|
[Ib. VI, 1.] Nihil autem sic probat spiritualem virum,
quam peccati alieni tractatio, cum liberationem ejus potius quam
insultationem, potiusque auxilia quam convicia meditatur, et quantum
facultas tribuitur suscipit. Et ideo dicit: Fratres, etsi
praeoccupatus fuerit homo in aliquo delicto, vos qui spirituales
estis, instruite hujusmodi. Deinde ne sibi quisque videatur
instruere, etiam cum proterve exagitat irridetque peccantem, aut
superbe tanquam insanabilem detestatur, in spiritu, inquit,
mansuetudinis, intendens teipsum, ne et tu tenteris. Nihil enim ad
misericordiam sic inclinat, quam proprii periculi cogitatio. Ita eos
nec deesse voluit fratrum correptioni, nec studere certamini. Multi
enim homines cum a somno excitantur, litigare volunt; aut rursus
dormire, cum litigare prohibentur. Pax igitur et dilectio, communis
periculi cogitatione, in corde serventur : modus autem sermonis, sive
acrius, sive blandius proferatur, sicut salus ejus quem corrigis
postulare videtur, moderandus est. Nam et alio loco dicit: Servum
autem Domini litigare non oportet; sed mitem esse ad omnes,
docibilem, patientem. Et ne quisquam ex eo putet cessandum sibi esse
a correptione erroris alterius, vide quid adjungat: In modestia,
inquit, corripientem diversa sentientes (II Tim. II,
24-25). Quomodo in modestia, quomodo corripientem, nisi cum
lenitatem corde retinemus, et aliquam medicamenti acrimoniam verbo
correptionis aspergimus? Nec aliter accipiendum video quod in eadem
Epistola positum est: Praedica verbum, insta opportune, importune;
argue, hortare, increpa in omni longanimitate et doctrina (Id.
IV, 2). Importunitas enim opportunitati utique contraria est:
neque omnino ullum medicamentum sanat, nisi quod opportune adhibueris.
Quanquam ergo et sic possit distingui, Insta opportune, ut alius sit
sensus, Importune argue, deinde caetera contexantur, Hortare,
increpa cum omni longanimitate et doctrina: ut tunc opportunus
sentiaris, cum instas aedificando; cum autem destruis arguendo, non
cures etiamsi importunus videaris, si hoc est talibus importunum: ita
duo quae sequuntur, ad duo superiora possunt singillatim referri,
Hortare cum opportune instas, increpa cum importune arguis; deinde
caetera duo similiter, sed converso ordine, referuntur, Cum omni
longanimitate, ad sustinendas indignationes eorum quos destruis; et
doctrina, ad instruenda eorum studia quos aedificas: tamen etiamsi
illo usitatiore modo distinguatur, Insta opportune; quod si hoc modo
non proficis, importune: ita intelligendum est, ut tu opportunitatem
omnino non deseras, et sic accipias quod dictum est, importune, ut
illi videaris importunus, qui non libenter audit quae dicuntur in eum;
tu tamen scias hoc illi esse opportunum, et dilectionem curamque
sanitatis ejus animo teneas mansueto, et modesto, et fraterno. Multi
enim postea cogitantes quae audierint, et quam justa audierint, ipsi
se gravius et severius arguerunt; et quamvis perturbatiores a medico
viderentur abscedere, paulatim verbi vigore in medullas penetrante,
sanati sunt: quod non fieret, si semper exspectaremus periclitantem
putrescentibus membris, quando eum liberet aut uri aut secari. Quod
nec ipsi corporis medici attendunt, qui terrenae mercedis intuitu
curant. Quotus enim quisque reperitur, qui ferrum eorum aut ignem non
ligatus expertus sit? cum et illi rariores sint qui volentes ligati
fuerint. Plures enim resistentes, et mori se malle clamantes, quam
illo curari modo, vix lingua ipsa eorum relicta libera omnibus membris
constrinxerunt; neque ad suum, neque ad reluctantis, sed ad ipsius
artis arbitrium: quorum tamen vocibus conviciisque dolentium nec
commovetur curantis animus, nec quiescit manus. Medicinae autem
coelestis ministri, aut per odiorum trabem cernere stipulam in oculo
fratris volunt (Matth. VII, 3), aut tolerabilius mortem videre
peccantis, quam verbum indignantis audire: quod non ita accidisset,
si tam sanum animum curando alterius animo adhiberemus, quam sanis
manibus illi medici aliena membra pertractant.
|
|
