| #### CAP. XXIII. De pantherae natura. |

| #### #### Est animal, quod dicitur panthera, vario quidem colore, sed speciosum nimis, et mansuetum valde. Physiologus dicit quod inimicum est solis draconibus. Cum ergo comederit et satiaverit se de universis venationibus, revertitur in speluncam suam, ponensque se dormit per triduum. Surgens autem a somno, statim emittit rugitum per altum, simulque odorem nimiae suavitatis cum rugitu, ita ut odor hujus praecellat omnia aromata et pigmenta. Cum ergo audierint vocem ejus omnes bestiae, quae longe vel prope sunt, congregantes se, nimiam suavitatem ejus sequuntur. Solus autem draco cum audierit vocem ejus, timore perterritus abscondit se sub terrenis speluncis. Ibi autem non ferens vim odoris ejus, in semetipso contractus obstupescit et torpescit, et manet immobilis exanimusque velut mortuus; caetera autem animalia sequuntur eam quocunque vadit. Sic et Dominus noster Jesus Christus verus panther omne genus humanum, quod a diabolo captum fuerat, et morti erat obnoxium, per incarnationem suam ad se trahens eripuit, et captivam ducens captivitatem, dedit dona hominibus (Ephes. IV). Panthera enim omnis fera, quasi omne animal odore capiens interpretatur. Sic et Deus, ut diximus, videns omne genus humanum daemonibus captum idolisque mancipatum, omneque simul praedam diaboli factum, descendit de coelo cum nimio incarnationis suae odore, et eripuit nos, sequimurque Dominum et Agnum quoquo ierit, impleturque prophetia: Factus sum, inquit, huic panthera [tinea] Ephraim, et sicut leo [putredo] domui Juda (Ose. VII). Ac per hoc significabatur jam tunc, quia Ephraim idolis serviebat, quod vocatio gentium, et plebis Judaeorum debuerat per adventum Christi impleri. Et quia panthera varium est animal, significat Christum, qui est incomprehensibilis sapientia, totus simplex, bonus, clemens, firmus, et stabilis, et diversa sapientia fulgens. Et etiam quia speciosum est animal panthera, sic enim est Christus, veluti David dicit in spiritu: Speciosus forma prae filiis hominum (Psal. XLIV). Item quia mansuetum est animal, sicut dicit Isaias de Christo: Gaude et laetare, filia Sion, quia rex tuus venit tibi mansuetus salvans (Matth. XXI; Zach. IX; Isa. LXII). Etiam quia sicut panthera cum satiata fuerit, statim quiescit et dormit, ita et Dominus noster Jesus Christus, postquam satiatus est Judaicis illusionibus, et flagellis, alapis, injuriis, contumeliis, spinis, sputaminibus, ad ultimum in cruce suspensus, clavis affixus, felle et aceto potatus, lancea perforatus, his, inquam, violentiis Judaeorum satiatus Christus dormivit et quievit in sepulchro, descendensque in infernum, religavit illic draconem magnum, generis humani maximum inimicum, antiquum videlicet serpentem. Quod autem tertia die istud animal post satietatem et somnum surgit, et rugitum magnum emittit, et fragrat odor suavitatis ex ore ejus, significat quod Dominus noster Jesus Christus tertia die surgens a mortuis, implevit prophetiam de eo David dicentis: Excitatus est tanquam dormiens Dominus tanquam potens crapulatus a vino (Psal. LXXVII). Statim exclamavit, ita ut in omnem terram exaudiretur vox ejus, et in fines orbis terrae verba ejus dicendo: Gaudete jam, et confidite, et nolite timere: Ego vici mundum (Joan. XVI). Et iterum: Pater, quos dedisti mihi, custodivi (Joan. XVII). Vado ad Patrem meum, et Patrem vestrum, Deum meum, et Deum vestrum. Iterum veniam ad vos, et non dimittam vos orphanos (Joan. XIV). Item in fine Evangelii sic dicebat Ecce ego vobiscum sum omnibus diebus usque ad consummationem saeculi (Matth. XXVIII). Et quid suavius aut dulcius esse potest odore Domini nostri Jesu Christi? Ita enim suavis est, ut omnes qui prope per fidem et per opera sunt, et qui adhuc fragilitate gravati longe sunt, audiant vocem ejus. Repleti enim et recreati suavissimo odore mandatorum ejus requirimus eum, semper sequentes eum, clamando cum Propheta. Quam dulcia faucibus meis eloquia tua, Domine! super mel ori meo (Psal. CXVIII). Et cum sapiente in Canticis canticorum: In odore unguentorum tuorum currimus (Cant. I). Et paulo post. Introduxit me rex in cubiculum suum, exsultabimus et laetabimur cum eo (ibid.). Oportet itaque nos quanto citius detur, sicut adolescentulas in Christo renatas animas, et per baptismum ad novitatem vitae venientes, post unguenta mandatorum Christi currere, et de terrenis ad coelestia transmigrare, ut nos introducat rex in palatium suum, Hierusalem civitatem Domini virtutum, et montem sanctorum omnium. Ibique exsultantes dicamus: Gloriosa dicta sunt de te civitas Dei (Psal. LXXXVI). Sicut audivimus, sic et vidimus in civitate Domini virtutum (Psal. XLVII). #### Panthera est bestia minutis orbiculis superpicta, ita ut oculatis ex fulvo circulis nigra vel alba distinguatur varietate. Haec semel omnino parturit, cujus causae ratio manifesta est. Nam cum in utero matris concreti catuli maturis viribus ad nascendum pervenerint, oneratam matrem tanquam partui obstantem, unguibus lacorant, et effundit illa partum, seu potius dimittit, dolore cogente. Ita corruptis matris finibus et loculis, genitale postea semen infusum non haeret acceptum, sed irritum resilit foras. Unde Plinius dicit animalia acutis unguibus frequenter parere non posse. Vitiantur enim intrinsecus se moventibus catulis. Isidorus autem sic: ####
| #### “Panther dictus est sive quod omnium animalium sit amicus, excepto dracone, quem valde odit; sive eo quod ea sui generis societate gaudet, quod ad eamdem similitudinem quidquid accipit reddit.” |
#### #### Pan [[p][ati][n]] Graece omne dicitur Latine, et ther [[th][ee][r][a]] fera. Item Isidorus de aromatibus: ####
| #### “Aromata, inquit, sunt quaecunque fragrantis odoris, quae India vel Arabia mittit, sive alia quaevis regio.” |
#### #### Nomen autem aromata traxisse videntur, sive quod aris imposita divinis invocationibus apta videantur, sive quod sese aeri inserere ac miscere probentur. Nam quid est odor nisi aer naribus attractus postquam ab re odorifera fuerit imbutus? ####  |