DE VITA CHRISTIANA LIBER UNUS


ADMONITIO IN SUBSEQUENTEM LIBRUM.

Liber de Vita christiana jam ante parenti suo restitutus fuit per Lucam Holstenium, qui novam ac singularem ejusdem libri editionem ad vetus exemplar Casinensis monasterii, in quo Fastidii nomine inscriptum reperit, perficiendam curavit Romanis typis, anno 1663. Casinensi exemplari fidem auctoritatemque affert Gennadius, de Fastidio et ejus lucubrationibus in libro de Scriptoribus Ecclesiasticis, cap. 56, ita loquens:

“Fastidius Britto scripsit ad Fatalem de Vita christiana librum, et alium de Viduitate servanda, sana et digna doctrina.”

Gennadii verba sunt ex vetustissimo Corbeiensi codice descripta; quae quidem in editis non sic pura leguntur, sed male interpolata duobus tribusve locis: scilicet

“ad Fatalem quemdam”

scriptus liber dicitur in Gennadii impressis; quem tamen non ad virum, sed ad viduam quamdam directum esse liquet; praetereaque in iisdem impressis libris judicium Gennadii uno adjecto verbo illustrius longe, vel magis (dicere liceat) ineptius redditur in hunc modum:

“Sana et Deo digna doctrina.”

Enimvero Fastidium Pelagii conterranei sui haeresi addictum fuisse non temere suspicantur eruditi viri. Nam de Adamo in hujus libri capite 13 sic loquitur:

“In quo nihil fuisse incredulitatis invenio, praeter solam inobedientiam, cujus causa ille damnatus est, et omnes suo damnantur exemplo.”

Ipse est Pelagii error docentis, Adae peccatum posteris exemplo nocuisse, non transitu, ut in epistola ad Demetriadem, in Appendice operum Augustini: quem Pelagianum errorem Augustinus saepe reprehendit. Quae etiam hic habentur in capite 11,

“Ille enim merito ad Deum extollit manus, ille preces bonae conscientiae fundit, qui potest dicere, Tu nosti, Domine, quam sanctae, quam innocentes, quam purae sunt ab omni fraude et injuria et rapina, quas ad te expando manus, quam immaculata labia et ab omni mendacio libera, quibus tibi, ut mihi miserearis, preces fundo;”

illa ipsa verba sunt, quae in libro Pelagii ad viduam exstitisse, testatur Augustinus in libro de Gestis Pelagii, cap. 6, necnon Hieronymus in tertio Dialogorum libro, ubi iis verbis recitatis exclamat:

“Christiani est haec, an Pharisaei superbientis oratio?”

Fastidium Britannorum episcopum claruisse sub Honorio et Theodosio principibus anno Christi 420, scripsit Trithemius. Gennadii autem exemplar Corbeiense supra laudatum, episcopi titulum, quem editi Fastidio tribuunt, adscriptum a prima manu non habuit; sed post vocem

“Britto,”

additus est recentiori calamo

“episcopus.”

Librum hunc contulimus cum veteri codice Corbeiensi, cum Remigiano, Michaelino, Victorino ac duobus Sorbonicis, et cum Holstenii editione Romana.