|
Omnis transitus de loco in locum per lineam fit; quoniam omne latum
linea sibi conjungitur, et omne corpus linea sibi conjungitur, quae
linea utique corpus non est: ita et omnis transitus in anima, id est,
mutatio vel affectio, qua modo stulta, modo sapiens, per quasdam
utique lineas, id est, per quosdam transitus medios fit, quomodo ipsa
de nihilo facta est. Homo si verum sciat, pene Deus est: Deus si
verum nescit, non pene, sed bene lapis est. Mens autem hominis quam
optimo motu ferri debet. Quo igitur circuitu movenda est? Est autem
optimus mentis circuitus rationalis cogitatio, quae ab eo quod
quaeritur profecta, per succedentium argumentorum circulum certior
redit in locum. Ideoque etiam similitudines intellectui idoneae sunt,
quod per ipsum motum quem natura desiderat, animo exhibeantur. Nam
quasi auferunt animos ab eo quod agitur, et illo iterum referunt: sed
quod efferunt, contra pigritiem fit; quod referunt, contra errorem.
Unde placuit etiam priscis sapientibus quasdam res imaginibus signare
fabularum, ut cum ad eas fertur intentio, referturque ad id quod
significant, motu suo mens etiam cum ludit, exerceatur in
disputatione. Praevidendum ne quis mentiatur. Omnis anima affectibus
mutatur: nam et in officiis mutabilis est. Deus est enim solus
immutabilis, et Angeli: ergo semper immutabiles sunt, cum officia
impendunt. Vermis de morte natus, et mortem consumens: de putredine
natus, putredinem consumens. Omnia mutabilia etiam puncto temporis
mutantur, et maxime corpora quae penitus non manent, sed aetatibus
sine intermissione moventur. Nam omnis res aetates suas habet, ut ad
brevem aetatem aetas omnis major quasi aeternitas sit: cum etiam adhuc
viventes mortes quasdam patiantur ipsarum aetatum, et ultima mors major
quodam modo mors sit, ut ipsa crementa aetatum mortes patiantur. Et
montes cum ruunt, et insulae cum ruunt et nascuntur, quasi mortes
fiunt in universitate, ut ultima mors sit etiam mundo quae dicitur
conflagratio. Nam tria sunt: unum semper immutabile, ut Deus;
semper mutabile, ut corpus; medium quoddam, ut anima, ut mutabilis
esse possit, possit et immutabilis. Sed post commutationem corpus non
mutatur. Ea demum vera et sincera libertas est, qua fit ut ubicumque
sis, bene sit tibi. Deus autem est solus, nusquam absens ab eis
quibus solus voluptas est. Pater autem misericors mortalia illis
vincula faciebat . Descensus animae talis est, ut cum putat se
aliquid appetere quod sibi prosit, ad alia huic rei necessaria
trahatur: ac si id quod volebat in multis implicetur, et dicat,
Praeveni nolens quod volebam ; redit autem per gratiam Dei. Tria
sunt genera virtutum: primae civiles politicorum, etc.
|
|
