Auctor incertus

PRINCIPIA RHETORICES


CAPUT PRIMUM. Oratoris officium.

Oratoris officium est, proposita quaestione civili duntaxat, primum ipsam intelligere, generalis sit an specialis, simplex an conjuncta ex pluribus, absoluta an comparativa. Deinde cum intellexerit, invenire in ea congruentes partitioni locos, et his morales seu naturales accommodare sententias. Exinde judicare de inventis, repudiare quae parum commode occurrerint: tum iis quae judicio examinarit, dare ordinem certum. Etenim quamvis multa pertinentia inventa sint, tamen nisi pro qualitate et magnitudine sua, certis et quasi legitimis sedibus collocentur, aut oberunt, aut non magnopere proficient. Subinde ordinationi rhetor explicationem rerum commodare debebit. Quae duabus partibus constat, structurae qualitate et quantitate verborum. Haec omnia memoria suscipit, quam et plerique Graecorum, et M. Tullius in primis oratori affirmat necessariam, hoc, ut opinor, modo:

“Venio nunc ad thesaurum rerum omnium memoriam; quae nisi custos inventis, ordinatisque rebus adhibeatur, intelligimus omnia, etiamsi praeclarissima sint, in oratore peritura.”

Memoriam pronuntiatio sequetur, res, ut Demostheni videtur, inter oratoria officia vel prima vel sola: quae consistit duobus, motu corporis et sono vocis. Haec tantum summatim tetigisse satis est, quae sunt oratoris officia. Reliquum est videre quid sit finis.