CAPUT XXVII. De immutabilitate Dei. Incomprehensibile Trinitatis mysterium.

Haec tamen dicimus de te, Deus noster, ut potest humana intelligentia capere. Caeterum quis in hac vita positus vel crystallino pectore sufficiat penetrare tuae ipsius Trinitatis interna mysteria, quomodo Pater, Filius et Spiritus sanctus tres personae estis et una natura; quomodo, tu Pater diceris ingenitus, Filius genitus, Spiritus sanctus nec genitus nec ingenitus, sed procedens dicatur; quomodo Filius de te Patre natus est, Spiritus sanctus de te procedit et Filio; quomodo Filius nascendo non procedit, Spiritus sanctus procedendo non nascitur; quomodo Filius non de se, sed de te est, nec tamen tui est posterior de quo est; quomodo Spiritus sanctus de te procedit et Filio, nec tamen a vobis praeceditur a quibus procedit; quomodo tria unum estis, et unum tria; quomodo invicem relative tria estis, essentialiter unum; quomodo trinus et unus Deus, non localiter, sed ubique es; et non particulatim ubique es, sed ubique totus, ubique praesens sine situ et loco et motu? Quis ista, rogo, consideret? Quis haec comprehendat quantalibet probitate vel scientia praeditus? Hoc tamen in spe promissionis repositum est, quia videbimus te, Domine: et tanto unusquisque perspicacius, quanto hic vixerit purius. Quia mundi corde, teste Scriptura, Deum videbunt (Matth. V, 8). Aperte namque videbitur cuncta mentis jam detersa caligine, quomodo Filius qui oriendo est, tibi, o Pater, de quo oritur, subsequens non est; et quomodo Spiritus amborum, qui per processionem producitur, a vobis proferentibus non praeitur; quomodo et unum divisibiliter tria, et tria indivisibiliter estis unum. Visa enim claritas ad impatefactam nobis tuae majestatis speciem purum amantis intuitum mentis rapiens sublevabit. Sed ipsa claritas natura est, et ipsa natura claritas est. Quae nimirum visio nunc fide inchoatur, sed tunc in specie perficietur, quando Sapientiam tibi coaeternam, quam modo per ora doctorum sumimus, in ipso fonte bibemus. Omnia autem sacramenta et cuncta nobis tunc apparebunt arcana, non doctorum verbis (non enim ullis indigebimus mysteriis, cum facie ad faciem videbimus te), sed inde, ni fallor, unde Angeli te vident. Quid nos tunc latere poterit, quando tu, Deus noster vita viventium, causa causarum, forma formarum, forma formosissima, forma informata, te nobis clara visione insinuabis?