QUAESTIO XCIII

Quaerendum an Spiritum sanctum habuerint Apostoli tempore illo quo fuerunt in terra cum Domino: quia inter multa dicit Evangelista, Spiritus nondum erat datus, quia Jesus nondum fuerat honorificatus (Joan. VII, 39); et alio in loco, Si diligitis me, ait, praecepta mea servate, et ego rogabo Patrem, et alium Paracletum dabit vobis, ut vobiscum sit in aeternum, Spiritum veritatis, quem mundus non potest accipere; quia non videt nec cognoscit eum: vos videtis eum et cognoscitis; quia apud vos manet, et vobiscum est (Id. XIV, 15-17). Quid est hoc? Negat datum Spiritum ante passionem: rogaturum autem se promittit Patrem, ut mittat eum. Item subjecit, quia cum ipsis erat, et manebat apud eos. Post resurrectionem autem legitur insufilasse et dixisse eis, Accipite Spiritum sanctum (Id. XX, 22). In Pentecoste autem descendisse legitur Spiritus sanctus in Apostolos (Act. II, 1-4). Tantas video in hac causa perturbationes, ut quid tenendum sit nesciam.

In his omnibus quae proposita sunt, non una est causa. Breviter enim singularum causarum significatae sunt formae; quia unus quidem est Spiritus, sed dona habet multa. Cum ergo legitur Spiritus sanctus, intelligi debet et ejus officium, in quo sit significatus. Nam quia et cum eis erat, et venturus erat, non est falsum: sed si non istud ad personam trahas, sed ad naturam. Alterum enim se venturum a Patre promisit Christus; ut quia indifferens est eorum divinitas, in praesentia Christi non putetur absens Spiritus sanctus, et in adventu et in apparentia Spiritus sancti praesens aestimetur et Christus. Ideo cum venturum eum promittit, dicit, Vos videbitis eum, quia apud vos manebit, et vobiscum erit: ut securi essent Apostoli, quia post ascensionem Domini non minorem aut degenerem ad tuitionem habituri essent pastorem aut regem. Nam non est dubium non datum esse credentibus Spiritum, nisi sicut Evangelista testatur, postquam devicta morte resurgens clarificatus est Dominus. Ipsius enim triumphantis Domini verba sunt et dicentis, Quia Joannes quidem baptizavit aqua, vos autem baptizabimini Spiritu sancto, quem accepturi estis non post multos hos dies (Act. I, 5), hoc tempore quo ascendere ad Patrem disposuit, interfatus videtur. Illud autem quod insufflasse in discipulos Dominus legitur post dies paucos resurrectionis suae, et dixisse, Accipite Spiritum sanctum, ecclesiastica potestas collata intelligitur esse. Quia enim omnia in traditione dominica per Spiritum sanctum aguntur, idcirco cum regula eis et forma traditur hujus disciplinae, dicitur eis, Accipite Spiritum sanctum. Et quia vere ad jus ecclesiasticum pertinet, statim subjecit dicens, Cujus tenueritis peccata, tenebuntur; et cujus remiseritis, remittentur ei (Joan. XX, 23). Inspiratio ergo haec, gratia quaedam est quae per traditionem infunditur ordinatis, per quam commendatiores habeantur. Unde Apostolus dicit ad Timotheum, Noli, inquit, negligere gratiam quae est in te, quae data est tibi per impositionem manuum presbyterii (I Tim. IV, 14). Semel ergo fieri oportuit, ut de caetero traditio ista non sine dono Spiritus sancti esse crederetur. Sicut enim in Salvatore forma data est visibiliter, ut post Baptismum Spiritus sanctus credentibus de caetero invisibiliter dari non ambigeretur: ita et in supra dicta causa forma data est in principio, ut ex eo traditioni ecclesiasticae Spiritus sanctus infusus credatur. Ut autem Apostoli praesente Domino virtutes facerent, potestas data est, sicut et prius Prophetis. Trium ergo officiorum formae doni Spiritus sancti in Apostolis sunt ostensae. Quarum prima haec est, quae ad jus ecclesiasticum pertinet in regenerandis vel caeteris officiis. Secunda, quae in Pentecoste data est, quae est generalis. Non solum enim in Apostolos, verum etiam in omnes decidit Spiritus sanctus credentes. Tertia forma est, quae solis Apostolis concessa est in signis ac virtutibus faciendis, usque dum fidei semina jacerentur ad crementum. Semina enim fidei sunt virtutes per Apostolos factae. Ipsi enim antistites positi sunt hujusmodi veritatis, qui per signa et prodigia non irrationabilem esse fidem nostram testarentur. Nulla enim probatio major est veritatis quam virtus. Haec est enim quae omnem terrenam philosophiam accusat, quia semper solis verbis studuit, non habens testimonium virtutis, quae stabile esse quod verbis astructum erat, demonstraret. Igitur Spiritus sanctus generaliter semel datur omnibus credentibus, per quem filii Dei esse probentur, dum manet in eis. In signis vero et prodigiis faciendis, non manet in homine, sed vocatus advenit, aut suggerit necessaria, et recedit. Similiter et in traditione vel ordinatione deforis gratiam praestat, tuitionem etiam deferens devotis fidei.

In his omnibus quae proposita sunt, non una est causa. Breviter enim, etc. Nam non est dubium credentibus non datum esse Spiritum, nisi postquam devicta morte clarificatus est Dominus. Ante ascensum enim Dominus formam discipulis dedit, quomodo accipere deberent baptizati Spiritum sanctum, quod nunc ab episcopis custoditur. Trium ergo officiorum formae doni Spiritus sancti in Apostolos datae sunt. Prima est quae generalis est, quae in Pentecoste data est; non solum enim in Apostolos, verum etiam in omnes cecidit Spiritus sanctus credentes, ut loquerentur magnalia Dei linguis diversis unius gentis homines. Secunda forma specialis est. Non enim pertinet ad omnes credentes, sed ad episcopos tantum, ut baptizatis per manus impositionem dent Spiritum sanctum: quae inter episcopos potest dici generalis. Tertia forma est, quae solis Apostolis est concessa, in signis ac miraculis faciendis ad fidei incrementum. Semina enim sunt fidei virtutes per Apostolos factae. Itaque per ordinem officiorum Spiritus sanctus Apostolis datus est, ut primum decideret in eos, sicut et in caeteros credentes, in Pentecoste. Deinde quasi primi sacerdotes, ut episcopi manus imponentes credentibus darent Spiritum sanctum. Nam prodigia ut fierent per Apostolos, temporis gratia est, non personarum: sed beatificati sunt, quia eos tempus invenit, quo Dominus donum suum effudit super terram, ut potestatem acciperent ad exemplum credentium, per Spiritum sanctum faciendarum virtutum. Ut autem praesente Domino missi daemonia pellerent et virtutes caeteras facerent, Apostolis potestas data est, ut sine invocatione nominis imperarent daemoniis, aut caeteris aegrorum passionibus, et salutis prosequeretur effectus. Hac scilicet rationis potestate, qua usi sunt prophetae, Elias et Elisaeus, in virtutibus faciendis. Denique dicit Salvator discipulis suis, Amen, amen dico vobis; si quid petieritis a Patre in nomine meo, dabit vobis: usquemodo non petistis quidquam in nomine meo; petite, et accipietis (Joan. XVI, 23, 24). Quoniam ergo sine invocatione nominis fecerunt virtutes, Apostoli, sicut supra memoravi, non tamen omnino sine nominis potestate. Per id enim quod ab ipso missi erant, qui daemonibus et passionibus terrori erat, ipso metu fugabantur daemonia, et infirmitates curabantur. Itaque nomen Domini tacite operabatur. Denique apostolus Petrus dicit Judaeis inter caetera. In nomine Jesu Christi Nazareni, quem vos abnegastis et crucifixistis, hic astat sanus coram vobis (Act. III, 16): nec quidem aliud nomen datum est sub coelo, in quo oporteat salvos fieri.