|
An spiritus qui super aquas ferebatur, Spiritus sanctus
intelligatur, quia dictum est, Spiritus Dei ferebatur super aquas
(Gen. I, 2)?
Si videtur hic errasse in ista sententia, non est accipiendum quod
dixit. Ideo et a quibusdam Spiritus sanctus esse putatur, quia Dei
spiritus legitur esse. Invalida autem et inanis assertio est: non
solum enim ordo hoc non patitur, et ratio abnuit, sed et verba ipsa
infirma probantur ad causam istam astruendam. Nam his verbis
frequenter aliud invenimus significatum in Lege. Inter caetera autem
ait Dominus Deus dicens, Non permanebit spiritus meus in hominibus
istis, quia sunt caro. Et in subjectis. Sed deleam, inquit,
omnia, ab homine usque ad pecus (Id. VI 3, 7). Propterea
quia diluvium facturus erat super terram, numquid Spiritus sanctus
potest intelligi? Nonne de animabus locutus est? Nam non solum
nostrae animae spiritus dicuntur, sed et pecorum. Sic enim scriptum
est, Et mortua est omnis caro in aqua, in qua erat spiritus vitae
(Id. VII, 22). Et in Ezechiele propheta sic dictum est,
dum de reformatione hominum promittit Deus dicens, Haec dicit
Dominus Deus ossibus istis, Extendam super vos cutem, et dabo in
vobis spiritum meum, et vivetis (Ezech. XXXVII, 5).
Numquid de sancto Spiritu locutus est et non de anima? Omnia quidem
coelestia spiritus sunt, sed differunt ab invicem, et Deus spiritus
est (Joan. IV, 24; II Cor. III, 17), sed longe
aliter. Omnis itaque spiritus Dei est; non tamen Deus est, nisi
spiritus qui de ipso est. Cujus significatio haec est ut sanctus
dicatur. Nam et homines filii Dei vocantur, et Christus dicitur
Filius Dei; sed intervallum est, quia hic verus est, illi
adoptivi. Sic quoque et inter spiritum Dei diversitas est. Spiritus
enim sanctus de Deo est, et consubstantivus ei; reliqui vero spiritus
Dei esse dicuntur, sed creatura sunt. Sed nec ordinis est ut
Spiritus sanctus ferri super aquas intelligatur; cum super aquas
spiritualem creaturam esse tradat ratio, et quae super se habeat
potiorem creaturam alteram, quia creatura a creatura differt in
claritate (I Cor. XV, 41): quidquid enim prope sedem Dei
acceditur, clariora sunt ministeria. Unde dicit Raphael angelus
inter caetera: Ego sum, inquit, unus ex septem angelis sanctis, qui
astamus et conversamur ante majestatem Dei (Tob. XII, 15).
Si ideo a quibusdam Spiritus sanctus putatur, quia Dei esse spiritus
legitur, invalida et inanis assertio est. Non solum enim ordo hoc non
patitur, et ratio abnuit, sed et verba ipsa infirma probantur ad hanc
assertionem astruendam. His enim verbis aliud dictum significatur
frequenter in Lege. Ait autem Dominus Deus, Non permanebit
spiritus meus in hominibus istis, propterea quod sint caro. Et in
subjectis, Sed deleam, inquit, omnia ab homine usque ad pecus. Hoc
utique dicit, quia diluvium inducere habuit super terram. Nunquam hic
Spiritus sanctus potest intelligi. De animabus enim dixit. Nam non
solum nostrae animae spiritus dicuntur, sed et pecorum. Sic enim
scriptum est, Et mortua est omnis caro in aqua, in qua erat spiritus
vitae. Et in Ezechiele propheta sic dictum est, cum de reformatione
hominum promittit Deus dicens, Haec dicit Dominus ossibus istis,
Extendam super vos cutem, et dabo in vos spiritum meum, et vivetis.
Non utique ex eo Spiritus sanctus debet intelligi, quia dictum est a
Domino, Dabo spiritum meum in vos: cum manifeste de anima dixerit
Deus. Commune est enim hoc omni spiritui cum sancto Spiritu, ut
similiter dicatur omnis spiritus, Dei spiritus. Intelligentia enim
hic necessaria est quae discernat res unius nominis. Nam Deus utique
spiritus dicitur, et anima hominis spiritus dicitur, et ventus
similiter, et aer, et anima pecoris, et angeli, et quaecumque
acceperunt ut vivant per substantiam propriam. Sed jam per
intelligentiam discernis aliter Deum spiritum dici, et aliter
creaturam: sicut aliter intelligis Christum dici Filium Dei, et
aliter homines vocari filios Dei. Quotiescumque autem spiritum qui
proprie de Deo est, vult Scriptura significare, addit dicens,
Spiritum sanctum; ut per hoc non creatura intelligatur, sed quia de
Deo est, non aliud esse quam est Deus, credatur. Moyses autem cum
creaturam hylicam, id est confusionem rerum describeret, quae utique
sensu bruta est, super terram et abyssum et tenebras spiritum Dei
superferri interlocutus est, ut ex eo spiritu et loco in quo
ferebatur, superior creatura, quam spiritualem dicimus, cognoscatur.
Nam et ex eo quod superferri illum dixit, creaturam illum
significavit, quia omnis creatura Dei fertur virtute a quo accepit ut
sit. Nam quis ordo est ut Spiritus sanctus super aquas ferretur,
quem constat utique super omnem esse creaturam? Si enim Christus in
dextera Dei est super omnes coelos (Coloss. III, 1), illic
est et Spiritus sanctus. Res enim unins meriti et naturae simul sint
oportet: quanquam ubique Deus esse non negetur, hoc est Trinitatis
potestas; tamen debita honorificentia etiam reservatur, ut super omnem
creaturam esse dicatur, ut proprium illi hoc sit. Quare et dicimus,
Pater noster qui es in coelis (Matth. VI, 9); et, qui lucem
habitat inaccessibilem (I Tim. VI, 16).
|
|
