CAPUT VI. De studiis vanis. De disciplina hic subeunda.

Erubescat ergo superbus et infelix peccator, et timeat elatione caecatus, ira inflammatus, impatientiae vitio foedatus, scientia inflatus: cui plus placet ars Aristotelis, quam scientia de Apostolis, plus codex Platonis, quam liber divinus: quem nulla lectio laetificat, nulla scientia aedificat, nullus sermo sapit, nisi fuerit grammatice conceptus, dialectice imaginatus, rhetorice purpuratus. Stultus es qui haec ignoras, et erras: quoniam qui talia agunt, et in talibus dies suos consumunt, peccatum sibi generant, et mortem parant; quia ex simili studio similem concipiunt scientiam, hoc est, folia colligunt, non fructus, id est verba, non virtutes; verba enim in ventum proferunt, et aerem verbis verberant, verbositatem sonant, jactantiam ostentant: de quibus per Psalmistam dicitur, Turbati sunt et moti sunt sicut ebrius, et omnis sapientia eorum devorata est (Psal. CVI, 27). Sicut enim homo ebrius nescit quid agit, aut quo vadit, eo quod se ipsum ignorat; ita insipientes clerici saeculares in bibenda hujusmodi scientia se conturbant, libros devorant, sententias multiplicant, sed quid agant penitus ignorant, quia ad quem finem miserum tendant, miseri non attendunt. O utinam tales saperent! Si enim fugientis vitae suae brevitatem perpendissent, si damna dierum suorum ante oculos convertissent, si quam tremendo judicio, non tantum de mortuis eorum operibus, imo de omni verbo otioso quam districte responsuri sunt, praevidissent; mox terrore perterriti, mox divino amore percussi, vana hujus vitae studia reliquissent, et de studio vanitatis venissent ad studium veritatis, et de studio stultitiae ad studium sapientiae, hoc est, de studio curiositatis ad studium sanctae humilitatis, de schola luxuriae et pravitatis ad scholam munditiae et sanctitatis seu castitatis, de vita iniquitatis ad vitam sanctitatis, hoc est, de vita fornicationis ad vitam beatae religionis, id est, de domo conversationis mundanae ad domum sanctae disciplinae. Unde benedictus ipse Spiritus sanctus per Prophetam peccatoribus praecipit, dicens, Apprehendite disciplinam, ne quando irascatur Dominus, et pereatis de via justa (Psal. II, 12). O quam terribilis est haec sententia et nimis metuenda his qui disciplinam non apprehendunt! ex hac Spiritus sancti sententia patet quia peribunt. Hinc est quod Dominus per Moysen ait, Omnis anima quae non fuerit afflicta die hac, peribit de populo meo (Levit. XXIII, 29). Notanda sunt attentius verba ista. Anima, inquit, peribit, quae non fuerit afflicta, subaudi, per disciplinam, per morum correctionem, per poenitentiae satisfactionem, per cordis contritionem, per conscientiae purificationem. Et dicebat die hac, id est, in praesenti tempore gratiae, id est die hujus vitae: quoniam qui non suscipit modo tempus poenitentiae, post mortem non invenit locum indulgentiae. Quapropter time, tu peccator, tu caro superba, tu vile cadaver, quem adhuc viventem vermes quotidie corrodunt, qui de tuo corruptibili corpusculo generantur; contremisce superbiam, projice vanitatem, fuge luxuriam, apprehende disciplinam, ne pereas. Vide in hoc speculo quid es, et quid eris: cujus conceptio tabes menstrua, origo lutum, putredo finis. Utinam ergo saperent, etc. Ecce miser, causas mille dolorum habes, et adhuc superbis. Iterum te, frater, convenio, ut

Quidquid agant alii sis memor ipse tui:

vilescat tibi mundus plus quam tu mundo. Hujus igitur tantae calamitatis miseriam considerans attentius, et cum propheta ingemiscens, dicito: Iniquitatem meam annuntiabo, et cogitabo pro peccato meo. Quoniam in flagella paratus sum, et dolor meus in conspectu meo semper (Psal. XXXVII, 19 et 18). Et iterum dic cum Apostolo, qui flebilem humanae conditionis statum deplorat, dicens, Infelix ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus (Rom. VII, 24)? Haec salutifera Apostoli sententia exigit prudentem lectorem. Adhuc in corpore Apostolus vixit, quando tamen corpus mortuum nominavit; quia qui sapiens est, jam mortem ante oculos considerat, jam se mortuum reputat, cum se moriturum pro certo sciat.