| #### CAP. XI. De missa unde initium sumpsit et unde augmentum. |

| #### #### Sed jam decursis officiis quae sanctorum Patrum institutio docuit ad illud veniamus, quod ipse Dominus Jesus sacerdos secundum ordinem Melchisedech instituit et suis praecepit haec in sui celebrare memoriam. Primo igitur dicendum videtur unde missa initium sumpserit, et unde augmentum. Dominus et Salvator noster Jesus missam celebrari instituit, quando panem et vinum in corpus et sanguinem sunm commutans suis praecepit haec in sui facere commemorationem. Apostoli missam auxerunt, dum super panem et vinum verba quae Dominus dixerat, et Orationem Dominicam dixerunt. Deinde successores eorum Epistolas et Evangelia legi statuerunt. Alii cantum addiderunt, et alii alia. Porro Coelestinus papa psalmos ad Introitum missae cantari instituit: de quibus Gregorius papa postea Antiphonas ad Introitum modulandas composuit. Unde adhuc aliquis versus illius psalmi ad Introitum cantatur, qui olim totus ad Introitum cantabatur. Gloria Patri Nicaena synodus composuit, sed Damasus papa ad missam cantari instituit. Kyrie eleison Sylvester papa de Graeco sumpsit; quod Gregorius papa statuit ad missam cantari. Gloria in excelsis Deo, angelorum chorus primum cecinit, sed Hilarius Pictaviensis, ab illo loco Laudamus te, usque in finem composuit. Telephorus autem papa ad missam cantari instituit; Symmachus vero papa in festis tantum diebus cantari censuit. Dominus vobiscum de Veteri Testamento, scilicet de libro Ruth est sumptum: Pax vobis, De evangelio; et cum spiritu tuo, de Epistolis Pauli; Amen, de Apocalypsi. Haec Anacletus papa dici statuit. Epistolam et Evangelium Alexander papa ad missam legi decrevit. Hieronymus presbyter Lectionarium ut hodie habet Ecclesia collegit, sed Damasus papa ut nunc moris est legi instituit. Qui etiam in festivis diebus Pneuma quod Jubilum dicitur, cantare statuit. Sed abbas Notherus de Sancto Gallo Sequentias pro Pneumis composuisse legitur; quas Nicolaus papa ad missam cantari concessit. Anastasius papa decrevit ut dum Evangelium legitur nullus sedeat. Credo in unum Deum Constantinopolitana synodus invenitur composuisse; sed Damasus papa ad missam cantari instituit. Offertorium Gregorius composuit, et ad missam cantari instituit. Apostoli et eorum primi successores in quotidianis vestibus et ligneis calicibus missas celebraverunt, sed Clemens tradente Petro apostolo usum sacrarum vestium ex lege sumpsit, et Stephanus papa in sacris vestibus missam celebrari instituit. Zepherinus papa vitreis; Urbanus autem papa aureis vel argenteis calicibus et patenis offerri statuit. Sylvester papa corporale lineum addidit, eo quod Joseph corpus Dominicum involvit in sindone munda. Orate pro me Leo papa statuit dici; qui etiam praefationes composuit. Dionysius tamen Areopagita primus Praefationem composuisse putatur; sed Gelasius papa ad missam cantari instituit. Sursum corda de Jeremia; Gratias agamus Domino Deo nostro, de Apostolo est sumptum. Sanctus, sanctus, sanctus, Sixtus papa dimidium de Evangelio, dimidium de Isaia composuit, et ad missam cantari statuit. Canonem Gelasius papa composuit; sed Gregorius papa Capitulum interposuit, quod sic incipit Diesque nostros. Leo papa sanctum sacrificium et immaculatam hostiam apposuit. Pater noster Dominus quidem docuit, sed Matthaeus composuit; Gregorius vero papa ad missam cantari censuit. Ipse et praecedens Capitulum Oremus: Praeceptis, et sequens Libera nos, quaesumus, Domine, addidit. Benedictionem episcopalem Martialis episcopus apostolorum discipulus ex magisterio apostolorum tradidit; quam probabile studium Deo servientium auxit; isque mos ex eo usquequaque invaluit. Ambrosius dicere coepit, Pax Domini sit semper vobiscum. Innocentius papa dici et pacem dari constituit. Agnus Dei Sergius papa composuit, et ad missam cantari instituit. Julius papa intinctionem corporis Domini in sanguinem prohibuit, et Gelasius papa illum excommunicavit qui corpus Domini acceperit, et sanguinem non sumpserit, id est sumere contempserit. Sic enim verba decreti intelligenda sunt: alioquin anathema essent qui in die Parasceves communicant, quia tunc corpus Christi sumitur sine sanguine Christi in specie vini. Consecratur quidem vinum per tactum corporis Christi, sed in sanguinem non mutatur, cum verba ad hoc instituta non dicantur. Communionem Gregorius papa composuit, et ad missam cantari statuit. Benedicamus Domino de Psalterio sumptum est; Deo gratias de Apostolo: sed haec dici Leo papa constituit. Ex his omnibus Gregorius papa missam ordinasse dicitur ut hodie in Ecclesia cantatur. ####  |