LIBER SEPTIMUS. Locutiones de Judicibus.

[JUD. cap. 1, V\ 1.] Et factum est postquam defunctus est Jesus, interrogabant filii Israel in Domino: non ait, Dominum, quod sermonis nostri consuetudo poscebat.

[Ib. 3.] Et bellemus in Chananaeo: non dixit, adversus Chananaeum, aut contra Chananaeum, aut saltem, in Chananaeum.

[Ib. II, 8.] Et mortuus est Jesus filius Nave servus Domini, filius centum decem annorum. Ista repetitio quod cum dixisset filius Nave, repetivit filius, et deinde addidit, centum decem annorum, inusitata est; ut potius filius centum decem annorum diceret, quam homo centum decem annorum: sed tamen et alibi reperitur.

[Ib. 10.] Et omnis generatio appositi sunt ad patres suos: notanda locutio est, quod non ait, apposita est, quia plures erant.

[Ib. 14.] Tradidit eos in manu praedantium: non dixit, in manum; quod videtur latina locutio postulare.

[Ib. 18.] Et cum suscitavit Dominus eis judices, et erat Dominus cum judice: solita locutione plus est hic, et; nam plenum esset, Et cum suscitavit Dominus eis judices, erat Dominus cum judice. Notandum est etiam hoc, quod a plurali ad singularem transiens, non ait, cum judicibus, sed, cum judice, id est, cum unoquoque judice.

[Ib. 19.] Et factum est, cum moreretur judex, et revertebantur, et iterum corrumpebant super patres suos. Recta locutio esse ita poterat secundum consuetudinem sermonis nostri, Et fiebat cum moreretur judex, et revertebantur, et iterum corrumpebant super patres suos. Si, et, non haberet, plenum esset, cum moreretur judex, revertebantur, et iterum corrumpebant super patres suos, id est plusquam patres eorum.

[Ib. 20.] Propter quod tanta dereliquit gens haec testamentum meum: tanta dixit, pro tantum, id est tam multum nomen pro adverbio, quod etiam in latinis locutionibus maxime poeticis invenitur.

[Ib. 20.] Et non obaudierunt vocis meae: graeca magis locutio est.

[Ib. III, 10.] Factus est super eum Spiritus Domini: cum Spiritus Domini utique factus non sit; sed super eum factus est, ita dictum est ac si diceretur, factum est ut esset super eum. Ex qua locutione et in Evangelio legitur. Ante me factus est (Joan. I, 27); id est, factum est ut esset ante me: quod alio modo diceretur, praelatus est mihi.

[Ib. 21.] Et sumpsit Aioth gladium de super femore suo dextro: sic interpretari potuit quod graecus habet: APO ANOTEN, nam locutio minus latina est.

[Ib. 17.] Erat autem Eglom vir exilis valde: hoc KAT ANTIFRASIN dictum, id est locutione contraria, sequentia indicant; quando enim percussus est, dictum est quod concluserunt adipes vulnus, quia non eductus est gladius de ventre ejus.

[Ib. 31.] Et percussit alienigenas in sexcentos viros: non ait, alienigenarum sexcentos viros, aut certe alienigas in sexcentis viris.

[Ib. IV, 6.] Nonne praecepit Dominus Deus Israel tibi, et perges in montem Thabor? Non ait, ut pergas, quod videtur esse consequens; sed inusitata locutione, Nonne praecepit tibi, et perges, ut subaudiamus verbum quod supra positum est, et sit, Nonne perges? aut solita locutione plus habet, et; nam ista conjunctione detracta sensus currit, Nonne mandavit Dominus Deus Israel tibi, Perges in montem Thabor, et accipies tecum decem millia virorum? etc.

[Ib. 8.] Quoniam nescio diem in quo Dominus prosperat angelum mecum: utrum prosperat actus angeli ejus qui mecum est? an prospera mihi facit per angelum?

[Ib. 13.] Omnes currus suos, nongentos currus ferreos. Ubilibet distinguatur, elegans repetitio: utrum omnes currus suos, et deinde sequatur nongentos currus ferreos; an omnes currus suos nongentos, et deinde inferatur currus ferreos.

[Ib. 15.] Et pavefecit Dominus Sisaram, et omnes currus ejus, et omnia castra ejus, in ore gladii in conspectu Barach. Quomodo pavefecit currus, nisi eos intelligas qui erant in curribus? Et pavefecit Dominus Sisaram, et omnes currus ejus, et omnia castra ejus, in ore gladii in conspectu Barach. Pavefecit in ore gladii, ac si diceret, interfecit in ore gladii: pavefecit ergo, cum caederentur gladio.

[Ib. 16.] Et descendit Sisara desuper curru suo: ita dici latine potuit, quod est graece APO ANOTEN.

[Ib. 19.] Et cooperuit eum in pelle sua: non dixit, pelle, aut de pelle; sic enim habet graecus EN TE DERREI AYTES.

[Ib. 20.] Et erit, si quis venerit ad te, et dixerit, Est hic vir? et dices, Non est. Detracta conjunctione consequentem habet sensum, Si quis venerit ad te, et dixerit, Est hic vir? dices, Non est.

[Ib. 24.] Et pergebat manus filiorum Israel pergens: solita et frequentata locutio est.

[Ib. 24.] Et indurabatur in Jabin regem Chanaan: novo modo positum est hoc verbum, indurabatur, pro eo quod est, fortis efficiebatur et praevalidus.

[Ib. V, 26.] Perforavit caput ejus, et percussit: id est, percussit caput ejus, et perforavit.

[Ib. 31.] Sic pereant omnes inimici tui, Domine; et diligentes eum sicut ortus solis in potentia ejus: non dixit, diligentes te, cum utique de Domino intelligi vellet.

[Ib. VI, 3.] Et factum est, quando seminavit vir Israel: non unum hominem significat, sed ipsam gentem.

[Ib. 3.] Ascendebat Madian et Amalech et filii Orientis, et ascendebat super eum: ista repetitio verbi non videtur habere solitam elegantiam vel affectum.

[Ib. 9.] Et liberavi vos de manu Aegypti: per manum, potestatem significat; per Aegyptum, Aegyptios.

[Ib. 13.] Et dixit ad eum Gedeon, In me, Domine mi: subintelligitur, intende, hoc est, In me intende; et est ista locutio Scripturis familiarissima.

[Ib. 13.] Et si est Dominus nobiscum, et utquid invenerunt nos omnia mala ista? Plus habet conjunctionem, et, sicut solet loqui Scriptura, quae si detrahatur, plena sententia est, Et si est Dominus nobiscum, utquid invenerunt nos omnia mala ista? Quamvis et superior conjunctio possit salva sententia detrahi, ut cum dixisset, In me, Domine mi; deinde subsequatur, si est Dominus nobiscum, utquid invenerunt nos omnia mala ista: magis enim hoc exigit nostrae locutionis consuetudo.

[Ib. 25.] Et vitulum annorum septem. Hic manifestum est quomodo vitulos appellet Scriptura: bos enim annorum septem, secundum consuetudinem locutionis nostrae, non est utique vitulus. Secundum hanc ergo locutionem dictum est de Samegar , quod occiderit sexcentos viros praeter vitulos boum (Jud. III, 31), hoc est praeter boves.

[Ib. 34.] Et cecinit in cornea: subauditur tuba; graecus enim non habet, tuba, sed tantum cornea.

[Ib. VII, 12.] Camelis eorum non erat numerus, et erant sicut arena quae est ad labium maris. In multitudine constat YPERBOLIKOS dictum. Haec autem translatio, ubi labium maris posuit pro littore, assidua est in Scripturis, sed rara est in latinis codicibus, quia plerique littus interpretati sunt, magis quid significaret labium volentes ponere, quam ipsum labium. Nam littus si vellent Septuaginta interpretes dicere, non deesset linguae graecae quod dicerent.

[Ib. 16.] Et divisit trecentos viros per tria principia: pro partibus principia posuit.

[Ib. VIII, 1.] Et dixerunt ad Gedeon viri Ephraem: id est viri de tribu Ephraem.

[Ib. 1.] Quid verbum hoc fecisti nobis, ut non vocares nos cum exires pugnare in Madian? verbum pro facto posuit.

[Ib. IX, 4.] Et dederunt septuaginta argenti: subauditur, pondo, vel tale aliquid: interpretatio ex hebraeo, septuaginta pondo habet.

[Ib. 4.] Et conduxit in ipsis Abimelech viros: in ipsis dixit, pro ex ipsis, id est ex argenti pondo septuaginta conduxit viros.

[Ib. 4.] Viros inanes et perturbatos: inanes posuit pro levibus, quibus sunt contrarii graves; unde dicitur, In populo gravi laudabo te (Psal. XXXIV, 18).

[Ib. 5.] Et intravit in domum patris sui in Ephratha, et interfecit frates suos filios Jerobaal septuaginta viros super lapidem unum: quia jam superius septuaginta dixerat filios Jerobaal, id est Gedeon; et nunc eos septuaginta dicit occisos: quamvis minus occisi fuerint duo; id est, ipse qui occidit, et Joatham junior qui latuit, de quo adjungens dicit, et remansit Joatham filius Jerobaal junior, quoniam abscondit se: ac per hoc universum numerum posuit pro pene universo.

[Ib. 23.] Et spreverunt viri Sichimorum in domo Abimelech: non dixit, spreverunt domum Abimelech.

[Ib. 34.] Et insidiati sunt super Sichimam quatuor principia: id est, quatuor partes: jam istam locutionem superius etiam notavimus.

[Ib. 43.] Et accepit populum, et divisit eum in tria principia: accepit, dixit de illo populo qui cum illo erat; et hic tria principia pro tribus partibus posuit.

[Ib. 55.] Et abierunt viri locum suum: id est, unusquisque.

[Ib. XI, 8.] Et eris nobis in caput omnibus habitantibus Galaad: non dixit, eris nobis caput; sic enim solet loqui Scriptura: unde est, Esto mihi in Deum protectorem et in domum refugii (Psal. XXX, 3), et multa hujusmodi.

[Ib. 34.] Et haec unica ei, et non est praeter ipsam filius aut filia: hoc est quod dictum est, unica ei; sed propter affectum repetita sententia est. Et non est ei praeter ipsam filius aut filia: non est ei, pro non erat ei dictum est; praeterita quippe narrantur.

[Ib. XIII, 2.] Et uxor ejus sterilis, et non pariebat: cum potuisset sufficere quod dictum est, sterilis.

[Ib. 8.] Et precatus est Manue Dominum et dixit, In me, Domine; homo Dei quem misisti, veniat nunc iterum ad nos: In me ita dictum est ut subaudiatur, intende.

[Ib. XV, 8.] Et percussit eos tibiam super femur: haec locutio inusitata est, tamen locutio est, non aliquis in corpore vulneris locus, sicut in Quaestionibus exposui; hoc est, percussit eos ad admirationem, ad stuporem (Quaest. in Jud. quaest. 55).

[Ib. 10.] Et dixerunt vir Juda, Quare ascendistis super nos: singularem posuit pro plurali, dixerunt enim viri Juda, non unus vir.

[Ib. 12.] Ne forte occurratis in me vos: pro eo quod est, occidatis me; et haec locutio iu Quaestionibus exposita est (Id. quaest. 56).

[Ib. 13.] Et reduxerunt eum de petra, et venit usque ad Maxillam: locus est sic appellatus postea ex eo facto quod ibi gessit ipse Samson, quando maxilla asini pugnans, mille prostravit: hoc ergo per prolepsim dictum est, quia post illa omnia gesta, haec historia conscripta est.

[Ib. 14.] Sicut stupa cum olefecerit ignem: metaphora ab animali ad inanimale; non enim stupa sensum habet olfactus: sed ita dictum est, ac si diceretur, cum ignem senserit; quamvis et hoc quod dixi, senserit, ad eamdem metaphoram pertineat, sed ad celeritatem intelligendam pertinet quod dictum est, olefecerit.

[Ib. 15.] Et extendit manum suam, et accepit eam: etsi non diceret extendit manum suam, utique extenta manu acceptam intelligeremus.

[Ib. XVI, 2.] Et nuntiatum est Gazaeis, dicentes: non ait, nuntiaverunt dicentes, aut nuntiatum est a dicentibus.

[Ib. 7.] Si ligaverint me in septem nervis humidis nondum siccatis, non ait, septem nervis, sed in septem nervis.

[Ib. 7.] Si ligaverint me in septem nervis humidis nondum siccatis; et infirmabor: plenum esset, etsi non haberet, et.

[Ib. 9.] Et insidiae ei sedebant in cubiculo: quod nonnulli interpretati sunt, obsidebant, sed graecus EKATETO, hoc est sedebat, quia insidiae singulari numero graece dicuntur, nec potest latine dici insidia: locutio autem notanda erat, quia dictum est, insidiae sedebant, pro iis qui insidiabantur; ipsi enim sedebant.

[Ib. 10.] Nunc ergo indica mihi in quo ligaberis: non ait, quo ligaberis, aut unde ligaberis.

[Ib. 11.] Si ligaverint me in funibus novis: non dixit, funibus.

[Ib. 11.] Item, Si ligaverint me in funiculis novis, in quibus non est factum opus, et infirmabor: plenum esset, etsi non praeponeretur, et.

[Ib. 15.] Et hoc tertium fefellisti me: tertium, posuit pro tertio, sive ter, nomen scilicet pro adverbio, quod et in latinis locutionibus eleganter fieri solet.

[Ib. 26.] Dimitte me, et palpabo columnas, super quas domus confirmata est super eas.