|
De aeternitate Filii.
Quoniam sunt quidam, qui nondum adhuc discussa erroris caligine, nec
purgata vel detersa veternosae vitae carie, terreno sensu
existimantes, dubitant vel de Dei Filio, vel duos unum esse
(perfida enim et contumax natio Judaeorum, quibus fons Legis et
sacramentorum thesauri patuerunt, non ambigit, sed nefariis pernegat
vocibus), breviter quantum tractus contractior patitur edisseram.
Spes enim ignorantibus si velint discere, integra dimittitur; poena
dissimulantibus perpetua destinatur. Deus omnipotens, cum magnitudine
ac bonitate praestantior sit, magnum aliquod et maxime bonum edere ex
se atque exhibere debuerat: sed si quid edidisset quod contra modum
excellentiae suae foret, aut non potuisse amplius, quod in
omnipotentem non cadit; aut noluisse, quod in benignissimum,
videretur. Certe in summo Deo grande non fuerat fecisse quod infra se
positum vim plenae summitatis non esset habiturum. Super se ergo nihil
erat; nihil est enim quod Deum vincat: infra se parum fuerat; quia
minus maximo non congruebat. Simillimum itaque suum Filium creans,
edidit ex se quasi alterum se: ac sic illud summum et maximum bonum,
quod nobis ex Deo suppetit, per ejus ad nos propaginem redundavit.
Quin et haec simul intelligenda ratio est, Deum qui hunc mundum
condidit, ei qui inter caetera pulchritudinis ordinationisque
miracula, creandi quoque naturam sufficiendis sui cujuslibet generis
fetibus tribuit, ipsum prius utique habuisse quod dederit. Nullus
enim dat quod ipse non habeat. Qui habuit ergo Filium totis sibi
similitudinis partibus congruentem, hoc est, unus uni cum, probus
probum, bonus benignum, beatus beatum, maximus maximum, sempiternus
aeternum, habuit utique ante mundum creatae sobolis principatum, de
quo rebus oriundis impertiebatur exemplum, ut gignentium germina suis
respondere seminibus cogerentur. Nec sane aliter sinebat ordo
legitimus, quam ut pater rerum futurus, ante esse debuerit pater
proprius, hoc est proprii sui fetus. Sed quod editum filium diximus,
non sic est accipiendum tanquam nostri similem habeat ortum, natusque
ita sit, ut mortales nasci videmus, cum prorumpente fetu existant quae
ante non fuerant. Illa enim aliunde insitis concepta seminibus,
elementorum subjectorum coetu in generis sui speciem coalescunt : haec
autem divinitus nullo auxilio admixtionis externae ex se id quod in se
ac secum semper habuit, eduxit et protulit. Ut enim si lucem nasci ex
sole dicamus, quod ab eo procedat et profluat; non utique sic
dicimus, quasi aliquando sine luce sol aut esse possit, aut fuerit,
ut eam tempore aliquo a se posteriorem generaverit, sed ut quod secum
semper obtinuit, eam de se scilicet genitam sine coepti aliqua
distinctione a principio, qua semper fulgeat, semper ex se velut
munere reparante collustret: sic Dei Filius ab aeterno omnino Patri
cohaerens, hanc quoque ejus similitudinem tenuit, ut nec ortum
habeat, nec occasum. Et ut Deus sine origine sempiternus, ita et
Filius sempiternus: et ut Deus unus est, simplex, idemque, sic cum
Patre permixtus, ut nominibus et affectibus distincti quidem, sed
idem sint, in ambobus unus, et uterque in uno inseparabili majestate
continuus. Deus itaque Filium non ex materiis discordantibus
tractum, sed ex simplici ac singulari naturae suae stirpe ac seminario
editum, semper in se habitum, nec a se ulla unquam separatione
dimissum, ita secum continet et amplectitur, ut nihil in ambobus de
illa unitate mutetur.
|
|
