QUAESTIO CXIX

De Tobia.

Tanta providentia est Domini Dei circa nos, ut errare nos nolens, et legem et exempla bonorum operum daret, quibus modesta et tranquilla agi possit vita cum Dei timore. Qui enim auctor vitae est, non vult utique opus suum morti esse obnoxium. Quamvis natura ipsa legis non expers sit; tamen quia Dominus bonus et misericors est, ut major notitia eorum esset quae sequenda, et illorum quae vitanda sunt, litteris et exemplis ostendit, sicut praesens lectio testatur. Dei ergo famulus sanctus Tobias post legem exemplum nobis datus est, ut quae legimus, quomodo fiant, sciamus; et si tentationes advenerint, a Dei timore non recedamus, neque auxilium aliunde quam ab eo speremus, memores scriptum esse, Pusillus fui, etenim senui, et nunquam vidi justum derelictum, nec semen ejus quaerens panem (Psal. XXXVI, 25). Nunquam ergo decipi potest, qui tota mente sperat in Deum. Licet ad tempus tribulationes ortae fuerint per insidias satanae, exempla nos docent sanctorum virorum, non haec a Deo permitti, nisi ad incrementum meritorum nostrorum: quia si aequo animo fuerint bajulatae, hic nobis dabitur consolatio cum effectu, et in futuro vita aeterna cum gloria. Deus enim noster quia justus est, et personarum acceptio apud illum non est (Rom. II, 11), tentari nos permittit, quia nos diligit, ut post laborem possit nobis praemia dare amplissima. Denique Apostolo, ut tentationes ab eo cessarent, deprecanti, Dominus ait, Sufficit tibi gratia mea; nam virtus in infirmitate perficitur. Hinc subsecutus ait, Cum infirmor, tunc fortior sum; et, Gaudeo, inquit, in tribulationibus meis, ut inhabitet in me virtus Christi (II Cor. XII, 9, 10). Quam ergo laudabilis sit sanctus Tobias, Scriptura docemur; cujus devotionem nec captivitas minuit, nec oculorum amissio quominus Deum benediceret, persuasit, neque exhausta substantia a via justitiae et veritatis avertit (Tob. I-III). Necessitas enim probat justum; et in egestate aequitatem servare, vera ac perfecta justitia est. Unde enim quorumdam devotio minuitur, inde augmentum fecit laude dignus Tobias. Inopia enim, inquit, humiliat virum; et qui humiliatur, non potest servare justitiam. Sancti autem Tobiae erectus ad Deum animus, nec captivitate fractus est, nec inopia humiliatus: quia et contra interdictum, occisorum corpora sepulturae mandabat, et de Dei largitione securus, de ipso exiguo misericors erat, sciens hanc magis placere Deo misericordiam quae de exiguo fit; sicut et vidua illa fecit, quam Dominus in Evangelio collaudavit (Luc. XXI, 2-4). Hic enim vere fidelis est, hic non dubitat de promissis Dei, qui de parvo largitur. Spe ergo futurorum animum suum consolans, Deo dicatus Tobias in tentatione robustus et fortis inventus est, ostendens in necessitate plus in Dei timore vigilandum; quia si necessitas ad Dei auxilium non impellit, quanto magis securitas? Certi ergo sancti viri quod Deus judicium sibi eorum omnium quae in hoc mundo fiunt, exceperit, tribulationes et damna et reliqua exitia vel contumelias, non tantum non aegre tulerunt, sed et gratanter acceperunt: sicut et nostri apostoli, qui caesi gavisi sunt, quia digni habiti sunt pro nomine Christi contumeliam pati (Act. V, 41). Indicia enim meritorum futurorum exitia sunt, quae injuste fiunt fidelibus, sive in tribulationibus sive in contumeliis. Itaque in tantum Deo placuit justus Tobias, ut duplici genere meritorum suorum consequeretur mercedem: et in praesenti enim quod amiserat, ministro angelo recuperavit lumen, ac ditatus est etiam copiis quae ad praesentem pertinent vitam; et in futuro haeres regni coelorum est factus: ut in hoc doceremur quia qui toto corde Dei legi obtemperat, nec de promissis dubitat, et in hoc saeculo copias ejus saepe auget Deus, et in futuro donat illum vita aeterna. Est etiam aliud quod nos invitat ad divina obsequia. Sanctus enim Tobias non solum justitiae suae merita consecutus est; quia accedit ad cumulum gloriae ejus, etiam ex eorum bonis qui imitatores ejus existunt. In imitatoribus enim exempla laudantur. Quod nobis quoque poterit pro venire, si sic vixerimus, ut dignum sit et nos imitatores habere.