|
1. Mundus iste omnibus fidelibus quaerentibus patriam sic est,
quomodo fuit eremus populo Israel. Errabant quidem adhuc, et patriam
quaerebant: sed duce Deo errare non poterant. Via illis fuit jussio
Dei . Nam ubi per quadraginta annos circumierunt, paucissimis
mansionibus conficitur iter ipsum, et notum est omnibus.
Tardabantur, quia exercebantur, non quia deserebantur. Quod ergo
nobis promittit Deus, ineffabilis dulcedo est, et bonum, sicut
Scriptura dicit, et saepe nobis commemorantibus audistis, quod oculus
non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit (Isai.
LXIV, 4; I Cor. II, 9). Laboribus autem temporalibus
exercemur, et tentationibus vitae praesentis erudimur. Sed si non
vultis in ista eremo siti mori, bibite charitatem. Fons est quem
voluit Dominus hic ponere, ne deficiamus in via: et abundantius eum
bibemus, cum ad patriam venerimus. Modo Evangelium lectum est; ut
de ipsis verbis, quibus lectio terminata est dicam, quid aliud nisi de
charitate audistis? Quandoquidem pactum fecimus cum Deo nostro in
oratione, ut si volumus ut dimittat nobis peccata nostra, dimittamus
et nos peccata quae in nos fuerint commissa (Matth. VI, 12).
Non autem dimittit nisi charitas. Tolle charitatem de corde; odium
tenet, ignoscere non novit. Sit ibi charitas, secura ignoscit, quae
non angustatur. Epistola autem ista tota, quam suscepimus tractandam
vobis, videte si aliud aliquid commendat quam ipsam unam charitatem.
Nec timendum est ne saepe dicendo in odium veniat. Quid enim amatur,
si charitas in odium veniat? Qua charitate fit ut caetera bene
amentur, ipsa quomodo amanda est? Res ergo quae nunquam debet de
corde discedere, nec ab ore discedat.
2. Jam vos, inquit, ex Deo estis filioli, et vicistis eum:
quem, nisi Antichristum? Superius enim dixerat, Omnis qui solvit
Jesum Christum et negat eum in carne venisse, non est ex Deo
(Joan. IV, 3). Exposuimus autem, si meministis, quia omnes
negant Jesum Christum in carne venisse, qui violant charitatem.
Jesus enim non opus erat ut veniret, nisi propter charitatem.
Charitas enim nobis illa commendatur, quam et ipse in Evangelio
commendat: Majorem hac dilectionem nemo potest habere, quam ut animam
suam ponat pro amicis suis (Id. XV, 13). Quomodo poterat
Filius Dei animam suam ponere pro nobis, nisi carne inducretur, ubi
mori posset? Quisquis ergo violat charitatem, quodlibet dicat
lingua, vita ipsius negat Christum in carne venisse; et iste est
antichristus, ubicumque fuerit, quocumque intraverit. Sed quid dicit
eis qui cives sunt illius patriae cui suspiramus? Vicistis eum. Et
unde vicerunt? Quia major est qui est in vobis, quam qui in hoc
mundo. Ne victoriam suis viribus tribuerent, et arrogantia superbiae
vincerentur (quemcumque enim diabolus superbum fecerit, vincit),
volens eos servare humilitatem, quid ait? Vicistis eum. Jam omnis
homo qui audit, Vicistis, erigit caput, erigit cervicem, laudari se
vult. Noli te extollere, vide quis in te vicit. Quare vicisti?
Quia major est qui est in vobis, quam qui in hoc mundo. Esto
humilis, porta Dominum tuum; esto jumentum sessoris tui. Bonum tibi
est ut ipse regat, et ipse ducat. Nam si ipsum sessorem non
habueris, cervicem erigere potes, calces potes mittere: sed vae tibi
sine rectore; quia libertas ista in bestias te mittit comedendum.
3. Hi de mundo sunt. Qui? Antichristi. Jam audistis qui sint.
Et si non estis, cognoscitis eos: quisquis autem hoc est, non
cognoscit. Hi de mundo sunt: ideo de mundo loquuntur, et mundus eos
audit. Qui sunt qui de mundo loquuntur? Attendite qui contra
charitatem. Ecce audistis Dominum dicentem, Si dimiseritis peccata
hominibus, dimittet vobis et Pater vester coelestis peccata vestra:
si autem non dimiseritis, nec Pater vester dimittet vobis peccata
vestra (Matth. VI, 14, 15). Sententia est veritatis: aut
si non veritas loquitur, contradic. Si christianus es, et credis
Christo, ipse dixit, Ego sum veritas (Joan. XIV, 6).
Sententia ista vera est, firma est. Jam audi homines de mundo
loquentes. Et non te vindicaturus es, et dicturus est ille quia fecit
tibi? Imo sentias quia cum viro habet . Quotidie dicuntur ista. De
mundo loquuntur qui ista dicunt; et mundus eos audit. Nec dicunt ista
nisi qui diligunt mundum; neque audiuntur ista nisi ab his qui diligunt
mundum. Et qui diligit mundum, et negligit charitatem, audistis quia
negat Jesum in carne venisse. Aut si fecit illud in carne ipse
Dominus? Si cum expalmaretur, voluit se vindicari? Si cum in cruce
penderet, non dixit, Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid
faciunt (Luc. XXIII, 34). Si autem non minabatur qui
potestatem habebat; tu quid minaris, quid sufflas in potestate aliena
constitutus? Ille quia voluit mortuus est, et non minabatur; tu
nescis quando morieris, et minaris?
4. Nos ex Deo sumus. Videamus quare: videte si propter aliud quam
propter charitatem. Nos ex Deo sumus. Qui novit Deum, audit nos:
qui non est ex Deo, non nos audit. Ex hoc cognoscimus spiritum
veritatis et erroris. Quia qui audit nos, spiritum habet veritatis:
qui non audit nos, spiritum habet erroris. Videamus quid monet, et
audiamus eum potius in spiritu veritatis monentem; non antichristos,
non amatores mundi, non mundum: si ex Deo nati sumus,
Dilectissimi, sequitur supra, videte quid: Nos ex Deo sumus. Qui
novit Deum, audit nos: qui non est ex Deo, non nos audit. Ex hoc
cognoscitur spiritus veritatis et erroris. Jam ergo intentos nos
fecit: quia qui novit Deum, ipse audit; qui autem non novit, non
audit: et haec discretio est spiritus veritatis et erroris. Videamus
quid moniturus est, in quo illum audire debeamus. Dilectissimi,
diligamus invicem. Quare? quia homo monet? Quia dilectio ex Deo
est. Multum commendavit dilectionem, quia dixit ex Deo est: plus
dicturus est, intente audiamus. Modo dixit, Dilectio ex Deo est:
et omnis qui diligit, ex Deo natus est, et cognovit Deum. Qui non
diligit, non novit Deum. Quare? Quia Deus dilectio est. Quid
amplius dici potuit, fratres? Si nihil de laude dilectionis diceretur
per omnes istas paginas hujus Epistolae, si nihil omnino per caeteras
paginas Scripturarum, et hoc solum unum audiremus de voce Spiritus
Dei, Quia Deus dilectio est; nihil amplius quaerere deberemus.
5. Jam videte quia facere contra dilectionem, facere contra Deum
est. Nemo dicat: In hominem pecco, quando non diligo fratrem meum
(intendite); et facile est peccatum in hominem, in Deum solum non
peccem. Quomodo non peccas in Deum, quando in dilectionem peccas?
Deus dilectio est. Numquid nos dicimus? Si nos diceremus, Deus
dilectio est; forte scandalizaretur aliquis ex vobis, et diceret.
Quid dixit? quid voluit dicere, quia Deus dilectio est? Dedit
dilectionem Deus, donavit Deus dilectionem. Ex Deo est dilectio:
Deus dilectio est. Ecce habetis, fratres, Scripturas Dei:
canonica est ista Epistola; per omnes gentes recitatur, orbis terrae
auctoritate retinetur, orbem terrarum ipsa aedificavit. Audis hic ab
Spiritu Dei, Deus dilectio est. Jam si audes, fac contra Deum,
et noli diligere fratrem tuum.
6. Quomodo ergo jamdudum, Dilectio ex Deo est; et modo,
Dilectio Deus est? Est enim Deus Pater et Filius et Spiritus
sanctus: Filius, Deus ex Deo; Spiritus sanctus, Deus ex Deo;
et hi tres unus Deus, non tres dii. Si Filius Deus, et Spiritus
sanctus Deus, et ille diligit in quo habitat Spiritus sanctus: ergo
dilectio Deus est; sed Deus quia ex Deo. Utrumque enim habes in
Epistola; et, Dilectio ex Deo est, et, Dilectio Deus est. De
solo Patre Scriptura non novit dicere quia ex Deo est. Cum autem
audis, ex Deo; aut Filius intelligitur, aut Spiritus sanctus.
Quia vero dicit Apostolus, Charitas Dei diffusa est in cordibus
nostris per Spiritum sanctum qui datus est nobis. (Rom. V, 5);
intelligamus in dilectione Spiritum sanctum esse. Ipse est enim
Spiritus sanctus, quem non possunt accipere mali; ipse est ille fons
de quo dicit Scriptura, Fons aquae tuae sit tibi proprius, et nemo
alienus communicet tibi (Prov. V, 16, 17). Omnes enim qui
non diligunt Deum, alieni sunt, antichristi sunt. Et quamvis
intrent basilicas, non possunt numerari inter filios Dei; non ad
illos pertinet fons ille vitae. Habere Baptismum et malus potest;
habere prophetiam et malus potest. Invenimus Saülem regem habuisse
prophetiam: persequebatur sanctum David, et impletus est Spiritu
prophetiae, et prophetare coepit (I Reg. XIX). Accipere
Sacramentum corporis et sanguinis Domini et malus potest: nam de
talibus dictum est, Qui manducat et bibit indigne, judicium sibi
manducat et bibit (I Cor. XI, 29). Habere nomen Christi et
malus potest; id est, christianus vocari et malus potest: de quibus
dictum est, Polluebant nomen Dei sui (Ezech. XXXVI, 20).
Ergo habere sacramenta ista omnia et malus potest; habere autem
charitatem, et malus esse, non potest. Hoc est ergo proprium donum;
ipse est singularis fons. Ad hunc bibendum, vos hortatur Spiritus
Dei; ad se bibendum vos hortatur Spiritus Dei.
7. In hoc manifestata est dilectio Dei in nobis. Ecce, ut
diligamus Deum, hortationem habemus. Possemus illum diligere, nisi
prior ille diligeret? Si pigri eramus ad amandum, non simus pigri ad
redamandum. Prior amavit nos; nec sic nos amamus. Iniquos amavit,
sed iniquitatem solvit: iniquos amavit, sed non ad iniquitatem
congregavit. Aegrotos amavit, sed sanandos visitavit. Deus ergo
dilectio est. In hoc manifestata est dilectio Dei in nobis, quia
Filium suum unigenitum misit in hunc mundum, ut vivamus per ipsum.
Quomodo ipse Dominus ait, Majorem dilectionem nemo potest habere,
quam ut animam suam ponat pro amicis suis; et ibi probata est dilectio
Christi in nos, quia mortuus est pro nobis. Dilectio Patris unde
probata est in nos? Quia Filium suum unicum misit mori pro nobis:
sic et Paulus apostolus dicit, Qui Filio proprio non peporcit, sed
pro nobis omnibus tradidit eum, quomodo non et cum illo omnia nobis
donavit (Rom. VIII, 32)? Ecce Christum tradidit Pater,
tradidit Judas; numquid non quasi simile factum videtur? Traditor
est Judas: ergo traditor est et Deus Pater? Absit, inquis. Non
dico, sed Apostolus dicit: Qui Filio proprio non pepercit, sed pro
nobis omnibus tradidit eum. Et Pater illum tradidit, et ipse se
tradidit. Ait idem apostolus: Qui me dilexit, et tradidit seipsum
pro me (Galat. II, 20). Si Pater tradidit Filium, et
tradidit seipsum Filius, Judas quid fecit? Facta est traditio a
Patre, facta est traditio a Filio, facta est traditio a Juda; una
res facta est: sed quae res discernit Patrem tradentem Filium,
seipsum Filium tradentem, et Judam discipulum tradentem magistrum
suum? Quia hoc fecit Pater et Filius in charitate; fecit autem hoc
Judas in proditione. Videtis quia non quid faciat homo,
considerandum est; sed quo animo et voluntate faciat. In eodem facto
invenimus Deum Patrem, in quo invenimus Judam; Patrem
benedicimus, Judam detestamur. Quare Patrem benedicimus, Judam
detestamur? Benedicimus charitatem, detestamur iniquitatem. Quantum
enim praestitum est generi humano de tradito Christo? Numquid hoc
cogitavit Judas ut traderet? Deus cogitavit salutem nostram qua
redempti sumus; Judas cogitavit pretium quo vendidit Dominum.
Filius ipse cogitavit pretium quod dedit pro nobis; Judas cogitavit
pretium quod accepit ut venderet. Diversa ergo intentio diversa facta
fecit. Cum sit una res, ex diversis eam intentionibus si metiamur,
unum amandum, alterum damnandum; unum glorificandum, alterum
detestandum invenimus. Tantum valet charitas. Videte quia sola
discernit, videte quia facta hominum sola distinguit.
8. Hoc diximus in similibus factis. In diversis factis, invenimus
saevientem hominem factum de charitate; et blandum factum de
iniquitate. Puerum caedit pater, et mango blanditur. Si duas res
proponas, plagas et blandimenta; quis non eligat blandimenta, et
fugiat plagas? Si personas attendas, charitas caedit, blanditur
iniquitas. Videte quid commendamus, quia non discernuntur facta
hominum, nisi de radice charitatis. Nam multa fieri possunt quae
speciem habent bonam, et non procedunt de radice charitatis. Habent
enim et spinae flores: quaedam vero videntur aspera, videntur
truculenta; sed fiunt ad disciplinam dictante charitate. Semel ergo
breve praeceptum tibi praecipitur, Dilige, et quod vis fac: sive
taceas, dilectione taceas; sive clames, dilectione clames ; sive
emendes, dilectione emendes; sive parcas, dilectione parcas: radix
sit intus dilectionis, non potest de ista radice nisi bonum existere.
9. In hoc est dilectio. In hoc manifestata est dilectio Dei in
nobis, quia Deus Filium suum misit unigenitum in hunc mundum, ut
vivamus per ipsum. In hoc est dilectio, non quia nos dileximus, sed
quia ipse dilexit nos. Non illum dileximus prius: nam ad hoc nos
dilexit, ut diligamus eum. Et misit Filium suum litatorem pro
peccatis nostris: litatorem, sacrificatorem. Sacrificavit pro
peccatis nostris. Ubi invenit hostiam? ubi invenit victimam quam
puram volebat offerre? Aliud non invenit, seipsum obtulit.
Dilectissimi, si ita Deus dilexit nos, debemus et nos invicem
diligere. Petre, inquit, amas me? Et ille dixit: Amo. Pasce
oves meas (Joan. XXI, 15-17).
10. Deum nemo vidit unquam: res est invisibilis; non oculo, sed
corde quaerendus est. Sed quemadmodum si solem istum videre vellemus,
oculum corporis purgaremus, unde videri lux potest; volentes videre
Deum, oculum quo Deus videri potest, purgemus. Ubi est iste
oculus? Audi Evangelium: Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum
videbunt (Matth. V, 8). Sed nemo sibi pro concupiscentia
oculorum cogitet Deum. Facit enim sibi aut ingentem formam, aut
magnitudinem aliquam inaestimabilem distendit per locos, velut lucem
istam quam videt his oculis, auget per campos quantum potest; aut
facit sibi aliquem quasi venerabilis formae senem. Nihil horum
cogites. Est quod cogites, si vis videre Deum: Deus Dilectio
est. Qualem faciem habet dilectio? qualem formam habet? qualem
staturam habet? quales pedes habet? quales manus habet? Nemo potest
dicere. Habet tamen pedes; nam ipsi ducunt ad Ecclesiam: habet
manus; nam ipsae pauperi porrigunt: habet oculos; nam inde
intelligitur ille qui eget: Beatus, inquit, qui intelligit super
egenum et pauperem (Psal. XL, 2). Habet aures, de quibus
dicit Dominus, Qui habet aures audiendi, audiat (Luc. VIII,
8). Non sunt membra distincta per locos, sed intellectu totum simul
videt qui habet charitatem. Habita, et inhabitaberis; mane, et
manebitur in te. Quid enim, fratres mei, quis amat quod non videt?
Quare autem quando laudatur charitas, erigimini, acclamatis,
laudatis? Quid vobis ostendi? aliquos colores protuli? aurum et
argentum proposui? gemmas de thesauris effodi? Quid tale ostendi
oculis vestris? numquid facies mea mutata est cum loquor? Carnem
gero, in ipsa forma sum in qua processi, in ipsa forma estis in qua
venistis: laudatur charitas, et clamatis. Certe nihil videtis. Sed
quomodo vobis placet quando laudatis, sic vobis placeat ut in corde
servetis. Intendite enim quid dicam, fratres; exhortor vos, quantum
dat Dominus, ad magnum thesaurum. Si vobis ostenderetur aliquod
vasculum anaglyphum, inauratum, operose factum, et illiceret oculos
vestros, et duceret in se intentionem cordis vestri, et placeret vobis
manus artificis, et pondus argenti, et splendor metalli; nonne
unusquisque vestrum diceret, O si haberem vasculum istud? Et sine
causa diceretis, in potestate enim vestra non erat. Aut si quisquam
vellet habere, cogitaret illud de domo aliena furari. Laudatur
charitas vobis; si placet, habete, possidete: non opus est ut furtum
alicui faciatis, non opus est ut emere cogitetis; gratis constat.
Tenete eam, amplectimini eam; dulcius illa nihil est. Si cum
commemoratur talis est, cum habetur qualis est?
11. Si qui forte vultis servare charitatem, fratres, ante omnia ne
putetis abjectam et desidiosam; nec quadam mansuetudine, imo non
mansuetudine, sed remissione et negligentia servari charitatem. Non
sic servatur. Non putes tunc te amare servum tuum, quando eum non
caedis; aut tunc te amare filium tuum, quando ei non das disciplinam;
aut tunc te amare vicinum tuum, quando eum non corripis: non est ista
charitas, sed languor. Ferveat charitas ad corrigendum, ad
emendandum: sed si sunt boni mores, delectent; si sunt mali,
emendentur, corrigantur. Noli in homine amare errorem, sed hominem:
hominem enim Deus fecit, errorem ipse homo fecit. Ama illud quod
Deus fecit, noli amare quod ipse homo fecit. Cum illud amas, illud
tollis: cum illud diligis, illud emendas. Sed etsi saevis
aliquando, propter correctionis dilectionem. Propterea de columba
demonstrata est charitas, quae venit super Dominum (Matth. III,
16). Species illa columbae , in qua specie venit Spiritus sanctus
quo nobis charitas infunderetur. Quare hoc? Fel columba non habet:
tamen rostro et pennis pro nido pugnat, sine amaritudine saevit. Hoc
facit et pater; quando filium castigat, ad disciplinam castigat.
Sicut dixi, seductor ut vendat, cum amaritudine blanditur: pater ut
corrigat, sine felle castigat. Tales estote ad omnes. Videte,
fratres, magnum documentum, magnam regulam: Unusquisque habet
filios, aut habere vult; aut si omnino decrevit filios non habere
carnaliter, vel spiritualiter cupit habere: quis est qui non corrigit
filium suum? quis est cui non det disciplinam pater (Hebr. XII,
7)? Et tamen saevire videtur. Amor saevit, charitas saevit:
saevit quodam modo sine felle, more columbino, non corvino. Unde
venit in mentem, fratres mei, dicere vobis quia illi violatores
charitatis schisma fecerunt: quomodo oderunt ipsam charitatem, sic
oderunt et columbam. Sed convincit illos columba: procedit de coelo,
aperiuntur coeli, et manet super caput Domini. Utquid hoc? Ut
audiat, Hic est qui baptizat (Joan. I, 33). Recedite,
praedones; recedite, invasores possessionis Christi. In
possessionibus vestris, ubi dominari vultis, titulos potentis ausi
estis infigere. Cognoscit ille titulos suos; vindicat sibi
possessionem suam: non delet titulos, sed intrat et possidet. Sic ad
Catholicam venienti, non deletur Baptismus, ne titulus imperatoris
deleatur. Sed quid fit in Catholica? Agnoscitur titulus; intrat
possessor sub titulis suis, quo intrabat praedo sub titulis alienis.
|
|
