|
Domino beatissimo et venerabili, in conspectu Domini sincera
charitate charissimo patri VALERIO episcopo,
AUGUSTINUS presbyter, in Domino salutem.
1. Ante omnia peto, ut cogitet religiosa prudentia tua, nihil esse
in hac vita, et maxime hoc tempore, facilius et laetius, et hominibus
acceptabilius episcopi, aut presbyteri, aut diaconi officio, si
perfunctorie atque adulatorie res agatur: sed nihil apud Deum
miserius, et tristius, et damnabilius. Item nihil esse in hac vita,
et maxime hoc tempore difficilius, laboriosius, periculosius
episcopi, aut presbyteri, aut diaconi officio; sed apud Deum nihil
beatius, si eo modo militetur quo noster imperator jubet. Quis autem
iste sit modus, nec a pueritia, nec ab adolescentia mea didici: et eo
tempore quo discere coeperam, vis mihi facta est, merito peccatorum
meorum (nam quid aliud existimem nescio), ut secundus locus
gubernaculorum mihi traderetur, qui remum tenere non noveram.
2. Sed arbitror Dominum meum propterea me sic emendare voluisse,
quod multorum peccata nautarum, antequam expertus essem quid illic
agitur, quasi doctior et melior reprehendere audebam. Itaque
posteaquam missus sum in medium, tunc sentire coepi temeritates
reprehensionum mearum; quanquam et antea periculosissimum judicarem hoc
ministerium. Et hinc erant lacrymae illae quas me fundere in
civitate, ordinationis meae tempore, nonnulli fratres
animadverterunt, et nescientes causas doloris mei, quibus potuerunt
sermonibus, qui omnino ad vulnus meum non pertinerent, tamen bono
animo consolati sunt. Sed multo valde ac multo amplius expertus sum,
quam putabam: non quia novos aliquos fluctus aut tempestates vidi quas
ante non noveram, vel non audieram, vel non legeram, vel non
cogitaveram; sed ad eas evitandas aut perferendas solertiam et vires
meas omnino non noveram, et alicujus momenti arbitrabar. Dominus
autem irrisit me, et rebus ipsis ostendere voluit meipsum mihi.
3. Quod si non damnando, sed miserando fecit, hoc enim spero certe
vel nunc cognita aegritudine mea, debeo Scripturarum ejus medicamenta
omnia perscrutari, et orando ac legendo agere, ut idonea valetudo
animae meae, ad tam periculosa negotia tribuatur; quod ante non feci,
quia et tempus non habui. Tunc enim ordinatus sum, cum de ipso
vacationis tempore ad cognoscendas divinas Scripturas cogitaremus, et
sic nos disponere vellemus, ut nobis otium ad hoc negotium posset
esse. Et quod verum est, nondum sciebam quid mihi deesset ad tale
opus, quale me nunc torquet et conterit. Quod si propterea in re ipsa
didici quid sit homini necessarium, qui populo ministrat sacramentum et
verbum Dei, ut jam non mihi liceat assequi quod me non habere
cognovi: jubes ergo ut peream, pater Valeri! Ubi est charitas tua?
certe diligis me? certe diligis ipsam Ecclesiam cui me sic ministrare
voluisti? Et tamen certus sum quod et me et ipsam diligis. Sed putas
me idoneum, cum ego melius me noverim, qui tamen nec ipse me nossem,
nisi experiendo didicissem.
4. Sed dicit fortasse Sanctitas tua; vellem scire quid desit
instructioni tuae. Tam multa autem sunt, ut facilius possim enumerare
quae habeam, quam quae habere desidero. Auderem enim dicere, scire
me, et plena fide retinere quid pertineat ad salutem nostram. Sed hoc
ipsum quomodo ministrem ad salutem aliorum, non quaerens quod mihi
utile est, sed quod multis, ut salvi fiant? Et sunt fortasse
aliqua, imo non est dubitandum esse, in sanctis Libris conscripta
consilia, quibus cognitis et apprehensis possit homo Dei rebus
ecclesiasticis ordinatioribus ministrare, aut certe inter manus
iniquorum vel vivere conscientia saniore, vel mori, ut illa vita non
amittatur, cui uni christiana corda humilia et mansueta suspirant.
Quomodo autem hoc fieri potest, nisi quemadmodum ipse Dominus dicit,
petendo, quaerendo, pulsando; id est orando, legendo, plangendo?
Ad quod negotium mihi parvum tempus velut usque ad Pascha impetrare
volui per fratres a tua sincerissima et venerabili charitate, et nunc
per has preces volo.
5. Quid enim responsurus sum Domino judici: Non poteram ista jam
quaerere, cum ecclesiasticis negotiis impedirer? Si ergo mihi dicat:
Serve nequam, si villa Ecclesiae calumniosum aliquem pateretur,
cujus fructibus colligendis magna opera impenditur; neglecto agro quem
rigavi sanguine meo, si quid agere pro ea posses apud judicem terrae,
nonne omnibus consentientibus, nonnullis etiam jubentibus et cogentibus
pergeres, et si contra te judicaretur, etiam trans mare
proficiscereris: atque hoc modo vel annuam vel eo amplius absentiam
tuam nulla querela revocaret, ne alius possideret terram, non animae
sed corpori pauperum necessariam; quorum tamen famem vivae arbores meae
multo facilius mihique gratius, si diligenter colerentur, explerent?
Cur ergo ad discendam agriculturam meam vocationem temporis tibi
defuisse causaris? Dic mihi quid respondeam, rogo te? An forte vis
dicam: Senex Valerius dum me omnibus rebus instructum esse
credidisset, quanto amplius me dilexit, tanto minus ista discere
permisit?
6. Attende omnia ista, senex Valeri, obsecro te per bonitatem et
severitatem Christi, per misericordiam et judicium ejus, per eum qui
tantam tibi inspiravit erga nos charitatem, ut ne te, nec pro lucro
animae nostrae, audeamus offendere. Sic autem mihi Deum et Christum
testem facis innocentiae et charitatis, et sinceri affectus quem circa
nos habes, quasi ego non de his jurare omnibus possim. Ipsam ergo
charitatem et affectum imploro, ut miserearis mei, et concedas mihi,
ad hoc quod rogavi, tempus quantum rogavi, atque adjuves me
orationibus tuis, et non sit inane desiderium meum, nec infructuosa
Ecclesiae Christi atque utilitati fratrum et conservorum meorum
absentia mea. Scio quod illam charitatem pro me orantem, maxime in
tali causa, non despiciet Dominus; et eam sicut sacrificium
suavitatis accipiens, fortassis breviore tempore quam postulavi, me
saluberrimis consiliis de Scripturis suis reddet instructum.
|
|
