|
O stulti filii hominum! Vani filii hominum utquid diligitis vanitatem
et quaeritis mendacium (Psal. IV, 3)? Qui enim diligit
vanitatem, odit animam suam. Et odibiles sunt Deo impius et impietas
ejus (Sap. XIV, 9). Unde Psalmista: Nonne qui oderunt te,
Domine, oderam? etc. Perfecto odio oderam illos (Psal.
CXXXVIII, 21 et 22). Item, Altissimus odio habet
peccatores, et misertus est poenitentibus (Eccli. XII, 3).
Quare tam horrendam tamque horribilem non circumspicitis miseriam?
quare non projicitis superbiam? quare non exstinguitis avaritiam?
quare non contemnitis luxuriam? quare mores vestros non corrigitis?
quare mandatum Dei salutiferumque ejus consilium negligenter auditis?
quare non sapitis et intelligitis, ac novissima providetis? Hinc est
quod vos peccatores terribiliter Deus alloquitur: Ego, inquit, in
interitu vestro ridebo et subsannabo, cum vobis quod timebatis
advenerit (Prov. I, 26). O quam metuenda est illa dominica
sententia! Utinam lector saperet in palato cordis, quantum contineat
amaritudinis, quantumve formidinis: quia revera si sciret, omni diei
hora vitam suam cautius custodiret. Sed dices forsitan, quod derisio
et subsannatio non cadunt in ipsum omnipotentem Deum, nec ejus
reverenda sanctissimaque simplex natura hujusmodi passiones sive ironias
admittit: cur ergo ab omnipotenti Deo peccatoribus dicitur, Ego in
interitu vestro ridebo? Attende qui interrogas, quomodo dicta tibi
debeat exponi sententia: Ego, inquit, in interitu vestro ridebo.
Hoc est, cum finis vester venerit, vos derisione dignos clamabo; et
cum irruerit super vos illa repentina calamitas, subsannabo, id est,
cum amara mors vos momorderit, aeterna subsannatione dignos damnabo.
Audi, tu peccator, terribilem sententiam, quam si intelligeres,
sine dubio expavesceres. Sed Scripturas sacras negligenter legis,
actus vitae tuae, mala quae facis, peccata quae committis, facta et
dicta et opera tua mala non sapienter respicis; velox ad mensam,
tardus ad ecclesiam; potens ad potandum, sed aeger ad psallendum;
pervigil ad fabulas, somnolentus ad vigilias; procax ad loquendum,
sed tardus et mutus ad canendum; promptus ad iram et detractionem,
piger vero ad orationem; invidiae amator, pauperum Christi
persecutor; festucam in alio oculo respiciens, sed trabem in oculo tuo
non videns; aliorum facta condemnans, sed tua non considerans, nec
deserens. Caeteros reprehendis, te ipsum non corrigis; alios
vituperas, et te collaudas: malitiae inventor, disciplinae
destructor; amicus vitiorum, et hostis virtutum. Haec sunt quae
hominem excaecant, et a Deo ipsum separant; haec sunt quae monachum
efficiunt daemoniacum, conversum efficiunt perversum, clericum
haereticum, christianum antichristum. Qui enim christianus non est,
antichristus est. Non est christianus, qui vita et moribus Christo
est contrarius.
Heu, heu! Vir insipiens non cognoscet, et stultus non intelliget
haec (Psal. XCI, 7): et ideo, sicut dicit idem propheta,
Simul insipiens et stultus peribunt (Psal. XLVIII, 11).
Sed quae distantia est inter insipientem et stultum? Omnis stultus
est insipiens. Insipiens enim dicitur quasi non sapiens. Multi enim
manent qui sapientes non sunt, et tamen stulti non sunt. Multi justi
sunt, et multi justi non sunt, et tamen iniqui non sunt. Vis noscere
quis sit insipiens, et quis stultus? Insipiens est, qui se a
paradisi gaudiis peregrinum esse non considerat, qui se exsulem in hoc
exsilio non attendit. Stultus est, qui licet ista cognoverit,
liberari tamen a mundi miseria per vitae meritum non intendit. Item
insipiens est, qui non credit futura supplicia reproborum esse
perpetua, et gaudia justorum aeterna: stultus autem est, qui licet
credat, tamen ut mortem perpetuam evadat, et gloriam aeternam caste
vivendo pieque conversando acquirat, non intendit. Justo igitur Dei
judicio simul insipiens et stultus peribunt. Quod tamen non fieret,
si saperent et intelligerent, ac novissima providerent. Ecce, frater
mi, jam legisti, jam vidisti in hoc speculo peccatoris, quid sapias,
quid intelligas, quomodo novissima providere debeas; superest igitur
ut diligenter discas, et in corde firmes, ut sane sapias, et recte
intelligas, quomodo novissima tua prudenter provideas, ut per haec
aeternam damnationem evadas, et cum Domino nostro Jesu Christo vitam
aeternam possideas. Amen.
|
|