|
Domino eximio meritoque honorabili insigniterque laudabili filio
DONATO , AUGUSTINUS, in Domino salutem.
1. Nollem quidem in his afflictationibus esse Africanam Ecclesiam
constitutam, ut terrenae ullius potestatis indigeret auxilio. Sed
quia, sicut Apostolus dicit, Non est potestas nisi a Deo (Rom.
XIII, 1); procul dubio, cum per vos sincerissimos Catholicae
matris filios eidem subvenitur, auxilium nostrum in nomine Domini
est, qui fecit coelum et terram (Psal. CXX, 2). Quis enim
non sentiat in tantis malis non parvam nobis consolationem divinitus
missam, cum tu vir talis et Christi nominis amantissimus,
proconsularibus es sublimatus insignibus, ut ab sceleratis et
sacrilegis ausibus inimicos Ecclesiae bonae tuae voluntati potestas
sociata cohiberet, domine eximie meritoque honorabilis insigniterque
laudabilis fili? Denique unum solum est quod in tua justitia
pertimescimus, ne forte, quoniam quidquid mali contra christianam
societatem ab hominibus impiis ingratisque committitur, profecto
gravius est et atrocius quam si in alios talia committantur, tu quoque
pro immanitate facinorum, ac non potius pro lenitatis christianae
consideratione censeas coercendum; quod te per Jesum Christum ne
facias obsecramus. Neque enim vindictam de inimicis in hac terra
requirimus, aut vero ad eas angustias animi nos debent coarctare quae
patimur, ut obliviscamur quid nobis praeceperit, pro cujus veritate ac
nomine patimur: diligimus inimicos nostros et oramus pro eis. Unde ex
occasione terribilium judicum ac legum, ne in aeterni judicii poenas
incidant, corrigi eos cupimus, non necari; nec disciplinam circa eos
negligi volumus, nec suppliciis quibus digni sunt exerceri. Sic
igitur eorum peccata compesce, ut sint quos poeniteat peccasse.
2. Quaesumus igitur ut cum Ecclesiae causas audis, quamlibet
nefariis injuriis appetitam vel afflictam esse cognoveris, potestatem
occidendi te habere obliviscaris, et petitionem nostram non
obliviscaris. Non tibi vile sit, neque contemptibile, fili
honorabiliter dilectissime, quod vos rogamus ne occidantur, pro quibus
Dominum rogamus ut corrigantur. Excepto etiam quod a perpetuo
proposito recedere non debemus vincendi in bono malum; illud quoque
prudentia tua cogitet, quod causas ecclesiasticas insinuare vobis nemo
praeter ecclesiasticos curat. Proinde, si occidendos in his
sceleribus homines putaveritis, deterrebitis nos ne per operam nostram
ad vestrum judicium aliquid tale perveniat: quo comperto illi in
nostram perniciem licentiore audacia grassabuntur, necessitate nobis
impacta et indicta, ut etiam occidi ab eis eligamus, quam eos
occidendos vestris judiciis ingeramus. Hanc admonitionem,
petitionem, obsecrationem meam ne, quaeso, aspernanter accipias.
Neque enim te arbitror non recolere, magnam me ad te et multo quam
nunc es altius sublimatum etiamsi episcopus non essem, fiduciam tamen
habere potuisse. Cito interim per edictum Excellentiae tuae noverint
haeretici Donatistae, manere leges contra errorem suum latas, quas
jam nihil valere arbitrantur et jactant, ne vel sic nobis parcere
aliquatenus possint. Plurimum autem labores et pericula nostra, quo
fructuosa sint, adjuvabis, si eorum vanissimam et impiae superbiae
plenissimam sectam non ita cures imperialibus legibus comprimi, ut sibi
vel suis videantur qualescumque molestias pro veritate atque justitia
sustinere: sed eos, cum hoc abs te petitur, rerum certarum
manifestissimis documentis apud Acta vel Praestantiae tuae vel minorum
judicum convinci atque instrui patiaris, ut et ipsi qui te jubente
attinentur, duram, si fieri potest, flectant in melius voluntatem,
et ea caeteris salubriter legant. Onerosior est quippe quam utilior
diligentia, quamvis ut magnum deseratur malum, et magnum teneatur
bonum, cogi tantum homines, non doceri.
|
|
