|
Tu vero, unitas deitatis, personarum pluralitate multiplex,
numerabiliter es innumerabilis; ac idcirco mensurabiliter
immensurabilis, et ponderabiliter imponderabilis. Non enim summae
bonitatis, quae tu ipse es, profitemur originem, ex qua omnia, per
quam omnia, in qua omnia: sed ejus participatione dicimus bona omnia.
Nam tua divina substantia semper caruit ac caret materia, licet non
careat forma, forma scilicet informata, forma formarum, forma
formosissima; quam dum imprimis quasi sigillum rebus singulis, eas
sine tui augmenti aut tui detrimenti mutabilitate procul dubio a te
facis differri. Quidquid autem in natura creaturarum est, creatura
tua est, o una Trinitas et trina unitas Deus: cujus omnipotentia
omnia possidet, regit et implet quae creavit. Nec ideo te implere
omnia dicimus, ut te contineant, sed ut ipsa potius a te
contineantur. Nec particulatim imples omnia, nec ullatenus ita
putandum est, ut unaquaeque creatura pro magnitudine portionis suae
capiat te, id est, maxima majus, et minima minus, cum sis potius
ipse in omnibus, sive omnia in te. Cujus omnipotentia concludit
universa, nec evadendi potentiam tuam quis aditum invenire poterit.
Qui enim te non habet placatum, nequaquam evadet iratum, sicut
scriptum est: Neque ab Oriente, neque ab Occidente, neque a
desertis montibus, quoniam Deus judex est (Psal. LXXIV, 7,
8); et alibi, Quo ibo a spiritu tuo, et quo a facie tua fugiam
(Psal. CXXXVIII, 7)? Immensitas divinae magnitudinis
tuae ista est, ut intelligamus te intra omnia, sed non inclusum;
extra omnia, sed non exclusum. Et ideo interior es, ut omnia
contineas; et ideo exterior es, ut incircumscriptae magnitudinis tuae
immensitate omnia concludas. Per id ergo quod exterior es, ostenderis
esse creator; per id vero quod interior es , gubernare omnia
demonstraris. Ac ne ea quae creata sunt sine te essent, tu intra
omnia es: verum ne sine te essent, tu exterior es: ut omnia
concludantur a te, non locali magnitudine, sed potentiali praesentia,
qui ubique praesens es, et omnia tibi praesentia: quamvis quidam hoc
intelligant, quidam vero non intelligant.
Inseparabilis ergo naturae tuae unitas separabiles non potest habere
personas: quia sicut trinitas es in unitate, et unitas in trinitate,
sic separationem non potes habere personarum. Nominantur quidem illae
personae aliquando singulae: sed ita te voluisti, Deus Trinitas,
inseparabilem ostendere in personis, ut nullum ibi nomen sit in
qualibet persona, quod ad aliam secundum relationis regulam non
referatur: sicut Pater ad Filium, et Filius ad Patrem, vel
Spiritus sanctus ad Patrem et Filium verissime refertur. Ea vero
nomina, quae substantiam, vel potentiam , vel essentiam tuam
significant, vel quidquid proprie dicitur Deus, omnibus personis
aequaliter conveniunt: ut Deus, magnus, omnipotens, aeternus, et
omnia quae naturaliter de te Deo dicuntur. Non est ergo aliquod
naturae nomen, quod sic tibi Deo Patri convenire valeat, ut aut
Filio tuo aut Spiritui sancto convenire nequeat Dicimus te Patrem
naturaliter esse Deum, sed naturaliter est Filius Deus, naturaliter
est et Spiritus sanctus Deus: non tamen tres dii, sed unus
naturaliter Deus, Pater et Filius et Spiritus sanctus. Idcirco
inseparabilis es, sancta Trinitas Deus, in personis sensu
intelligenda, quamvis voce separabilia habeas nomina, quia pluralem
numerum in naturae nominibus nullatenus recipis; in hoc enim ostenditur
personas non posse dividi in sancta Trinitate, quae unus verus Deus
est, quia cujuslibet personae nomen semper ad alteram respicit
personam. Si Patrem dico, Filium ostendo: si Filium nomino,
Patrem praedico: si Spiritum sanctum appello, alicujus esse spiritum
necesse est intelligi, id est, Patris et Filii. Haec est enim
fides vera veniens de sana doctrina: haec certe est fides catholica et
orthodoxa, quam me docuit, in sinu matris Ecclesiae, Deus, gratia
tua.
|
|
