CAPUT XX. Quod omnia serviunt homini ut homo serviat Creatori.

Omnia sub pedibus hominum subjecisti (Psal. VIII, 8); ut solus homo totus tibi subjiceretur; et ut tuus esset totus homo, super omnia tua dominatus est homo. Exteriora nempe pro corpore cuncta creasti, ipsum vero corpus pro anima, animam vero pro te; ut tibi soli vacaret, et te solum amaret, possidens te ad solatium, inferiora vero omnia ad servitium. Quidquid enim coeli ambitu continetur, inferius ab anima humana est, quae facta est ut summum bonum superius possideret, cujus possessione beata fieret; cui si adhaeserit, cunctarum mutabilitatum inferiorum necessitudines supergrediens, illius summae majestatis, cujus aemulatur speciem, aeternitate immortalitatis cum serenitate gaudebit. Tunc vero illis bonis optimis fruetur in domo Domini, quorum comparatione cuncta quae hic cernimus, velut nihilum computantur. Illa sunt quae oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascenderunt, quae praeparavit Deus diligentibus se (Isai. LXIV, 4; I Cor. II, 9). Et haec quidem, Domine, daturus es animae. His etiam quotidie laetificas animas servorum tuorum, qui amas animas. Quid miror haec, Domine Deus meus? Imaginem quippe tuam honorificas, et similitudinem tuam ad quam creatae sunt. Nam et corpori nostro, licet adhuc corruptibili et ignobili, ut videret, dedisti claritatem coeli per manum ministrorum tuorum indefessorum, solis et lunae, qui praecepto tuo jugiter die ac nocte deserviunt filiis tuis; ut spiraret, largitus es aeris puritatem; ut audiret, sonorum varietates; ut odoraret, odorum suavitates; ut gustaret, saporum qualitates; ut contrectaret, dedisti corpulentorum omnium grossitates. Adjumenta suis necessitatibus dedisti jumenta; volucres quoque coeli et pisces maris, et fructus terrae ad reficiendum impendisti. Medicinas de terra propter singulas quasque suas corruptelas creasti, singula solatia singulis malis obviantia praeparasti; quoniam es misericors et miserator, et novisti figmentum nostrum figulus noster, et nos omnes quasi lutum in manu tua.