CAPUT II. Quod spiritus est Deus, et praesens ubique totus. Dicit enim, Spiritus est Deus, et eos qui adorant eum, in spiritu et veritate oportet adorare et credere (Joan. IV, 24):

sed spiritus incomprehensibilis, incorporeus, incommutabilis, incircumscriptus, ubique totus, nusquam divisus, secundum ipsius Scripturae testimonium veridicum; hoc enim modo discerneris, Creator, a creatura, in qua sunt qui et spiritus dicuntur. Si ita est, imo quia ita est, quomodo invocabo Deum meum et Dominum meum? Quoniam utique in me ipsum vocabo eum cum invocabo eum. Et quis locus est in me, quo veniat in me Deus meus, quo veniat ille qui fecit coelum et terram? Itane, Deus meus, est quidquam in me quod capiat te? An vero coelum et terra quae fecisti, et in quibus me fecisti, capiunt te? An quia sine te non esset quidquid est, fit quidquid est ut capiat te? Cur itaque peto ut venias in me, qui non essem nisi esses in me? Non enim ego jam sum inferi , et tu tamen ibi es: nam et si descendero ad infernum, ades (Psal. CXXXVIII, 8). Non ergo essem, Deus meus, non omnino essem, nisi esses in me. An potius non essem, nisi essem in te, ex quo omnia, per quem omnia, in quo omnia (Rom. XI, 36)? Etiam sic, Domine, etiam sic. Quo ergo te invoco, cum in te sim; aut unde venies tu in me? quo enim recedam, quo ibo? Extra coelum et terram fortasse, ut inde veniat in me Deus meus, qui dixit, Coelum et terram ego impleo (Jerem. XXIII, 24)? Capiunt ergone te coelum et terra, quoniam tu imples ea? An imples, et restat, quod non te capiunt? Et quo refundis quidquid impleto coelo et terra ex te restat? Annon opus habes ut a quoquam continearis, qui contines omnia; quoniam quae imples, continendo imples? non enim vasa quae te plena sunt, stabilem te faciunt; quia etsi frangantur, tu non effunderis. Et cum effunderis super nos, tu non jaces, sed erigis nos; nec tu dispergeris, sed colligis nos. Sed quae imples omnia, te toto imples omnia. An quia non possunt te totum capere omnia, partem tui capiunt, et eamdem partem simul omnia capiunt? An singulas singula, et majores majora, minores capiunt minora? Ergone aliqua pars tui major, aliqua minor? An ubique totus es, et res nulla te totum capit? Quid ergo es, Domine Deus meus, quid ergo, nisi Dominus Deus meus? Quis enim Deus praeter Dominum, aut quis Deus praeter Deum nostrum (Psal. XVII, 32)? Nemo plane, nemo. Nemo enim est alius praeter te trinum et unum, unum et trinum, neque in coelo sursum, neque in terra deorsum. Quis tui similis? Quis magnificus in sanctitate, terribilis atque laudabilis in omni virtute, sicut tu Deus noster, qui facis magna et mirabilia (Exod. XV, 11), et inscrutabilia quorum non est numerus? Te cuncta magnificant, te omnis spiritus laudat, te adorant, te benedicunt omnia illa beatorum spirituum et supernorum civium agmina. Tibi mater Ecclesia in toto orbe offert preces, et incessanter dicit laudes. Te ego ultimus servorum tuorum laudo et benedico. Tibi mens mea jubilat, tibi omnia ossa mea clamant, Quis similis tui, Domine (Psal. LXXXVIII, 9)? Et merito cuncta quae operatus es, tibi soli creatori obediunt, serviunt, tremunt; ad nutum tuum facis quaecumque velis.