|
2. Cultus idolorum reprehenditur. Postquam autem homo renuntiando
diabolo excludit pessimum invasorem, introducat optimum possessorem;
credat in Deum Patrem omnipotentem, etc. Magnum donum gratiae,
credere et intelligere Deum. Sed quid propheta dicit? Nisi
credideritis, non intelligetis (Isai. VII, 9). Credamus
ergo, ut intelligamus, sed oremus, ut mereamur videre quod credimus.
Peccata enim, et auctor peccati diabolus separavit animam a Deo: et
dum creatura secuta est seductorem, suum deseruit salvatorem; facta
est ruina magna: et erravit anima, ut pro vero Deo coleret idola, et
adoraret ipsa quae fecit, deserendo illum a quo facta est. Adorando
enim lapidem nullam habentem vitam, ipsa perit, deserendo Deum qui
est ejus vera et aeterna vita. Hinc error omnis, et desertio
bonorum: hinc cultus Paganorum, et perversitas haereticorum. Et
erraverunt animae per diversas voluptates et perversas, ut alii
colerent solem, alii lunam et stellas, alii montes, alii lapides et
quaeque virgulta, ut sibi quisque credidit invenisse, non adjutorem
Deum, sed deceptorem diabolum: atque ita per diversa anima erravit a
Creatore suo, ut omne quod ei dederat Deus ad servitium, hoc illa
coleret ut Deum. Nonne omnia propter hominem creata sunt? Legat
quis Scripturas sanctas, et inveniet Deum dixisse homini, quem de
limo terrae formavit: Crescite, et multiplicamini, et replete
terram, et dominamini ejus; et habete potestatem piscium maris, et
avium coeli, et pecorum terrae. Et paulo post: Ecce, inquit, dedi
vobis omnia in usum et ad escam (Gen. I, 28, 29). Eos autem
qui Scripturas sanctas legere nolunt, ipsa rerum natura, ipseque
mundus operibus famulatus sui incredulos sua quadam voce convincit, et
animam perversam increpans dicit: Quid est, misera, quod erras in
me, et degener facta oblita es a quo quanta creata sis, cui coelum et
terra tam pulchra domus nullis meritis praecedentibus constructa est?
Respondent et singula quaeque elementa clamantia, et ipsis suis
operibus suum demonstrantia artificem. Clamat coelum: Non sum
Deus: nam si Deus essem, nulla me nubilatio obumbrare potuisset,
nec tenebrae succederent luci meae; sed lux integra, incorrupta,
inviolataque mansisset, sicut manet lux illa vera quae istam lucem
temporalem creavit in me propter te. Clamat et sol: Quid me, homo,
colis ut Deum, quem vides ortu occasuque concludi? Deus nec ortum
habet, nec occasum: sed tu illum deserendo magnum incurristi casum.
Sed consideras magnum atque mirabilem esse me: ego autem agnosco
habere super me, qui et me creavit et te. Cum autem opera et
splendoris et caloris mei tibi deserviant, quomodo me pro Deo colendum
ducis, nisi quia verum Deum colere nescis? Ita luna et stellae istam
similem proferunt vocem: Non vides, inquiunt, o homo, spatium nos
agere nocturnum, excludi luce, nec terminos transgredi constitutos,
quos ad solatium quietis tuae omnipotens artifex terminavit? Non sumus
Deus: convincimus falsitatem tuam serviendo tibi ad poenam tuam.
Clamat mare, et omnia quae in eo sunt: Non sumus Deus. Praebeo
enim, ut mihi jussum est, famulatum, pervium iter carinae
suscipiens, motus congruos, flatus ventorum; dirigens gressus, ut ad
portum desideratum etiam rapiente te avaritia, nulla interposita
tarditate perducam. Animalia vero quae gignuntur ex me, tibi in escam
donata esse cognoscis. Cum ergo per omnia agnoscam modulum meum, tu
quare deseris ordinem tuum, deserendo omnium creatorem Deum? Clamat
terra: Ergone, homo, deitatis mihi nomen adscribis? Ideo non
agnoscis quid sim, quia oblitus es qui sis. Non agnoscis materiam
tuam; non agnoscis quia limum meum es, ex me quidem formatum, sed,
quod non sum ego, animatum. Non agnoscis quia inter omnia animalia
quae ex me procreata sunt, tu solus sub Deo pene mundi dominus
constitutus es. Merito non intelligis, quia cum esses in honore, non
intellexisti: comparatus es jumentis insipientibus, et similatus es
illis (Psal. XLVIII, 13).
|
|