|
Assignat in hoc capite, quid sit potentia locomotiva, et quae
principia ad motum concurrant, et facit tria.
Primo assignat principia dirigentia seu imperantia motum, scilicet
cognitionem et appetitum. Secundo distinguit diversos modos
appetitus. Tertio assignat omnia, quae concurrunt ad istum motum,
non solum potentiam directivam, sed etiam organicam.
CIRCA PRIMUM nomine cognitionis seu intellectus comprehendit
non solum intellectivam, sed etiam imaginativam; multi enim sequuntur
phantasiam potius quam rationem, et in brutis nullam esse rationem
constat. Similiter non intelligitur cognitio speculativa, sed
practica, quia speculativa quaerit ratiocinari propter scire, practica
autem propter operari seu movere. Sunt ergo ista duo principia motus
progressivi, quia non movetur aliquis, nisi propter aliquem finem vel
consequendum vel fugiendum, et hoc est appetibile. Appetibile autem
movet appetitum, in quantum cognoscitur. Ergo cognitio et appetitus
sunt principia motus, et haec reducuntur in unum principium, scilicet
in ipsum appetibile cognitum, quod est primum, unde motus incipit in
intellectu et appetitu.
CIRCA SECUNDUM docet esse duplicem appetitum, scilicet
voluntatem, quae movetur ab apprehenso per intellectum, et
sensitivum, qui movetur ab apprehenso per sensum. Et hos esse
distinctos appetitus patet, quia contrariis motibus moventur; quod
enim placet uni, displicet alteri, et e converso, ut patet in
continentibus et in incontinentibus.
CIRCA TERTIUM docet tria concurrere ad motum progressivum,
scilicet id, quod movet, id, quod movetur, et instrumentum motus.
Id, quod movet, est duplex, scilicet movens immobile, et hoc est
ipsum appetibile, et movens motum, et hoc est appetitus motus ab
appetibili cognito intentionaliter. Id, quod movetur et non movet,
est corpus. Instrumentum, quo movet, est pars organica, ut cor,
quod in se habet principium et finem motus, quia pulsu et tractu quasi
circulatione movet.
|
|
