|
Ratiocinatio prima. Ante omnia, inquit, interrogandus est qui negat
hominem sine peccato esse posse, quid sit quodcumque peccatum, quod
vitari potest, an quod vitari non potest. Si quod vitari non potest,
peccatum non est: si quod vitari potest, potest homo sine peccato
esse, quod vitari potest. Nulla enim ratio vel justitia patitur
saltem dici peccatum, quod vitari nullo modo potest. Respondemus
vitari posse peccatum, si natura vitiata sanetur gratia Dei per Jesum
Christum Dominum nostrum. In tantum enim sana non est, in quantum
id quod faciendum est, aut caecitate non videt, aut infirmitate non
implet; dum caro concupiscit adversus spiritum, et spiritus adversus
carnem; ut non ea quae vult homo faciat (Galat. V, 17).
Ratiocinatio 2. Iterum quaerendum est, inquit, peccatum
voluntatis, an necessitatis est. Si necessitatis est, peccatum non
est: si voluntatis est, vitari potest. Respondemus quod supra: et
ut sanemur, invocamus eum, cui dicitur in Psalmo, De necessitatibus
meis educ me (Psal. XXIV, 17).
Ratiocinatio 3. Iterum, inquit, quaerendum est, quid est
peccatum, naturale, an accidens. Si naturale, peccatum non est: si
autem accidens est, et recedere potest; et quod recedere potest,
vitari potest; et quod vitari potest, potest homo sine eo esse quod
vitari potest. Respondetur, naturale non esse peccatum: sed
naturae, praesertim vitiatae, unde facti sumus natura filii irae
(Ephes. II, 3), parum esse ad non peccandum voluntatis
arbitrium, nisi adjuta sanetur gratia Dei per Jesum Christum
Dominum nostrum.
Ratiocinatio 4. Iterum, ait, quaerendum est, quid est peccatum;
actus, an res. Si res est, auctorem habeat necesse est; et si
auctorem habere dicitur, jam alter praeter Deum rei alicujus auctor
induci videbitur: at si hoc dici impium est, confiteri necesse est
peccatum omne actum esse, non rem. Si igitur actus est, imo quia
vere actus est, vitari potest. Respondemus, peccatum quidem actum
dici et esse, non rem. Sed etiam in corpore claudicatio eadem ratione
actus est, non res: quoniam res, pes ipse vel corpus vel homo est,
qui pede vitiato claudicat; nec tamen vitare potest homo
claudicationem, nisi habeat sanatum pedem. Quod etiam in interiore
homine fieri potest, sed gratia Dei per Jesum Christum Dominum
nostrum. Ipsum sane vitium quo claudicat homo, nec pes est, nec
corpus, nec homo, nec ipsa claudicatio; quae utique non est quando
non ambulat, cum tamen insit vitium quo fit claudicatio quando
ambulat. Quaerat ergo quod eidem vitio nomen imponat, utrum rem velit
dicere, an actum, an rei potius qualitatem malam, qua deformis actus
existit. Sic et in homine interiore animus res est, rapina actus
est, avaritia vitium est; id est, qualitas secundum quam malus est
animus, etiam quando nihil agit unde avaritiae suae serviat, etiam
quando audit, Non concupisces (Exod. XX, 17), seque
vituperat, et tamen avarus manet: sed per fidem renovatur, id est
sanatur, de die in diem (II Cor. IV, 16), nec tamen nisi
gratia Dei per Jesum Christum Dominum nostrum.
|
|
