|
De juvenca rufa, cujus cinerem ad
aquam aspersionis, eorumque mundationem qui mortuum tetigerint,
proficere Lex mandavit, nec tacere permittimur; evidentissimum enim
signum in ea Novi Testamenti praefiguratur; nec satis digne
festinantes dicere de tanto sacramento valemus. Primo enim quod ita
coepit de hac re loqui Scriptura, quem non moveat, et intentissimum
faciat in altitudine sacramenti? Et locutus est, inquit, Dominus ad
Moysen et Aaron, dicens: Ista distinctio Legis, quaecumque
constituit Dominus. Procul dubio non est distinctio, nisi inter
aliqua duo, vel plura: nam distinctionem singularitas non requirit.
Nec distinctionem cujuslibet rei commemoravit, sed addidit, Legis:
nec cujuscumque legis: assidue quippe in Scriptura dicitur de
unaquaque re, de qua legitime praecipitur, Haec est lex illius vel
illius rei; non universalis Lex, quae continet omnia quae legitime
praecipiuntur: hic vero cum dixisset, Haec est distinctio Legis;
secutus adjunxit quaecumque constituit Dominus, praecipiendo utique,
non creando. Nam etiam nonnulli interpretes, quaecumque praecepit
Dominus, transtulerunt. Si ergo haec est distinctio Legis,
quaecumque praecepit Dominus; procul dubio magna est ista distinctio:
et recte intelligitur duo Testamenta distinguere. Eadem quippe sunt
in Vetere et Novo: ibi obumbrata, hic revelata; ibi praefigurata,
hic manifestata. Nam non solum Sacramenta diversa sunt, verum etiam
promissa. Ibi videntur temporalia proponi, quibus spirituale praemium
occulte significetur: hic autem manifestissime spiritualia
promittuntur, et aeterna. Temporalium autem bonorum atque carnalium,
et spiritualium atque aeternorum, quae clarior certiorque distinctio
est, quam passio Domini nostri Jesu Christi? in cujus morte satis
constitit, non istam terrenam transitoriamque felicitatem a Domino
Deo pro magno munere sperandam et optandam: quandoquidem in unigenito
Filio suo, quem tanta illa perpeti voluit, longe aliud a se peti
exspectarique oportere apertissima distinctione declaravit. Hanc
igitur passionem Domini nostri Jesu Christi, velut distinctionem
duorum Testamentorum, hoc quod de juvencae rufae mactatione narratur,
satis congrue praefigurat.
Locutus est Dominus ad Moysen et Aaron, dicens, Ista distinctio
Legis quaecumque constituit Dominus: ac deinde mandare incipit haec
adjungens et dicens, Loquere filiis Israel. Potest etiam ita
distingui, Et locutus est Dominus ad Moysen et Aaron dicens; Ista
distinctio Legis, quaecumque constituit Dominus, dicens: non
quaecumque constituit Dominus creans, sicut coelum et terram et omnia
quae in eis sunt; sed quaecumque constituit Dominus dicens, in duobus
videlicet Testamentis; ut deinde sequatur, Loquere filiis Israel,
et accipiant ad te juvencam rufam sine vitio. Juvenca rufa carnem
Christi significat. Sexus femineus est, propter infirmitatem
carnalem; rufa est, propter ipsam cruentam passionem. Quod autem
ait, Accipiant ad te, in ipso Moyse figuram Legis ostendit:
quoniam secundum Legem sibi visi sunt occidere Christum, quia
solvebat secundum ipsos sabbatum, et sicut putabant, observationes
legitimas profanabat. Quod ergo sine vitio dicitur haec juvenca,
mirum non est: hanc enim carnem etiam caeterae hostiae figurabant, ubi
similiter sine vitio pecora immolari jubentur. Erat quippe illa caro
in similitudine carnis peccati (Rom. VIII, 3), sed non caro
peccati. Verumtamen hic ubi evidentius Legis distinctionem Deus
voluit commendare, parum fuit dicere, sine vitio, nisi diceretur,
quae non habet in se vitium: quod si repetendi causa dictum est,
fortasse non frustra est, quod eam rem ipsa repetitio firmius
commendavit. Quanquam et illud non abhorret a vero, ut ideo additum
intelligatur, quae non habet in se vitium, cum jam dictum esset,
juvencam sine vitio, quia in se non habuit vitium caro Christi, in
aliis autem habuit, qui membra sunt ejus. Quae enim caro in hac vita
sine peccato, nisi illa sola quae non habet in se vitium? Et non est
superpositum super eam jugum. Non enim subjugata est iniquitati, cui
subjugatos inveniens liberavit, et eorum vincula disrupit, ut ei
dicatur, Disrupisti vincula mea, tibi sacrificabo hostiam laudis
(Psal. CXV, 16, 17). Super illius quippe carnem non est
positum jugum, qui potestatem habuit ponendi animam suam et iterum
sumendi eam (Joan. X, 18).
Et dabis eam, inquit, ad Eleazarum sacerdotem. Cur non ad Aaron,
nisi forte ita praefiguratum est, non ad tempus quod tunc erat, sed ad
posteros hujus sacerdotii passionem Domini perventuram? Et ejicient
eam extra castra: sic et ejectus est Dominus passurus extra
civitatem. Quod autem ait, in locum mundum; ita significatum est,
quia non habuit causam malam. Et occident eam in conspectu ejus:
sicut occisa est caro Christi in conspectu eorum qui jam futuri erant
in novo Testamento Domini sacerdotes.
Et accipiet Eleazar sanguinem ejus, et asperget contra faciem
tabernaculi testimonii a sanguine ejus septies. Haec testificatio
est, Christum secundum Scripturas fudisse sanguinem in remissionem
peccatorum (Rom. III, 25; et Ephes. I, 7). Ideo contra
faciem tabernaculi testimonii, quia non aliter declaratum est, quam
fuerat divino testimonio praenuntiatum: et ideo septies, quia ipse
numerus ad mundationem pertinet spiritualem.
Et cremabunt eam in conspectu ejus. Puto quia concrematio ad signum
pertinet resurrectionis. Natura est quippe ignis ut in superna
moveatur, et in eum convertitur quod crematur. Nam et ipsum cremare
de graeco in latinum ductum verbum est a suspensione . Quod vero
additum est, in conspectu ejus, id est in conspectu sacerdotis, hoc
mihi insinuatum videtur, quia illis apparuit resurrectio Christi, qui
futuri erant regale sacerdotium. Jam quod sequitur, Et pellis ejus
et carnes et sanguis ejus cum stercore ejus comburetur, id ipsum
expositum est quomodo concremabitur: et significatum est quod non solum
substantia mortalis corporis Christi, quae commemoratione pellis et
carnium et sanguinis intimata est; verum etiam contumelia et abjectio
plebis, quam nomine stercoris significatam puto, converteretur in
gloriam, quam combustionis flamma significat.
Et accipiet sacerdos lignum cedrinum et hyssopum et coccinum, et
immittet in medium combustionis juvencae. Lignum cedrinum spes est,
quae debet in supernis firmiter habitare. Hyssopus fides, quae cum
sit herba humilis, radicibus haeret in petra. Coccinum charitas,
quod fervorem spiritus igneo colore testatur. Haec tria debemus
mittere in resurrectionem Christi, tanquam in medium combustionis
illius, ut cum illo sit abscondita vita nostra, sicut dicit
Apostolus: Et vita vestra abscondita est cum Christo in Deo
(Coloss. III, 3).
Et lavabit vestimenta sua sacerdos, et lavabit corpus suum aqua, et
postea introibit in castra, et immundus erit sacerdos usque ad
vesperam. Lavatio vestimentorum et corporis quid est, nisi mundatio
exteriorum et interiorum? hoc sacerdos. Deinde sequitur: Et qui
comburet eam, lavabit vestimenta sua, et lavabit corpus suum aqua, et
immundus erit usque ad vesperam. In eo qui comburit, eos figuratos
arbitror, qui Christi carnem sepelierunt, resurrectioni eam veluti
conflagrationi mandantes.
Et congregabit homo mundus cinerem juvencae, et ponet extra castra in
locum mundum. Quid dicimus cinerem juvencae, reliquias videlicet
illius interfectionis et combustionis, nisi famam quae consecuta est
passionem resurrectionemque Christi? Quoniam sunt reliquiae homini
pacifico (Psal. XXXVI, 37). Nam et cinis erat, quia velut
mortuus ab infidelibus contemnebatur; et tamen mundabat, quia et
resurrexisse a fidelibus credebatur. Et quia haec fama apud eos maxime
claruit, qui in caeteris gentibus erant, et non erant de consortio
Judaeorum, ideo dictum esse existimo, Et congregabit homo mundus
cinerem juvencae: mundus utique ab interfectione Christi, quae
Judaeos fecerat reos. Et reponet in locum mundum, id est,
honorabiliter tractabit: tamen extra castra, quia extra celebrationem
Judaicae consuetudinis honor evangelicus claruit. Et erit synagogae
filiorum Israel in conservationem. Aqua aspersionis, purificatio
est. Postea declarat plenius quemadmodum ex isto cinere fiebat aqua
aspersionis, unde mundabantur a contactu mortuorum; quod utique
significat ab iniquitate hujus moribundae vel morticinae vitae.
Sed mirum est quod sequitur: Et qui congregat, inquit, cinerem
juvencae, lavabit vestimenta sua; et immundus erit usque ad vesperam.
Quomodo erit ex hoc immundus, qui mundus accesserat; nisi quia et ii
qui sibi videntur mundi, in fide Christiana se agnoscunt quia omnes
peccaverunt et egent gloria Dei, justificati gratis per sanguinem
ipsius (Rom. III, 23, 24)? Hunc tamen vestimenta sua
lavare dixit, non etiam corpus suum; credo, quod illius cineris
congregatione et repositione in loco mundo, si haec spiritualiter
intelligantur, jam intrinsecus vult intelligi fuisse mundatum: sicut
Cornelius audiens et credens quod praedicaverat Petrus, ita mundatus
est, ut ante visibilem Baptismum, cum suis qui aderant, acciperet
donum Spiritus sancti; verumtamen nec visibile Sacramentum contemni
potuit (Act. X, 44-48), ut ablutus etiam extrinsecus lavaret
quodammodo vestimenta sua. Et erit, inquit, filiis Israel, et
proselytis qui apponuntur, legitimum aeternum. Quid aliud ostendit,
nisi baptismum Christi, quem significabat aqua aspersionis, et
Judaeis et Gentibus profuturum; id est filiis Israel et proselytis,
tanquam naturalibus ramis et inserto pinguedini radicis oleastro
(Rom. XI, 16-24)? Quem autem non faciat intentum, quod
post ablutionem de singulis quibusque dicitur, Et immundus erit usque
ad vesperam? Neque hic tantum, sed in omnibus, aut pene in omnibus
talibus mundationibus hoc dicitur. Ubi nescio utrum aliquid aliud
possit intelligi, nisi quod omnis homo post remissionem plenissimam
peccatorum permanendo in hac vita contrahit aliquid, unde sit immundus
usque ad ejusdem vitae finem, ubi ei dies iste quodammodo clauditur,
quod significat vespera.
Deinde incipit Scriptura dicere, et exsequitur quemadmodum immundi
facti homines, aqua illa aspersionis purificentur: Qui tetigerit,
inquit, mortuum, omnis anima hominis immunda erit septem diebus: hic
purificabitur die tertio et die septimo, et mundus erit. Et hic nihil
aliud intelligendum video, nisi contactum mortui, esse hominis
iniquitatem. Septem vero dierum immunditiam propter animam et corpus
dictam puto; animam in ternario, corpus in quaternario. Quod quare
ita sit, longum est disputare. Secundum hoc arbitror dictum per
prophetam, In tribus et quatuor impietatibus non adversabor (Amos
I, 3). Adjungit autem, et dicit, Si autem non purificatus
fuerit die tertio et die septimo, non erit mundus. Omnis qui
tetigerit mortuum ab omni anima hominis, et mortuus fuerit, et non
fuerit purificatus; id est ante mortuus fuerit tacto mortuo, quam
fuerit purificatus; tabernaculum Domini polluit: exteretur anima illa
ex Israel. Notandum est quod difficillime reperitur in his libris
aliquid evidentius de vita animae post mortem fuisse conscriptum. Hic
ergo cum dicit, si fuerit mortuus ante purificationem, manere in illo
immunditiam, et exteri animam illam ex Israel, id est a consortio
populi Dei; quid aliud vult intelligi, nisi manere animae poenam,
etiam post mortem, si cum vivit, mundata non fuerit sacramento isto,
quo Christi baptismus figuratur? Quoniam aqua aspersionis, inquit,
non est circumaspersa super eum, immundus est; adhuc immunditia ejus
in ipso est. Adhuc, scilicet etiam post mortem. Quod vero supra
dixit, Tabernaculum Domini polluit, quantum in ipso est utique,
dixit: sicut Apostolus, Spiritum nolite exstinguere (I Thess.
V, 19): cum exstingui ille non possit. Nam si ex hoc
tabernaculum immundum factum vellet intelligi, mundari utique juberet.
Postea vero immundos a mortuis factos, hoc est a mortuis operibus,
quae sunt omnes iniquitates, ita mundari jubet: Et accipient illi
immundo, inquit, a cinere illius exustae purificationis, et effundent
super illum, id est super eumdem cinerem, aquam vivam in vase: et
accipiens hyssopum, intingens in aqua vir mundus, et circumaspergens
super domum, et super vasa, et super animas, quotquot fuerint illic,
et super eum qui tetigerit os humanum, aut vulneratum, aut mortuum,
aut monumentum; et asperget mundus super immundum in die tertio et in
die septimo: et purificabitur die septimo, et lavabit vestimenta sua,
et lavabitur aqua, et immundus erit usque ad vesperam. Alia est aqua
aspersionis, et alia utique illa qua lavabit vestimenta sua. Et
lavabitur aqua, quam puto spiritualem intelligendam, per
significationem, non per proprietatem. Nam sine dubio visibilis
erat, sicut illae omnes umbrae futurorum. Proinde qui sacramento
Baptismi recte abluitur, quod illa aspersionis aqua figurabatur,
mundatur et spiritualiter, id est invisibiliter, et in carne et in
anima, ut sit mundus et corpore et spiritu. Quod vero hyssopo dixit
aquam aspersionis aspergi, qua herba supra diximus fidem significari;
quid aliud occurrit, nisi quod scriptum est, Fide mundans corda eorum
(Act. XV, 9)? Non enim prodest Baptismus, si desit fides.
A viro autem mundo dixit hoc fieri, ubi significantur ministri
portantes personam Domini sui, qui vere vir mundus est . Nam et de
his ministris in consequentibus dicit, Et qui circumasperget aquam
aspersionis, lavabit vestimenta sua; id est, observabit et corpore .
Et qui tetigerit aquam aspersionis, immundus erit usque ad vesperam.
Et omne quodcumque tetigerit illud immundus, immundum erit: et anima
quae tetigerit, immunda erit usque ad vesperam. Jam dixi superius
quid mihi significare videatur, usque ad vesperam.
|
|
