|
1. Vobis, Donatistae, catholica Ecclesia dicit: Filii hominum,
usquequo graves corde? Utquid diligitis vanitatem et quaeritis
mendacium? (Psal. IV, 3.) Utquid vos a totius orbis unitate
nefario schismatis sacrilegio divisistis? Attenditis falsa quae vobis
dicuntur ab hominibus, aut mentientibus, aut errantibus, de
traditione Codicum divinorum, ut in haeretica separatione moriamini;
et non attenditis quod vobis ipsi Codices dicunt, ut in catholica pace
vivatis Quare aperitis sures ad sermonem hominum dicentium quod nunquam
probare potuerunt, et surdi estis ad sermonem Dei dicentis: Dominus
dixit ad me, Filius meus es tu, ego hodie genui te: postula a me et
dabo tibi gentes haereditatem tuam, et possessionem tuam terminos
terrae? (Psal. II, 7.) Abrahae dictae sunt promissiones et
semini ejus. Non dicit, Et seminibus, tanquam in multis, sed
tanquam in uno; Et semini tuo, quod est Christus (Gal. III,
16). In semine, inquit, tuo benedicentur omnes gentes (Gen.
XXII, 18). Erigite oculos cordis, et considerate totum orbem
terrarum, quomodo in semine Abrahae benedicuntur omnes gentes. Tunc
ab uno credebatur quod nondum videbatur; jam vos videtis, et adhuc
invidetis. Passio Domini pretium est orbis terrarum; ille totum
orbem redemit: et vos cum toto orbe ad lucrum vestrum non concordatis,
sed potius in damnum vestrum in parte litigatis, ut totum perdatis.
Audite in Psalmo, quo pretio redempti sumus: Foderunt, inquit,
manus meas et pedes, dinumeraverunt omnia ossa mea. Ipsi vero
consideraverunt et conspexerunt me; diviserunt sibi vestimenta mea, et
super vestimentum meum miserunt sortem (Psal. XXI, 18,
19). Quare divisores vestimentorum Domini esse vultis, et tunicam
illam charitatis desuper textam, quam nec persecutores ejus
diviserunt, tenere cum toto orbe non vultis? In Psalmo ipso legitur
quia totus orbis eam tenet: Commemorabuntur, inquit, et convertentur
ad Dominum universi fines terrae; et adorabunt in conspectu ejus
universae patriae gentium, quoniam ipsius est regnum, et ipse
dominabitur gentium (Ib., 28, 29). Aperite aures cordis et
audite quia Deus deorum Dominus locutus est, et vocavit terram a
solis ortu usque ad occasum; ex Sion species decoris ejus (Psal.
XLIX, 1, 2). Si hoc non vultis intelligere, audite
Evangelium, jam per os proprium loquente ipso Domino et dicente:
Quia oportebat de Christo compleri omnia quae de illo scripta sunt in
Lege et Prophetis et Psalmis, et praedicavi in nomine ejus
poenitentiam et remissionem peccatorum, per omnes gentes incipiens ab
Jerusalem (Luc. XXIV, 44, 47). Quod in Psalmo dixit,
vocavit terram a solis ortu usque ad occasum; hoc in Evangelio, per
omnes gentes: et quod in Psalmo dixit, ex Sion species decoris
ejus; hoc in Evangelio dixit, incipiens ab Jerusalem.
2. Fingitis vos ante tempus messis fugere permixta zizania, quia vos
estis sola zizania. Nam si frumenta essetis, permixta zizania
toleraretis, et a segete Christi non vos divideretis. De zizaniis
quidem dictum est, Quoniam abundabit iniquitas, refrigescet charitas
multorum: sed et de tritico dictum est, Qui perseveraverit usque in
finem, hic salvus erit (Matth. XXIV, 12, 13). Quare
creditis crevisse zizania et mundum replevisse, triticum autem
decrevisse et in sola Africa mansisse? Christianos vos dicitis, et
Christo contradicitis. Ipse dixit, Sinite utraque crescere usque ad
messem; non dixit, Crescant zizania, decrescant frumenta. Ipse
dixit, Ager est hic mundus; non dixit, Ager est Africa. Ipse
dixit, Messis est finis saeculi; non dixit, messis est tempus
Donati. Ipse dixit, Messores Angeli sunt (Matth. XIII,
30, 38, 39); non dixit, Messores principes Circumcellionum
sunt. Sed quia pro zizaniis triticum accusastis, vos esse zizania
demonstrastis, et quod est gravius, ante tempus vos a tritico
separastis. Majores enim vestri in quorum sacrilega praecisione
perseveratis, quidam Gestis municipalibus Codices sanctos et
instrumenta Ecclesiae persecutoribus tradiderunt, quidam eos fatentes
dimiserunt et eis communicaverunt, et utrique Carthaginem furiosa
factione convenerunt, de crimine traditionis de quo ipsi inter se jam
consenserant, inauditos damnaverunt, episcopum contra episcopum
ordinaverunt, altare contra altare erexerunt. Postea litteras ad
imperatorem Constantinum, ut inter Afros episcopi transmarini
judicarent, miserunt; datis judicibus quos postulaverant et Romae
judicantibus non obtemperaverunt, episcopos apud Imperatorem tanquam
male judicaverint arguerunt. Ab aliis rursus episcopis ad Arelatum
missis ad ipsum Imperatorem appellaverunt; ab ipso auditi et
calumniatores inventi, in eodem scelere permanserunt. Evigilate ad
salutem, amate pacem, redite ad unitatem. Haec vobis quemadmodum
gesta sint, quando vultis, omnia recitamus.
3. Ille communicat malis, qui consentit factis malorum, non qui
tolerat in agro dominico zizania usque ad messem, vel paleam usque ad
ultimam ventilationem. Si malos odistis, vos ipsi mutamini ab scelere
schismatis. Si malorum permixtionem timeretis, Optatum inter vos in
apertissima iniquitate viventem per tot annos non teneretis. Quem cum
modo martyrem dicitis, superest ut eum, propter quem mortuus est,
Christum dicatis. Postremo quid vos offendit orbis christianus, a
quo vos nefario furore praecidistis? et quid vos promeruerunt
Maximianistae, quos a vobis damnatos et per judicia publica de
basilicis proturbatos, in suo rursus honore recepistis? Quid vos
offendit pax Christi, contra quam vos dividitis ab eis quos
infamatis? et quid vos promeruit pax Donati, pro qua suscipitis quos
damnatis? Felicianus Mustitanus modo vobiscum est. Legimus eum
prius in vestro concilio damnatum, et a vobis postea in judicio
proconsulis accusatum, et in Mustitana civitate Gestis municipalibus
oppugnatum.
4. Si traditio Codicum scelerata est, quam Deus in regem qui
Jeremiae librum incendit, morte bellica vindicavit (Jer.
XXXVI, 23, 30), quanto sceleratius est sacrilegium
schismatis, cujus auctores, quibus Maximianistas comparastis, aperta
terra vivos absorbuit (Num. XVI, 31-33)! Quomodo ergo
crimen traditionis nobis objicitis, quod non probatis, et schismaticos
vestros et damnatis et acceptatis? Si propterea justi estis, quia
persecutionem per Imperatores passi estis, justiores vobis sunt ipsi
Maximianistae, quos per judices ab Imperatoribus catholicis missos
vos ipsi persecuti estis. Si Baptismum vos soli habetis, quid apud
vos facit baptismus Maximianistarum in eis quos baptizavit Felicianus
damnatus, cum quibus est ad vos postea revocatus? Vel vobis laicis ad
ista respondeant episcopi vestri, si nobiscum loqui nolunt; et
cogitate pro salute vestra, quale sit hoc ipsum quod nobiscum loqui
nolunt. Si lupi concilium fecerunt, ut pastoribus non respondeant,
quare oves concilium perdiderunt, ut ad luporum speluncas accedant?
|
|
