SUMMA CAP. 5.

In hoc capite agit de intellectu agente. Et facit tria: Primo probat debere dari intellectum agentem praeter possibilem. Secundo ostendit, in quibus conveniat cum intellectu possibili et in quo differat. Tertio explicat, quid sit intellectus in actu.

CIRCA PRIMUM probat debere dari intellectum agentem, ex eo quod datur intellectus possibilis, qui non semper est in actu, sed aliquando in potentia, aliquando in actu. Ergo oportet, quod sit aliquid, per quod reducatur in actum, alioquin semper erit in potentia. Reducitur autem in actum primum per species intelligibiles. Ergo oportet dari aliquam potentiam, quae producat istas formas seu actus primos, et tamen non cognoscit, quia cognitio supponit species.

CIRCA SECUNDUM convenit in tribus cum intellectu possibili: Primo, quia est separabilis a corpore, cum non sit potentia organica, sed spiritualis; agit enim in intellectum possibilem. Secundo, quod est impassibilis. Tertio, quod est immixtus, id est non compositus ex naturis corporeis neque actus organi corporei.

Differt in uno, quia intellectus agens est in actu, cum sit potentia activa, possibilis in potentia ad recipiendas species.

CIRCA TERTIUM numerat tres conditiones intellectus in actu: Primo, quod sit res ipsa intellecta non in esse rei, sed in esse repraesentativo. Secundo, quod intellectus in actu sit prior tempore et natura intellectu in potentia ordine perfectionis, quia potentia non reducitur in actum, nisi per id, quod est actu, nec scientia aliqua fit nisi ex praeexistente aliqua cognitione, ut 1. Poster. dicitur. Tertio, quod intellectus in actu semper est in actu, possibilis vero aliquando est in potentia, aliquando reducitur in actum.

IN CALCE CAPITIS COLLIGIT, quod intellectus est separatus, id est sine organo corporeo, quod incorruptibilis, quia caret corpore, quod perpetuus. Quomodo vero intelligat anima separata? Respondet non reminisci seu intelligere (scilicet eo modo, quo nunc), quia corrumpitur intellectus passivus, id est phantasia, a qua hic dependet intellectiva cognitio et fit reminicentia.