QUAESTIO XLIII

Cum Abraham filium immolare prohibitus sit, cur Jephte filiae sacrificium persolvere non est prohibitus (Gen. XXII, 11, 12; Judic. XI)?

Multum intervallum est inter causam Abrahae, et causam Jephte. Primo quidem Abraham legitime natus est, Jephte vero spurius: erat enim filius meretricis. Deinde Abraham conversationis optimae, Jephte autem princeps latronum. Abraham vir justus, et in tentatione probatus; in Jephte autem nullum justitiae testimonium. Abrahae itaque praeceptum est, ut filium suum Deo offerret, ut ostenderetur hominibus quantum Deo crederet Abraham, qui nec filium suum jubente eo dubitavit occidere. Qui enim contra mundi spem nasci eum potuit facere de sterili et anicula, non fuit ambiguum quod contra mundi rationem posset eum suscitare a mortuis (Hebr. XI, 19). Hoc facto cumulatus est justitia Abraham. Ostendit enim Deus, quia non sanguinem pueri poposcerat, sed ut famulus suus Abraham hoc facto auctior fieret. Diligentes enim se aliquid pati vult, ut juste illos promovere videatur. Nam Jephte homo facinorosus et improvidus, stulta devotione munus Deo promisit dicens, Quidquid mihi redeunti a coede occurrerit ante ostia domus meae, hoc offeram Deo. Numquid coactus devovit, aut numquid intellexit quomodo deberet votum facere? Quid enim si canis illi aut asinus occurrisset, quod Dominus offerri prohibuit; aut si filius alienus, aut si uxor, ut in dolore alieno exsultans redderet votum? Idcirco improvidae menti quod in alienam perniciem devoverat, in illum ipsum Judicio divino retortum est: et usque adeo insensatus fuit jephte, ut nec postea stulte se devovisse cognosceret, ut error ejus qui ab ipso coeperat, per ipsum emendaretur. Intelligere enim debuit Deum non tali sacrificio delectari, et rogare pro stultitia sua, et aliud offerre quod contra Legem non esset: sed fidelem se praestitit factus parricida, cum constet fidem stultam non solum minime prodesse, sed obesse. In causa itaque filiae suae ipse mactatus est, unde et Deus a tali sacrificio dissimulavit. Si enim hoc prohibuisset, aliud offerre sibi illum voluisse videretur, cum sciret ut indignum non debere illum offerre. Filia autem ejus lucrum fecit: quia enim innocens in malis patris mortua est, poena caruit inferi; quod diu forte vivendo adipisci nequisset. Ut autem triumphus victoriae Jephte prosequeretur, non meritum ejus fecit, neque populi: nec enim legitur supplices illos fuisse Deo, ut daret eis defensorem. Aut numquid ipsum Jephte Dominus misit, aut allocutus est? Sed quia Allophyli deos suos laudabant, quasi qui subjectos illis fecerant filios Israel, vituperantes Deum Abrahae; idcirco propter honorem nominis sui Deus vindicavit in Allophylos, si non propter istos vel propter meritum Abrahae et suum culmen. Aut numquid quia spiritus Domini insiliit in Samsonem meretricantem (Judic. XIV, 6, 19; XV, 14), dignus dicetur, cum hoc factum intelligatur ad Allophylorum perniciem?