|
4. Sed cur liberum dicatur abitrium, est paululum disserendum.
Arbitrium scilicet ab arbitrando rationali consideratione, vel
discernendo quid eligat, quidve recuset, puto quod nomen accepit:
ideo liberum dictum, quod in sua sit positum potestate, habens agendi
quod velit possibilitatem, quod est vitalis et rationalis animae
molus. Sed hujusmodi, ut ante jam dixi, fuit in homine protoplasto,
cum ante peccatum maneret illaesus. Non enim per aliud contraxit
offensam, nisi per id quo potuit, ne delinqueret, resistere
suadenti. Per velle ergo malum recte perdidit posse bonum, qui per
posse bonum potuit vincere velle malum. Quem juste Deus jam delicto
captivum voluntati depravatae dimisit, ut haec eidem esset poena in non
faciendo quod velit, qui semper si Deo fuisset obediens, sufficere
potuisset ad omne bonum quod voluisset. Malum utique velle non ex
naturae suae conditione bona habuit, tanquam ex congenito malo, ut
Manichaeus credit; sed ex accidenti desiderio pravo concepit,
videlicet cum, ut jam superius dixi, ad manducandum vetitum lignum,
quod nolle debuit, assensum serpenti, id est diabolo, praebuit: quod
tanquam a radice vitiata omnis ex illo orta humana propago contraxit,
absque solo Christo, qui adventu Spiritus sancti, non humano
semine, ex carne virginis factus est caro. Per peccatum ergo,
liberum arbitrium hominis possibilitatis bonum perdidit, non nomen et
rationem.
5. Est, fatemur, liberum arbitrium omnibus hominibus, habens
quidem judicium rationis, non per quod sit idoneum quae ad Deum
pertinent, sine Deo aut inchoare aut certe peragere: sed tantum in
operibus vitae praesentis, tam bonis, quam etiam malis. Bonis dico,
quae de bono naturae oriuntur, id est, velle laborare in agro, velle
manducare et bibere, velle habere amicum, velle habere indumenta,
velle fabricare domum, uxorem velle ducere, pecora nutrire, artem
discere diversarum rerum bonarum, velle quidquid bonum ad praesentem
pertinet vitam: quae omnia non sine gubernaculo divino subsistunt, imo
ex ipso et per ipsum sunt, vel esse coeperunt. Malis vero dico, ut
est, velle idolum colere, velle homicidium, velle adulterium facere,
res alienas velle diripere, Deum viventem in saecula blasphemare,
velle turpiter vivere, velle maleficia discere, velle inebriari et
luxuriose vivere, velle quidquid non licet vel non expedit operari.
Sed ista non pertinent ad substantiam vitae praesentis, quia non sunt
a Deo; imo male desiderata maculant vitam quae est a Deo. Ista sunt
zizania animae carnisque, quae inimicus homo, id est diabolus,
dormitante Adam, Dei videlicet praeceptum non conservante, in libero
seminavit arbitrio (Matth. XIII, 25), in quibus proclivior
et paratior est quam in prosperis vulnerata et depravata voluntas.
Ista sunt diaboli opera, quae Christus Dei Patris Verbum, quod
est gladius bis acutus, in hunc mundum veniens, ex virgine natus, de
credentium libero arbitrio gratuita sua gratia amputat, idoneam in
eisdem ad credendum praeparans voluntatem, per quam possint tam Dei
Patris quam suam sanctique Spiritus justam peragere voluntatem.
6. Nam ea esse opera diaboli et per Christum tolli, dilectus
Christi Joannes probat apostolus in Epistola sua dicens: Qui facit
peccatum, ex diabolo est; quoniam ab initio diabolus peccat. In hoc
apparuit Filius Dei, ut dissolvat opera diaboli (I Joan. III,
8). Item apostolus Petrus in Actibus Apostolorum inter caetera de
Christo ait: Qui pertransivit benefaciendo et sanando omnes oppressos
a diabolo, quoniam Deus erat in illo (Act. X, 38). Item
apostolus Paulus ad Hebraeos: Qui cum sit, inquit, splendor
gloriae et figura substantiae ejus, portansque omnia verbo virtutis
suae, purgationem peccatorum faciens, sedet ad dexteram Patris
(Hebr. I, 3). Item in eadem Epistola: Si enim sanguis
hircorum et taurorum, et cinis vitulae aspersus, inquinatos
sanctificat ad emundationem carnis; quanto magis sanguis Christi, qui
per Spiritum sanctum semetipsum obtulit immaculatum Deo, emundavit
conscientiam nostram ab operibus mortuis ad serviendum Deo viventi
(Id. IX, 13, 14)? Perge adhuc, haeretice, et tantis
doctoribus veritatis resistens, dic liberum arbitrium sic ex Adam
susceptum, ut medicina Christi non indigens, per se sibi sufficiat
implere quod velit. Audis, Dei Filium sic apparuisse, ut opera
dissolveret diaboli; audis, eum ideo pertransisse, ut benefaciendo
sanaret omnes oppressos a diabolo; audis, verbo virtutis suae
purgationem peccatorum fecisse; audis, sanguine suo, offerendo se
immaculatum Deo, mundasse conscientiam nostram ab operibus mortuis ad
serviendum Deo viventi: et gratiae ejus ingratus existens, sanum te
naturaliter putas liberum arbitrium possidere? Si sanus est homo, ut
Adam a Deo primum fuerat institutus, et, ut ais, nullum vitium
postea ex illo delinquente contraxit exortus; interrogo, de quo Dei
Filius apparens opera dissolvit diaboli? quem pertranseundo et
benefaciendo sanavit oppressum a diabolo? in quo purgationem peccatorum
fecit? cujus emundavit conscientiam ab operibus mortuis ad serviendum
Deo viventi? Nisi forte falsa haec Apostolos, qui sunt in Ecclesia
catholica clarissima lumina, praedicasse dicatis, experimentum
videlicet quaerentes ejus, qui in eis locutus est Christi (II
Cor. XIII, 3). Quid enim orbati lumine veritatis non dicere
praesumatis, qui nec legi Dei, nec Prophetis, vel Evangelio
Christi, ejusque Apostolis Spiritu Dei canentibus credere vultis,
peccato primi hominis humanum genus mortale factum, caeterisque libero
arbitrio depravato obnoxium subjacere peccatis, Dei quoque Filium ad
hoc salvandum , reparandum, atque vivificandum venisse in similitudine
carnis peccati, sustinuisse mori, resurrexisse a mortuis?
|
|
