|
Ab isto capite incipit ultima pars libri tertii, in qua agit de
potentia motiva et appetitiva per quinque capita hoc ordine: Primo
agit de facultate motiva capite nono et decimo, per ipsam vero
notificat de appetitiva, quae ad motum concurrit. Deinde comparat
potentias seu principia animae quoad duo: Primo quomodo insint
animalibus perfectis et imperfectis, capite undecimo; secundo, quaenam
earum sint necessaria, quaenam utiles solum. Tandem in ultimo cap.
comparat animam ad corpus ostendens, quomodo non possit esse corpus
simplex, quod informatur ab anima.
Igitur in hoc capite nono agit de potentia locomotiva, motu scilicet
progressivo, ostendendo, quid non sit, in capite sequenti ostendendo
quid sit. Dividitur ergo hoc in duas partes.
IN PRIMA indicat dubitationem quamdam circa potentias animae,
quomodo distinguantur et quot sint. Nam aliqui videbantur ponere illas
indeterminate et sine fixo numero, alii dividebant in partem rationalem
et irrationalem, contra quas divisiones agit disputative, non autem
resolvit.
IN SECUNDA ERGO PARTE ostendit quod potentia
locomotiva, de qua in praesenti agitur, nec est vegetativum nec
sensitivum nec intellectivum nec appetitivum.
Non est vegetativum, tum quia motus progressivus non fit sine
imaginatione, vegetatio autem, ut nutriri et augeri, ab imaginatione
non pendet tum quia in plantis est vegetativum, et non progressivum.
Non est sensitivum, quia in multis animalibus invenitur sensus, et
tamen sunt immobilia, ut quae adhaerent saxis, et hoc ex natura sua,
non ex privatione alicuius potentiae debitae.
Non est intellectivum, quia nec est intellectus speculativus, cum hic
non tractet de agendis, sed de naturis rerum in se considerandis,
motus autem solum est de agendis, quia fit prosequendo vel fugiendo;
nec est intellectus practicus, quia saepe proponitur et praecipitur
aliquid fugiendum vel prosequendum, nec tamen sequitur motus, ut patet
in incontinentibus.
Nec denique est appetitivum, quia continentes concupiscunt et
appetunt, nec tamen moventur ad operandum.
|
|
