|
In ea Sermonum collectione duo erant vere Augustiniani, qui nimirum
de Communi vita clericorum appellantur, locum in superiore tomo suum
tenentes, ordine 355 et 356. Reliquos fere omnes subdititios et
Augustino indignos haberi ac dici patiemur ab eruditis. Inter eos
Baronius, ad annum Christi 382: Auctor, ait, illorum sermonum
non nisi impostor dicendus, cum multorum mendaciorum sanctissimum ac
doctissimum virum constituerit assertorem. Et ad annum 385:
Frigidus ille fictor multa delira, vana et fabulosa sub tanti Patris
nomine effutit, portentosa mendacia blaterat, etc. Bellarminus,
lib. de Scriptoribus Ecclesiasticis: Sermones, inquit, ad
Fratres in eremo videntur magna ex parte conficti. Inter illos multi
sunt leves et fabulosi. Phrasis est inepta, impropria, lutulenta,
ut mirum sit potuisse ejusmodi sermones S. Augustino ab aliquo viro
prudente tribui. Lovanienses Theologi censura in eosdem sermones
praefixa: Satis constat sub D. Augustini nomine a quodam semilatino
exercitii causa conscriptos esse. Aliquando intermiscet verba
Augustini, Caesarii, Gregorii. Martinus Lypsius ex phrasibus et
dictionibus quibusdam suspicatur auctorem fuisse exclamatorem
Galloflandrum. Haec Lovanienses, qui ex Mauburno addunt hos
sermones a Conservatore Apostolico Rhegii, anno 1414, damnatos
et reprobatos. Erasmus ad Fonsecam Archiep. Tolet. praefatione in
Augustinum scribit: In omnibus quae illi falso sunt inscripta, nihil
insulsius aut impudentius Sermonibus ad Eremitas, in quibus nec
verba, nec sententiae, nec pectus, nec omnino quidquam est Augustino
dignum. Idem in libro de Ratione concionandi tertio: In his, ait,
sermonibus cervisiae quoque meminit Flandricus, ut suspicor,
Augustinus. Omnia miram barbariem crepant, exceptis iis quae ex
aliis auctoribus assuta sunt. Etenim, ut quaedam argumenta artifex
ille sumpsit e Vita Augustini, ita materiam e variis diversorum
auctorum locis, licet indocte et impudenter omnia. Mittimus censuras
Pauli Langii in Chronico Citizensi ad annum 1259, Joannis
Mauburni in Venatorio Canonici Ordinis Simonis Verlini in Crisi
Augustiniana, et aliorum. Arbitratur Erasmus opus esse alicujus ex
Augustinensium Ordine monachi, qui hoc fuco studuerit suum sodalitium
orbi commendare, si persuasisset tantum virum ejus instituti fuisse
auctorem. Nobis porro tales videntur ii sermones, qui credi
potuissent ab aliquo potius Augustinensis Ordinis aemulo invidiose ac
maligne conficti. Certe quidem viri ex eodem Ordine eruditi eos nunc
tandem reprehendunt palam et repudiant. Jacobus Hommei in
Collectaneorum libro cui Supplementum Patrum nomen fecit, pag.
645, sententiam de his sermonibus suam dicit in haec verba: Pauci
mihi stilum ingeniumque S. Doctoris exhibent, plures mentiuntur,
plurimi offendunt. Lupus Christianus, lib. de Origine Eremitarum
S. Aug. cap. 35, ope atque opera omni enititur, ut sermones
iidem abjiciantur. Dico itaque, ait, ac constanter assero praefatos
istos sermones non esse Augustini, sed esse opus nescio cujus
impostoris. Et paulo post: Bonus ergo ille istorum sermonum auctor
imitatus est nescio quos nostri saeculi homines, qui conficta
miracula, aliaque id genus falsa ad alicujus religiosi Ordinis laudem
ac commendationem in vulgus spargere, esse putant fraudes licitas ac
pias. Nempe palam esse ait, auctorem fuisse eremitam Augustinensem.
Denique iis operosius discussis et multis in sermone 5 observatis
erroribus concludit: Constat ergo istorum sermonum auctorem non esse
S. Augustinum, sed nescio quem impudentissime mendacem, aut
profundissime imperitum. Bernardus Vindingus, theologus item
Augustinianus, censura Bellarmini laudata et probata in Critico
Augustiniano, haec inter alia scribit ad sermonem 5: Qui enim
complures alias et aeque stultas fabulas de Petro, Juda et Simplicio
serm. 28, de Cyrillo serm. 33, de Aethiopibus acephalis serm.
37, de sepulcro Caesaris serm. 48, de quadam anima de Aegypto
exeunte serm. 69, honorifico Augustini nomine comminisci ausus
est, non eum merito et hic nequissime mentitum pro certo habeam? etc.
Ante annos abhinc circiter trecentos collectionem istam Sermonum
(certe a nemine prius laudatam) edidit Augustinensis Ordinis eremita
percelebris, Jordanus de Saxonia, qui natus Quindelimburgi, diem
obiit Viennae ad Danubium, anno 1380. Autographum Jordani
servant RR. PP. Augustiniani in majori conventu Parisiensi, huc
olim transmissum cura ipsius auctoris, qui admonitionem in fronte
voluminis scripsit in haec verba: Quia juxta dictum Sapientis, Ad
locum unde exeunt flumina revertuntur, ut iterum fluant: hinc est quod
ego frater Jordanus de Saxonia, dictus de Quedelingberg, inter
scholares Parisienses minimus, quosdam sermones beatissimi patris
nostri ac doctoris eximii Augustini, cum quibusdam aliis tractatibus,
seu opusculis, vel legendis, de vita et gestis ejusdem sancti
Patris, ac suae piae matris sanctae Monnicae, atque de
translationibus eorumdem, prout ad me fide digna assertione ac fideli
communicatione undequaque exemplaria devenerunt, quibusdam quidem de
Parisiis, quibusdam vero de Curia Romana, nonnullis quoque de
antiquis et approbatis monasteriis ad me perductis, in unum volumen
collegi, ipsumque ad locum Parisiensem, mare utique copiosum, unde
omnia scientiarum flumina exire dignoscuntur, destinare sategi;
quatenus exinde fluat iterum per Ordinem universum, obsecrans in
visceribus charitatis, ut quicumque fratrum de studio conventus nostri
Parisiensis, cui hunc librum, in libraria ejus conventus ad communem
utilitatem ponendum, pro munusculo charitatis donare decrevi, in eo
legerit, vel eum forsitan transcribi fecerit, oret pro donantis
anima, ut Augustini meritis coeli fruatur gaudiis. In Jordani
volumine non omnes qui hic subsequuntur, sermones exstant; sed isti
tantum, 1, 2, 3, 4, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12,
13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22,
26 et 54, Ad Fratres in eremo, inscripti: postea vero
subjicitur sermo nunc ordine quintus, sed a Jordano inter ultimos
collocatus, et Ad Presbyteros Hipponenses appellatus. Huic mox
Jordanus subjunxit duos sermones de Communi vita clericorum. Tum
inde sermones 38, 43, 44, et alios tres, ac 76. Cum
Jordani autographo ita concordant codices Colbertinus et Victorinus,
ut ipsos ex illo descriptos credamus: tametsi admonitionem initio et
aliquot in fine sermones omittant. Plures ejusdem collectionis libros
Mauburnus a se visos testatur, eosque in Sermonum numero
discrepantes. Apud Almanniam, ait, sunt 26, aut 27. Apud
Brabantiam 32, aut supra. In Italia sexagenarium numerum
supergressi sunt, et adhuc quotidie increscunt. Sermonum 48 priorum
(uno excepto 45) idem omnino stilus. Reliqui variis ex Mss. sunt
revera collecti, sed minus sincere exhibiti. Collectioni autem
augendae potissimum locum praebuit Germanense nostrum aut simile
quoddam exemplar, quo nimirum continentur sermones 49, 62, 63,
64, 65, 66, 67 et 68, quibus tamen plura de suo addidit
collectionis auctor ac mutavit.
|
|
