CAPUT VIII. Error sacerdotum etiam post mortem ligantium. An judicium eorum noceat. Hi docendi. Quae confessis satisfactio imponenda. Desperatione nullum gravius crimen. Absolvendi in extremo positi, si rogent. Si convaluerint, canonum censuram debent subire.

Jam vide quid de ignorantia ignorantium proveniat. Audivit quidam ex minus eruditis sacerdotibus confessionem tuam, videt infirmitatem tuam, nescit tamen res hujuscemodi aequa lance pensare: ignorat quia velox medicina subitaneis infirmitatibus vel in extremo positis sit pernecessaria, respondet aegroto, Frater, si supervixeris, ita jejuna, ita fac eleemosynam, ita ora (haec tamen omnia bene dixit, sed errorem impium animadverte): si autem ex hac infirmitate morieris, ne anima tua Deo videatur impoenitens, per obedientiam injungo tibi, quatenus anima tua vel totam septimanam, vel annum integrum, vel tantum temporis patiendo poenam quam meruisti, in poenitentia post mortem tuam sit. O exterminanda cordis caecatio! Ad consolandum venerat infirmum: et cui major et propera incumbit absolvendi necessitas, absolutione interdicta ligationis adjicit particulam. O perditionis animarum occasio! Utrum autem haec sacerdotis allocutio confitentem noceat (certum est autem quod non juvat), Dei judicio reservetur. Sed quid huic consolatori, vel potius desolatori, respondendum sit, si forte requiras: absolute dico, quod docendus est iste, non sequendus: nec ibi erit inobedientia, ubi est eruditionis humilis officiositas.

Si autem hujuscemodi putredinibus quod apponendum sit cataplasma scire desideras, ut saltem sub occasione tui doceantur presbyteri, et hoc etiam proficiat saluti, quod in extremo positis et tamen confitentibus responderem, subtexo: Nemini imponendum est quod aut impossibilitas ei abdicat, aut tempus evanescens adimplere prohibeat. Si autem aliquid quod pauperibus prodesse habeat, manus ejus invenerit, aut amici sui de suo dare voluerint, legale est ut peccata sua eleemosynis redimantur; orationes etiam amicorum ei profuturas credimus. Sin autem quantulacumque pecuniae summa deerit, aut qui orent pro eo amicorum religiositas defuerit, et ex toto nihil nisi confiteri et poenitere valebit, enormitas quoque culparum eum aggravabit, quid isti faciam? Deducam eum, aut ego etiam de eo in desperationem deducar? Sed quis, o bone Jesu, a misericordia tua desperet? Audenter pronuntio, quoniam cumulatius delictum est a te desperatio, quam qualiscumque humanae fragilitatis offensio. Quare Apostolorum primicerio lacrymae profuerunt, nisi prosint et mihi? Latronis illius in Evangelio memoria quare nobis tam venerabiliter recensita est? Quibus eleemosynis quibusve operibus, vel quibus orationibus respondisti, mi Jesu benignissime, dulcissime, misericordissime, quasi sub jurejurando, Amen dico tibi, hodie mecum eris in paradiso: nisi fidei suae orationique brevissimae, Memento mei, Domine, dum veneris in regnum tuum (Luc. XXIII, 43, 42)? Dico itaque omnibus, dico tandem confitentibus, dico confessis consulentibus, ne confessi desperent, ne sacerdotes post mortem aliquos ligent: imo cum suo Jesu dicant, Solvite eum, et sinite abire (Joan. XI, 44). Melius est enim ut talis prosit, vel non noceat absolutio, quam obsit indiscreta ligatio. Nec praetendant sacerdotes de fallaci securitate occasionem: quoniam melius est ut morientem in manu misericordissimi Dei committant, quam desperantem cum quibusdam induciarum fabulis a regno Dei eliminent. Nam quomodo dicet sacerdos pro defuncto quem ipse ligavit, Absolve, Domine, animam famuli tui, vel caeteras absolutionum eulogias? Absolvendi sunt itaque omnes, absolutionem duntaxat rogantes, nec suspendendi sunt a fidelium communione, quibus mors timetur sine dilatione, et quos peccatorum amara recordatio vel ciet in lacrymas, vel metus mortis ducit ad veniam, sicut Scriptura testatur, Et territi purgabuntur (Job. XLI, 16). Si tamen tales convaluerint, canonum diuturnam non negligant subire censuram. Subitaneum ergo dum non diutius licuerit, hoc in extremo positis adhibeatur consilium. Hoc etiam charissime, do tibi, amice; ascende oraturus in templum Domini corde, si non potes corpore. Dic justificandus cum illo jam justificato peccatore, Deus propitius esto mihi peccatori (Luc. XVIII, 13): ut ascendas justus ad Deum, justificatus ab ipso, qui vivit et regnat per omnia saecula saeculorum. Amen.