxta est vocatio divina, debes ei totis nisibus laetus adesse. Eia si episcopatum aut honorem alium, ut sanitatem infirmis optabilem tibi concessisset Deus, nonne omni gaudio illud donum Dei susciperes? Certe majori exsultatione, affectuosiori voluntate, cum gratiarum etiam actione hanc Dei animadversionem debes tibi unicam habere, quia et hoc utilissimum donum Dei est. Porro si de vitae istius naufragio, deque compendiosae mortis camparando commercio cogitares, quam inenarrabiliter vivere fastidires, quam festinanter mori in Domino concupisceres! Beati enim mortui qui in Domino moriuntur (Apoc. XIV, 13).

Nam ut collationem quamdam breviter faciamus, conferamus, si placet, de vita praesenti, quae initium dolorum est, et quasi per amicum litigium quid potius appetendum sit, male vivere, an bene mori, discutiamus: nam bene vivere praesentialiter nemo potest: Omnis enim homo mendax (Psal. CXV, 11). Et Apostolus homo prae caeteris hominibus videns aliam legem in membris suis legi mentis suae repugnantem (Rom. VII, 23), cupit dissolvi et esse cum Christo (Philipp. I, 23). Et scimus quia omnis creatura ingemiscit et parturit (Rom. VIII, 22), usquequo liberetur a servitute corruptionis per eum qui subjecit eam in spe. Denique quis numerare potest praesentis vitae molestias, esurire, sitire, algere, calere, lassari? Innumerabilia sunt, ex ipsa consuetudine nobis domestica sunt. Tamen initium dolorum haec. Sed ut altius revolvamus quae intra nos sunt, cupere, amare, odire, fornicari, adulterare, occidere vel occidi, rapere, furari, nonne inimicae passiones nobis sunt? Tamen quis immunis, quis liber est ab his omnibus? Et quis tot et tantarum obnoxius passionum, immunis erit a peccato? Et quis vivens sub peccato, bene vivit? Ergo male vivit omnis homo, quia et peccatum malum est. Denique audenter pronuntio, quia principium vitae hominis initium dolorum est. Fuere philosophi hoc non ignorantes, qui in ortu puerorum lugebant, in morte autem gaudebant: hoc significantes, quia homo ad laborem nascitur, ad requiem autem moritur. Sanctus etiam David et de ortu et de vita filii, quem de Bersabee susceperat, in tantum est contristatus, ut dum puer adhuc viveret, lugens et incoenatus maneret; mortuo autem puerulo, et gauderet et coenaret (II Reg. XII, 16, etc.). O mors desiderabilis! o mors omnium malorum praesentium finis! o mors laboris clausula, quietis principium! Quis excogitare queat tuarum utilitates beatitudinum? Nam male mori, Christianorum non est: bene autem mori, cum Christo vivere est. Et quis ipsius beneficia sufficienter expediat, quae hominem Christo conglutinat, quae, ut dictum est, finis malorum est, nutrix initiumque securae felicitatis? Valeas, mors mi dilectissima, confiteor quoniam si possem, libenter te complecterer, libenter te gustarem, ultro subirem: et testor, quia omnis mea cogitatio, et epistolae praesentis frequentata lectio instigat me ad tui dilectionem, tantum ne intempestiva venias. Tu autem, caro mea et os meum, quem epistola mea visitat, quam et extremam moriturus accipis, de hac eadem epistola, et de aliis quae in te sunt exemplaribus consolationem accipe: ne in extremo positus, tanquam desolatus ad curiam Dei tui venias.