|
1. Igne minuta tantum peccata purgantur. In lectione
apostolica, fratres charissimi, audivimus Apostolum
dicentem: Fundamentum aliud nemo potest ponere praeter id
quod positum est, quod est Christus Jesus. Si quis
autem superaedificat supra fundamentum hoc, aurum,
argentum, lapides pretiosos, ligna, fenum, stipulam,
uniuscujusque opus manifestum erit. Dies enim Domini
declarabit; quia in igne revelabitur, et uniuscujusque
opus quale sit, ignis comprobabit. Si cujus opus
manserit quod superaedificavit, mercedem accipiet. Si
cujus opus arserit, detrimentum patietur: ipse autem
salvus erit; sic tamen quasi per ignem. Multi sunt qui
lectionem istam male intelligentes falsa securitate
decipiuntur, dum credunt quod si supra fundamentum
Christi capitalia crimina aedificent, peccata ipsa per
ignem transitorium possint purgari, et ipsi postea ad
vitam perpetuam pervenire. Intellectus iste, fratres
charissimi, corrigendus est; quia ipsi se seducunt, qui
taliter sibi blandiuntur. Illo enim transitorio igne, de
quo dixit Apostolus, Ipse autem salvus erit, sic tamen
quasi per ignem, non capitalia, sed minuta peccata
purgantur. Et quamvis, quod pejus est, non solum
majora, sed etiam minuta, si nimium plura sint,
mergunt: de ipsis majoribus sive minoribus peccatis, etsi
non omnia, vel aliqua commemoranda sunt, ne aliquis se
inaniter excusare conetur, et dicat, nescire se quae sint
minuta peccata, vel quae crimina capitalia.
2. Peccata capitalia. Et quamvis Apostolus capitalia
plura commemoraverit, nos tamen ne desperationem facere
videamur, breviter dicimus quae sint illa: sacrilegium,
homicidium, adulterium, falsum testimonium, furtum,
rapina, superbia, invidia, avaritia; et, si longo
tempore teneatur, iracundia; et ebrietas, si assidua
sit, in eorum numero computatur. Quicumque enim aliqua
de istis peccatis in se dominari cognoverit, nisi digne se
emendaverit, et, si habuerit spatium, longo tempore
poenitentiam egerit, et largas eleemosynas erogaverit, et
a peccatis ipsis abstinuerit; illo transitorio igne de quo
ait Apostolus, purgari non poterit, sed aeterna illum
flamma sine ullo remedio cruciabit.
3. Peccata minuta. Ab his immunis nemo. Animam non
occidunt, sed foedant. Quae autem sint minuta peccata,
licet omnibus nota sint, tamen quia longum est ut omnia
replicentur, opus est ut ex eis vel aliqua nominemus.
Quoties aliquis aut in cibo aut in potu plus accipit quam
necesse sit, ad minuta peccata noverit pertinere.
Quoties plus loquitur quam oportet, aut plus tacet quam
expedit. Quoties pauperem importune petentem exasperat.
Quoties cum corpore sit sanus, aliis jejunantibus
prandere voluerit; aut somno deditus tardius ad ecclesiam
surgit. Quoties excepto desiderio filiorum uxorem suam
cognoverit. Quoties in carcere clausos, et in vinculis
positos tardius requisierit. Quoties infirmos tardius
visitaverit. Si discordes ad concordiam revocare
neglexerit. Si plus aut proximum, aut uxorem, aut
filium, aut servum exasperaverit quam oportet; si amplius
fuerit blanditus quam expedit. Si cuicumque majori
personae aut ex voluntate, aut ex necessitate adulari
voluerit. Si pauperibus esurientibus cibum non dederit;
aut nimium deliciosa, aut sumptuosa sibi convivia
praeparaverit. Si se in ecclesia aut extra ecclesiam
fabulis otiosis, de quibus in die judicii ratio reddenda
est, occupaverit. Si dum incaute juramus, et cum hoc
per aliquam necessitatem implere non poterimus, utique
perjuramus. Et cum omni facilitate vel temeritate
maledicimus; cum scriptum sit, Neque maledici regnum
Dei possidebunt (I Cor. VI, 10). Et cum
aliquid suspicamur temere, quod tamen plerumque non ita,
ut credimus, comprobatur, sine ulla dubitatione
delinquimus. Haec enim, et his similia, ad minuta
peccata pertinere non dubium est, quae, sicut jam dixi,
enumerari vix possunt, et a quibus non solum populus
christiabus, sed etiam nullus sanctorum immunis esse
potuit aliquando, aut poterit. Quibus peccatis licet
occidi animam non credamus; ita tamen eam velut quibusdam
pustulis, et quasi horrenda scabie replentia deformem
faciunt, ut eam ad amplexus illius sponsi coelestis aut
vix, aut cum grandi confusione venire permittant: de quo
scriptum est, Aptavit sibi Ecclesiam non habentem
maculam aut rugam (Ephes. V, 27).
4. Aut bonis operibus, aut igne, aut hic inflictis a
Deo poenis purgantur. Quibus proficiant inflictae a Deo
poenae. Et ideo continuis orationibus, et frequentibus
jejuniis, et largioribus eleemosynis, et praecipue per
indulgentiam eorum qui in nos peccant, assidue
redimantur; ne forte simul collecta cumulum faciant, et
demergant animam. Quidquid enim de istis peccatis a nobis
redemptum non fuerit, illo igne purgandum est, de quo
dixit Apostolus, Quia in igne revelabitur: et si cujus
opus arserit, detrimentum patietur. Aut enim, dum in
hoc mundo vivimus, ipsi nos per poenitentiam fatigamus:
aut certe, volente aut permittente Deo, multis
tribulationibus pro istis peccatis affligimur; et si Deo
gratias agimus, liberamur. Quod ita fit, si quoties
maritus, aut uxor, aut filius moritur; vel si substantia
nobis, quam plus quam oportet amamus, aufertur. Licet
plus Christum quam ipsam substantiam diligamus, et si
necessitas fuerit, malimus ipsam substantiam perdere,
quam Christum negare: tamen quia, sicut jam dixi, si
plus eam quam oportet diligimus, amittere eam aut dum
vivimus, aut dum morimur, sine grandi dolore non
possumus: et tamen si Deo, qui illam a nobis auferri
velut pius pater permittit, tanquam boni filii gratias
agamus, et minus nos pati quam meremur, cum vera
humilitate proferamus; ita peccata ipsa in hoc saeculo
purgantur, ut in futuro ille ignis purgatorius aut non
inveniat, aut certe parum inveniat quod exurat. Si autem
nec in tribulatione Deo gratias agimus, nec bonis
operibus peccata redimimus, ipsi tamdiu in illo purgatorio
igne moras habebimus, quamdiu supra dicta peccata minuta,
tanquam ligna, fenum, stipula, consummantur.
5. Ignis purgatorii qualis poena. Sed dicit aliquis:
Non pertinet ad me quamdiu moras habeam, si tamen ad
vitam aeternam perrexero. Nemo hoc dicat, fratres
charissimi, quia ille purgatorius ignis durior erit, quam
quidquid potest in hoc saeculo poenarum aut cogitari, aut
videri, aut sentiri. Et cum de die judicii scriptum sit
quod erit dies unus tanquam mille anni, et mille anni
tanquam dies unus (Psal. LXXXIX, 4); unde scit
unusquisque utrum diebus an mensibus, an forte etiam et
annis per illum ignem sit transiturus? Et qui modo nec
unum digitum suum in ignem vult mittere, timeat necesse
est vel tunc parvo tempore cum anima et toto corpore
cruciari. Et ideo totis viribus unusquisque laboret, ut
capitalia crimina possit evadere, et minuta peccata ita
operibus bonis redimere, ut de ipsis nihil videatur
remanere, quod ille ignis possit absumere. Illi autem
qui capitalia crimina committunt, si quamdiu vivunt, ea
redimere poenitentiae medicamentis noluerint, ad illum
ignem, de quo dicit Apostolus, Ipse autem salvus erit,
sic tamen quasi per ignem, sicut jam dictum est, venire
non poterunt; sed magis illam duram et irrevocabilem
sententiam audituri sunt, Discedite a me, maledicti, in
ignem aeternum (Matth. XXV, 41). Et ideo, qui
ab ista perpetua poena, et ab illo purgatorio igne
desiderant liberari, crimina capitalia non admittant: aut
si jam commiserunt, fructuosam agant poenitentiam, et
illa parva vel quotidiana peccata bonis operibus redimere
non desistant.
6. Quibus operibus minuta peccata redimantur. Quibus
tamen operibus minuta peccata redimantur, plenius vobis
insinuare desidero. Quoties infirmos visitamus, in
carcere clausos, et positos in vinculis requirimus,
discordes ad concordiam revocamus, indicto in Ecclesia
jejunio jejunamus, pedes hospitibus abluimus, ad vigilias
frequenter convenimus, eleemosynam ante ostium
praetereuntibus pauperibus damus, inimicis nostris,
quoties petierint, veniam indulgemus: istis operibus, et
his similibus, minuta peccata redimuntur quotidie.
7. Quibus capitalia deleantur. Poenitentia publica.
Pro capitalibus vero criminibus non hoc solum sufficit;
sed addendae sunt lacrymae, rugitus et gemitus,
continuata et longo tempore protracta jejunia, largiores
eleemosynae erogandae, ultro nos ipsos a communione
Ecclesiae removentes, in luctu et in tristitia multo
tempore permanentes, et poenitentiam etiam publice
agentes: quia justum est ut qui cum multorum destructione
se perdiderit, cum multorum aedificatione se redimat. Ad
extremum non est impossibile vel grave quod suggero: vel
sic lugeamus exstinctam nostram animam, quomodo alienam
carnem mortuam plangimus. Si aut uxor, aut filius, aut
maritus mortui fuerint, in terram se collidunt homines,
capillos trahendo, pectora tundendo, in luctu et
poenitentia, vel in lacrymis non parvo tempore
perseverant. Rogo vos, fratres, exhibeamus animae
nostrae, quod illi exhibent alienae carni. Et hoc
videte, fratres, quam malum sit, ut quaeramus quod non
possumus, et non quaeramus quod possumus. Carnem quam
non possumus suscitare, plangimus; et animam nostram
mortuam non plangimus, quam possumus per poenitentiam ad
statum pristinum revocare. Sed quod nobis pejus est,
corpus mortuum plangimus quod amamus; animam vero mortuam
quam non amamus, nec dolemus, nec plangimus. Et ideo
mutata vice incipiamus plus Dominum amare quam servum, id
est, plus factorem corporis quam corpus; plus dominam
quam ancillam, id est, plus animam ad imaginem Dei
factam, quam carnem de limo terrae formatam: ut cum die
ultimo caro nostra putrescere, et a vermibus devorari
coeperit in sepulcro; anima in Abrahae gremio Angelorum
manibus elevetur, et in die judicii recepto per
resurrectionem corpore audire mereamur: Euge, serve bone
et fidelis, intra in gaudium Domini tui (Matth.
XXV, 21).
8. Recapitulatio. Sors triplex hominum in judicio.
Et ut haec, quae supra diximus, cordibus vestris
tenacius valeant inhaerere, et ipsa apostolica lectio
plenius possit intelligi, breviter ea Charitati vestrae
volo repetere. Omnes sancti qui Deo fideliter serviunt,
lectioni et orationi vacare, et in bonis operibus
perseverare contendunt, nec capitalia crimina, nec minuta
peccata, id est, ligna, fenum et stipulam supra
fundamentum Christi, sed bona opera, id est, aurum,
argentum, lapides pretiosos superaedificantes, per ignem
illum, de quo dicit Apostolus, Quia in igne
revelabitur, absque ulla violatione transibunt. Illi
vero, qui quamvis capitalia crimina non admittant, et ad
perpetranda minuta peccata sunt faciles, et ad redimenda
sunt negligentes; ad vitam aeternam, pro eo quod in
Christum crediderunt, et capitalia peccata non
admiserunt, venturi sunt: sed prius aut in hoc saeculo
per Dei justitiam vel misericordiam, sicut jam dictum
est, amarissimis tribulationibus sunt excoquendi, aut
illi ipsi per multas eleemosynas, et praecipue dum
inimicis suis clementer indulgent, per Dei misericordiam
liberandi; aut certe illo igne, de quo dicit Apostolus,
longo tempore cruciandi, ut ad vitam aeternam sine macula
et ruga perveniant. Illi vero qui aut homicidium, aut
sacrilegium, aut adulterium, vel reliqua his similia
commiserunt, sicut jam dictum est, si eis digna
poenitentia non subvenerit, non per purgatorium ignem
transire merebuntur ad vitam, sed aeterno incendio
praecipitabuntur ad mortem.
9. Majora peccata Deo juvante vitare, minuta vero
amore inimicorum et eleemosynarum largitate redimere
laborandum. Et ideo quoties in lectione apostolica
audieritis, Si quis supra fundamentum Christi
superaedificat aurum, argentum, lapides pretiosos; de
sanctis hoc et perfectis christianis accipite, qui velut
aurum purgatum merebuntur ad aeterna praemia pervenire.
Illi vero qui superaedificant ligna, fenum et stipulam,
de bonis christianis, sed negligentibus minuta peccata
purgare, ut saepe dictum est, intelligite: quae peccata
si nec divina justitia multis tribulationibus purgaverit,
nec unusquisque eleemosynarum largitate redemerit, non
sine grandi dolore in illis implebitur illud quod dicit
Apostolus, Si cujus opus arserit, detrimentum
patietur; ipse autem salvus erit, sic tamen quasi per
ignem. Nemo tamen, sicut jam supra dictum est, se ipsum
circumveniat, ut hoc etiam pro capitalibus criminibus, si
incurata remanserint, posse fieri credat. Et ideo,
sicut jam saepe dixi, quantum possumus, cum Dei
adjutorio laboremus; ut et majora peccata possimus
evadere, et minuta sine quibus esse non possumus, jugiter
amore inimicorum, et eleemosynarum largitate redimere:
praestante Domino Jesu Christo, qui cum Patre et
Spiritu sancto vivit et regnat Deus in saecula
saeculorum. Amen.
|
|
