CAPUT XIV. Quod Deus jugiter inspiciat opera et intentiones hominum.

Haec et multa alia beneficia fecisti mihi, Domine Deus meus, vita animae meae: de quibus dulce esset mihi semper loqui, semper cogitare, semperque tibi gratias agere: ut possim te pro omnibus bonis tuis laudare, et amare te toto corde meo, et tota anima mea, et tota mente mea, et tota fortitudine mea, simul et ex omnibus medullis intimis cordis mei, et omnium compagum mearum, beata dulcedo, Domine Deus meus, omnium qui delectantur in te. Sed imperfectum meum viderunt oculi tui (Psal. CXXXVIII, 16): oculi, inquam, tui multo lucidiores super solem, circumspicientes omnes vias hominum et profundum abyssi, qui in omni loco semper contemplantur bonos et malos (Prov. XV, 3). Cum enim cunctis praesideas singula implens, totus semper ubique praesens, cunctorumque curam agens quae creasti, quia nihil odisti eorum quae fecisti; sic gressus meos semitasque consideras, et die noctuque super custodiam meam vigilas, omnes semitas meas diligenter notans, speculator perpetuus, veluti si totius creaturae tuae coeli et terrae oblitus, tantum me solum consideres, et nihil sit tibi curae de aliis. Neque enim crescit lux incommutabilis visionis tuae, si tantum unum aspicias; neque minuitur, si innumera videas et diversa: quia sicut unum totum simul perfecte consideras, sic singula quaelibet, licet diversa, perfecte simul totaque totus conspicit visus tuus. Sed omnia sicut unum , et sicut unum omnia, sic singula totus simul sine divisione, vel commutatione, vel diminutione consideras. Itaque totus tu in toto tempore sine tempore, totum me simul semperque consideras, ac si nihil aliud considerare habeas. Sic igitur super custodiam meam stas , sicut si omnium oblitus sis, et mihi soli intendere velis. Semper quippe te ubique praesentem exhibes, semper te paratum offers, si me paratum inveneris. Quocumque iero, tu me, Domine, non deseris, nisi prior ego te deseram. Ubicumque fuero non recedis, quoniam ubique es; ut quocumque iero, inveniam te, per quem possim esse ne peream sine te, cum sine te esse non possim. Fateor equidem, quia quidquid facio, quaecumque facio, ante te facio: et illud quidquid est quod facio, melius tu vides quam ego qui facio. Quidquid enim semper operor, tu pariter semper praesens assistis: utpote perpetuus inspector omnium cogitationum, intentionum, delectationum, et operationum mearum. Domine, ante te est semper omne desiderium meum, ante te tota cogitatio mea. Tu vides unde veniat spiritus, ubi sit, et quo vadat; quia tu es spiritus omnium spirituum ponderator. Et utrum radix sit dulcis, an amara, de qua foris pulchra folia emittuntur, tu judex internus melius ipse me nosti, et medullas etiam radicum subtilius perscrutaris: et non solum intentionem, sed etiam radicis ejus medullam intimam discretissima tuae lucis veritate colligis, intueris et signas; ut reddas unicuique non tantummodo secundum opera vel intentionem, sed etiam secundum ipsam interiorem absconditam medullam radicis, de qua procedit intentio operantis. Ad quid tendo cum operor, quidquid cogito, et in quocumque delector, tu vides, aures tuae audiunt, oculi tui considerant, signas attente, notas et scribis in libro tuo, sive bonum fuerit sive malum: ut reddas postea pro bono praemia, et pro malo supplicia, quando aperientur libri, et judicabimur secundum haec quae fuerunt scripta in libris tuis (Apoc. XX, 12). Hoc est forte quod jam dixisti nobis, Considerabo novissima eorum (Deut. XXXII, 20); et quod de te, Domine, dicitur, Universorum finem ipse considerat (Job. XXVIII, 3): quoniam tu quidem in omnibus quae agimus, finem intentionis, magis quam actum operationis attendis. Cumque haec diligenter considero, Domine Deus meus, terribilis et fortis, timore pariter et ingenti rubore confundor: quoniam magna nobis est indita necessitas juste recteque vivendi, cui cuncta facimus ante oculos judicis cuncta cernentis.