|
HERMOGENIANO AUGUSTINUS.
1. Academicos ego, ne inter jocandum quidem, unquam lacessere
auderem: quando enim me tantorum virorum non moveret auctoritas, nisi
eos putarem longe in alia, quam vulgo creditum est, fuisse sententia?
Quare potius eos imitatus sum quantum valui, quam expugnavi, quod
omnino non valeo. Videtur enim mihi satis congruisse temporibus, ut
si quid sincerum de fonte Platonico flueret, inter umbrosa et spinosa
dumeta potius in pastionem paucissimorum hominum duceretur, quam per
aperta manans, irruentibus passim pecoribus, nullo modo posset
liquidum purumque servari. Quid enim convenientius pecori est, quam
putari animam corpus esse? Contra hujusmodi homines opinor ego illam
utiliter excogitatam Dei veri artem atque rationem. Hoc autem saeculo
cum jam nullos videamus philosophos, nisi forte amiculo corporis, quos
quidem haud censuerim dignos tam venerabili nomine, reducendi mihi
videntur homines (si quos Academicorum per verborum ingenium a rerum
comprehensione deterruit sententia ) in spem reperiendae veritatis: ne
id quod eradicandis altissimis erroribus pro tempore accommodatum fuit,
jam incipiat inserendae scientiae impedimento esse.
2. Tantum enim tunc variarum sectarum studia flagrabant, ut nihil
metuendum esset nisi falsi approbatio. Pulsus autem quisque illis
argumentis ab eo quod se firmum et inconcussum tenere crediderat, tanto
constantius atque cautius aliud quaerebat, quanto et in moribus major
erat industria, et in natura rerum atque animorum altissima et
implicitissima latere veritas sentiebatur. Tanta porro nunc fuga
laboris et incuria bonarum artium, ut simul atque sonuerit,
acutissimis philosophis esse visum nihil posse comprehendi, dimittant
mentes et in aeternum obducant. Non enim audent vivaciores se illis
credere, ut sibi appareat quod tanto studio, ingenio, otio, tam
denique multa multiplicique doctrina, postremo vita etiam longissima
Carneades invenire non potuit. Si vero etiam aliquantum obnitentes
adversus pigritiam, legerint eosdem libros, quibus quasi ostenditur
naturae humanae denegata perceptio; tanto torpore indormiscunt, ut nec
coelesti tuba evigilent.
3. Quamobrem cum gratissimum habeam fidele judicium tuum de libellis
meis, tantumque in te momenti ponam, ut nec error in tuam prudentiam,
nec in amicitiam simulatio cadere possit, illud magis peto diligentius
consideres, mihique rescribas utrum approbes quod in extremo tertii
libri suspiciosius fortasse quam certius, utilius tamen, ut arbitror,
quam incredibilius putavi credendum. Equidem quoquo modo se habeant
illae litterae, non tam me delectat quod, ut scribis, Academicos
vicerim (scribis enim hoc amantius forte quam verius), quam quod mihi
abruperim odiosissimum retinaculum, quo ab philosophiae ubere
desperatione veri, quod est animi pabulum, refrenabar.
|
|
