XLI. [Ib. XIII, 20]

. Homini si cui facta fuerit in cute corporis ejus cicatrix signi lucida, et fuerit in cute coloris ejus tactus leprae. Velut exponendo dixit posterius, unde quod primum dixerat intelligeretur, quoniam dixerat, Homini si cui facta fuerit in cute corporis ejus cicatrix signi lucida, ne cicatricem sic intelligeremus, quomodo solet esse vestigium sanati vulneris, aperuit hoc se de colore dicere, cum adjunxit, Et fuerit in cute coloris ejus tactus leprae. Quidquid ergo illud est, coloris vitium est, quod nomine cicatricis appellat. Quod vero ait, tactus leprae, non quod tactu color sentiatur; sed ita dicit tactum leprae, tanquam ipse homo vel corpus ejus lepra sit tactum, hoc est maculatum atque vitiatum: sicut dici solet, Tetigit eum, vel non tetigit febris. Denique ipsam maculam, tactum vocat, et eam semper isto nomine appellat. Unde nonnulli nostri non tactum, sed maculam interpretati sunt: quo nomine quidem planius videretur sonare quod legitur; sed potuit et graecus non dicere AFEN, id est tactum, sed MOMON, id est maculam, unde AMOMON dicit immaculatum: quanquam non ab illo solo quod in colore contingit, sed ab omni vitio purum solet Scriptura AMOMON dicere; unde non maculam coloris, sed omnis vitii notam vult intelligi, quod MOMON appellat. Posset ergo quod ad solum colorem attinet SPILON dicere; quo verbo usus est Apostolus, ubi ait de Ecclesia, Non habentem maculam aut rugam (Ephes. V, 27). Nec MOMON autem, nec SPILON dixit, sed AFEN, id est tactum: quod et in graeca lingua inusitate dicitur in coloribus, et tamen hoc Septuaginta interpretes non piguit graece dicere; cur ergo latinos piguerit? Quod autem dicitur cicatrix signi, vel ideo dicitur, quod significet aliquid; vel ideo potius, quod ipsum hominem signo quodam discernit a caeteris, hoc est, notabilem reddit.