|
1. Peccatum incredulitatis cur solum arguitur. Spiritus sanctus,
gratia Dei dicitur. Cum Dominus et Salvator noster Jesus Christus
de adventu Spiritus sancti, quem se missurum esse promisit et misit,
multa diceret; ait inter caetera: Ipse arguet mundum de peccato, et
de justitia, et de judicio. Neque hoc cum dixisset, sermonem
trajecit in aliud: sed ipsa aliquanto expressius insinuare dignatus
est. De peccato quidem, inquit, quia non crediderunt in me: de
justitia autem, quia ad Patrem vado: de judicio vero, quia princeps
hujus mundi jam judicatus est. Oboritur ergo nobis intelligendi
desiderium, cur peccatum hominum quasi solum esset, non credere in
Christum, ita de hoc solo dixit, quod mundum Spiritus sanctus
argueret: si autem manifestum est praeter hanc infidelitatem alia multa
hominum esse peccata, cur de hoc solo mundum Spiritus sanctus arguat.
An quia peccata omnia per infidelitatem tenentur, per fidem
dimittuntur; propterea hoc unum prae caeteris imputat Deus, per quod
fit ut caetera non solvantur, dum non credit in humilem Deum homo
superbus? Sic enim scriptum est: Deus superbis resistit, humilibus
autem dat gratiam (Jacobi IV, 6). Gratia quippe Dei, donum
Dei est. Donum autem maximum ipse Spiritus sanctus est; et ideo
gratia dicitur. Cum enim omnes peccassent, et egerent gloria Dei
(Rom. III, 23); quia per unum hominem peccatum intravit in
mundum, et per peccatum mors, in quo omnes peccaverunt (Id. V,
12): ideo gratia, quia gratis datur. Ideo gratis datur, quia non
quasi merces redditur post discussionem meritorum, sed donum datur post
veniam delictorum.
2. Credere Christum, et credere in Christum, differunt. De
peccato igitur arguuntur infideles, id est, dilectores mundi: nam
ipsi significantur mundi nomine. Cum enim dicitur, Arguet mundum de
peccato; non alio quam quod non crediderunt in Christum. Hoc denique
peccatum si non sit, nulla peccata remanebunt, quia justo ex fide
vivente cuncta solvuntur. Sed multum interest, utrum quisque credat
ipsum Christum, et utrum credat in Christum. Nam ipsum esse
Christum et daemones crediderunt, nec tamen in Christum daemones
crediderunt. Ille enim credit in Christum, qui et sperat in
Christum et diligit Christum. Nam si fidem habet sine spe ac sine
dilectione, Christum esse credit, non in Christum credit. Qui ergo
in Christum credit, credendo in Christum, venit in eum Christus,
et quodam modo unitur in eum, et membrum in corpore ejus efficitur.
Quod fieri non potest, nisi et spes accedat et charitas.
3. Justitia de qua arguitur mundus. Quid sibi etiam vult quod ait,
De justitia, quia ad Patrem vado? Et primo quaerendum est, si de
peccato mundus arguitur, cur et de justitia. Quid enim de justitia
recte argui possit? An de peccato quidem suo, de justitia vero
Christi mundus arguitur? Non video quid aliud possit intelligi:
quandoquidem, De peccato, inquit, quia non crediderunt in me; de
justitia vero, quia ad Patrem vado. Illi non crediderunt, ipse ad
Patrem vadit. Illorum ergo peccatum, ipsius autem justitia. Sed
cur in eo solo voluit nominare justitiam, quia vadit ad Patrem? Num
non justitia est etiam quod huc venit a Patre? An illa potius
misericordia est quod a Patre ad nos venit, justitia vero quod ad
Patrem vadit?
4. Justitia quod Christus vadit ad Patrem, quare. Ita,
fratres, expedire arbitror, ut in tanta profunditate Scripturarum,
in quibus forte verbis absconditum aliquid latet quod opportune
aperiendum sit, tanquam simul fideliter inquiramus, ut salubriter
invenire mereamur. Cur ergo hanc appellat justitiam quia vadit ad
Patrem, et non etiam quia venit a Patre? An quia misericordia est
quod venit, ideo justitia est quod vadit: ut et in nobis discamus
impleri non posse justitiam, si pigri fuerimus praerogare
misericordiam, non quae nostra sunt quaerentes, sed et quae aliorum?
Quod cum monuisset Apostolus, continuo de ipso Domino conjunxit
exemplum: Nihil, inquit, per contentionem, neque per inanem
gloriam; sed in humilitate mentis alter alterum existimantes superiorem
sibi; non quae sua sunt unusquisque intendentes, sed et quae aliorum.
Deinde statim addidit: Singuli quique hoc sentite in vobis, quod et
in Christo Jesu: qui cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus
est esse aequalis Deo; sed semetipsum exinanivit, formam servi
accipiens, in similitudinem hominum factus, et habitu inventus ut
homo: humiliavit se, factus obediens usque ad mortem, mortem autem
crucis. Haec est misericordia, qua venit a Patre. Quae igitur
justitia est, qua vadit ad Patrem? Sequitur et dicit: Propter quod
et Deus eum exaltavit, et donavit illi nomen quod est super omne
nomen, ut in nomine Jesu omne genu flectatur, coelestium,
terrestrium et infernorum, et omnis lingua confiteatur quia Dominus
Jesus Christus in gloria est Dei Patris (Philipp. II,
3-11). Haec est justitia, qua vadit ad Patrem.
5. Solus Christus ascendit in coelum. Unus Christus ex capite et
membris. Christus aliter est unum cum Patre, aliter unum nobiscum.
Sed si solus vadit ad Patrem, quid nobis prodest? Utquid ab
Spiritu sancto de hac justitia mundus arguitur? Et tamen nisi solus
iret ad Patrem, non alio loco diceret: Nemo ascendit in coelum,
nisi qui descendit de coelo, Filius hominis qui est in coelo (Joan.
III, 13). Sed etiam Paulus apostolus dicit: Nostra enim
conversatio in coelis est (Philipp. III, 20). Sed quare
hoc? Quia item dicit: Si resurrexistis cum Christo, quae sursum
sunt quaerite, ubi Christus est in dextera Dei sedens; quae sursum
sunt sapite, non quae super terram. Mortui enim estis, et vita
vestra abscondita est cum Christo in Deo (Coloss. III,
1-3). Quomodo ergo ille solus? An ideo solus, quia Christus
unus est cum omnibus membris suis, tanquam caput cum corpore suo?
Quae autem corpus ejus, nisi Ecclesia? Sicut dicit idem doctor:
Vos autem estis corpus Christi, et membra ex parte (I Cor.
XII, 27). Cum ergo nos ceciderimus, et propter nos ipse
descenderit, quid est, Nemo ascendit, nisi qui descendit; nisi quia
nemo ascendit, nisi unum cum eo factus, et tanquam membrum compactus
in ejus corpore qui descendit? Sic et discipulis dicit: Quia sine me
nihil potestis facere (Joan. XV, 5). Aliter est enim unum cum
Patre, et aliter unum nobiscum. Unum cum Patre est, quia una
substantia est Patris et Filii: unum cum Patre est, quia cum in
forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse aequalis Deo. Unus
autem nobiscum factus est, quia semetipsum exinanivit, formam servi
accipiens: unus nobiscum factus est, secundum semen Abrahae, in quo
benedicentur omnes gentes. Quod cum commemorasset, ait Apostolus:
Non dicit, Et seminibus, tanquam in multis; sed tanquam in uno,
Et semini tuo, quod est Christus. Et quia et nos ad id pertinemus
quod est Christus, nobis simul incorporatis et illi capiti
cohaerentibus, unus est Christus: et quia et nobis dicit, Ergo
Abrahae semen estis, secundum promissionem haeredes (Galat.
III, 16, 29). Si enim unum est semen Abrahae, et illud
unum semen Abrahae non intelligitur nisi Christus; hoc autem semen
Abrahae etiam nos sumus: hoc ergo totum, id est, caput et corpus,
unus est Christus.
6. Justitia Christi quomodo nostra. Et ideo nos non debemus ab
illa justitia separatos putare, quam Dominus ipse commemorat,
dicens: De justitia, quia ad Patrem vado. Cum Christo enim et nos
resurreximus, et nos cum capite nostro Christo sumus, interim fide
et spe: complebitur autem spes nostra in ultima resurrectione
mortuorum. Cum autem complebitur spes nostra, tunc complebitur etiam
justificatio nostra. Quam completurus Dominus, quid sperare
debeamus, ostendit in carne sua (hoc est, in capite nostro), in qua
resurrexit et ascendit ad Patrem. Quia sic scriptum est: Traditus
est propter delicta nostra, et resurrexit propter justificationem
nostram (Rom. IV, 25). Arguitur ergo mundus de peccato, in
eis qui non credunt in Christum: et de justitia, in eis qui resurgunt
in membris Christi. Unde dictum est: Ut nos simus justitia Dei in
ipso (II Cor. V, 21). Si enim non in ipso, nullo modo
justitia. Si autem in ipso, totus nobiscum vadit ad Patrem, et haec
implebitur in nobis perfecta justitia. Propter hoc et de judicio
mundus arguitur, quia princeps hujus mundi jam judicatus est: id est,
diabolus princeps iniquorum, qui corde non habitant nisi in hoc mundo,
quem diligunt, et ideo mundus vocantur; sicut nostra conversatio in
coelis est, si resurrexerimus cum Christo. Ergo quemadmodum
nobiscum, id est, cum corpore suo unus est Christus: sic cum omnibus
impiis quibus caput est, cum quodam corpore suo unus est diabolus.
Quapropter sicut nos non separamur a justitia, de qua Dominus dixit,
Quia ad Patrem vado: sic impii non separantur ab illo judicio, de
quo dixit, Quia princeps hujus mundi jam judicatus est.
|
|
