| #### SERMO XXXII. De apostolis, vel aliis praedicatoribus. |

| #### #### Fulgebunt justi, et tanquam scintillae in arundineto discurrent. Judicabunt nationes, et regnabunt in aeternum (Sap. III). Magna, mirabilis, et pretiosa est, charissimi fratres, in his verbis laus sanctorum, magnum praeclarum et sublime refulget in eis meritum, et praemium eorum. De quibus omnibus sermo propositus quatuor ponit verba, dicens quod fulgebunt, discurrent, judicabunt, et regnabunt. Fulgere pertinet ad virtutem, discurrere ad praedicationem, judicare ad resurrectionem, regnare ad beatitudinem. Fulgent ergo justi virtute, discurrunt praedicatione, judicabunt in resurrectione, regnabunt in beatitudine. Fulgebunt justi; diversos justos diversis virtutibus novimus fulsisse. Fulsit namque Abel per innocentiam, Noe per justitiam, Abraham per fidem, Isaac per longanimitatem, Jacob per tolerantiam laboris, Joseph per continentiam carnis, Moyses per mansuetudinem, Josue per fortitudinem, Samuel per charitatem, David per humilitatem, Elias per zelum justitiae, Daniel per virtutem abstinentiae, sanctus Joannes Baptista per sanctitatem eximiam, beata et intemerata virgo Maria per specialem humilitatis et integritatis gratiam. Alios denique sequentibus temporibus fulsisse similiter per fidem, alios per spem, alios per charitatem, alios per humilitatem, alios candore castitatis, alios effusione sanguinis, alios quarumlibet aliarum exercitatione virtutum, alios multorum bonorum exhibitione operum. Sed (unde graviter dolendum est, et quod sine magno gemitu dicendum non est), nos cernimus multos, in ordine et professione sanctitatis constitutos, habitu clericali vel religioso palliatos, a sancto proposito apostatare, et in exercendis operibus justitiae torpere, ad honores saeculares anhelare, terrenarum rerum cupiditatibus inhiare, ad mundanae curiositatis instabilitatem suspirare, et sanctae quietis et internae contemplationis penitus oblitos, exterioribus negotiis tractandis absque omni bona intentione impudenter ac turbulenter se inferre: et qui praedictarum virtutum deberent fulgore splendere, contingit nonnunquam vitiorum nigredine sordere, intantum ut prophetica admiratione cogamur proclamare: Quomodo obscuratum est aurum? mutatus est color optimus, dispersi sunt lapides sanctuarii in capite omnium platearum (Thren. IV). Videmus Isaiae prophetiam in quibusdam impleri, videlicet pueros deficere in labore, et juvenes in infirmitatem cadere, id est quosdam conversos, nuper tramitem boni propositi ingressos, qui quasi necdum viribus exhaustis alacriter deberent currere, viriliter agere, et portando pondus diei et aestus rubiginem peccatorum suorum studiose purgare, videmus, inquam, eos multiplices pigritandi et evagandi occasiones impudenter quaerere, et concepti spiritus fervorem in fructu boni operis non ostendere, sed per teporem resolutos steriles permanere. Nec ista tam mordaciter dicentes, piam illorum sollicitudinem qui fraternae necessitatis curis inserviunt imprudenter culpamus, sed quorumdam, qui in via suae professionis non recte incedunt, pravitatem reprehendimus. Nec solum ad praedictarum virtutum fulgorem consequendum, debemus horrere, detestari, et cavere mala, sed etiam de bonis eligere meliora, ut qui necessitatibus proximi per charitatem ministrat, si se ad internae contemplationis secretam sublimitatem pertingere posse conspicit, ut, secundum vocem propheticam, sedens solitarius et se levans super se fiat ex Jacob Israel, ex Lia fiat Rachel, ex Phenenna fiat Anna, ex Martha fiat Maria. Cujus rei hortamenta, ut videlicet actioni contemplationem praeferamus, nobis praebet non tantum Jacob, qui magis Rachel dilexit quam Liam, sed et Elcana, qui plus amavit Annam quam Phenennam, et Maria, quae optimam partem elegisse dicitur, et verus Caleb filium Jephone, de quo legitur quod nec senio fractus, nec labore fatigatus petierit sibi a Josue montem dari, ut gigantes illic habitantes expugnaret, et montem quem sibi Deus promiserat possideret (Jos. XIV). Qui etiam testatus est quod eadem fortitudo in se perseveraverit, quam habuerat in multis annis transactis, quando ad ipsam terram explorandam missus fuit. #### Sed (quod sine magno moerore proferendum non est) pauci sunt, qui istius viri exemplo in eodem virtutis vigore perseverent, et infimis contemptis, expugnatisque daemonibus ad sublimia conscendere tentent. Sed nos, fratres charissimi, eximia Patrum exempla spiritaliter mente colligamus, et meliora bonis praeferentes potiora semper eligamus, ut ad praedictarum virtutum fulgorem quoquomodo pertingamus, Nemo contra consilium vel voluntatem sui praelati exteriora negotia tractare praesumat, ne laqueo diaboli deceptus, et hostili gladio caesus cadat. Sic enim quemadmodum in Machabaeorum libro legitur: In illa die sacerdotes ceciderunt in praelio, dum volunt fortiter agere, dum sine consilio exeunt in praelium (I Mach. V). Sic et filii Israel, resistente Moyse, et ipso cum arca Domini in castris remanente, contenebrati per ignorantiam, ascenderunt in montem per superbiam; et Chananaeus et Amalecites, per quos carnalia et spiritualia vitia figurantur, persecuti sunt eos usque in Horma, quod interpretatur anathema. In quibus omnibus manifeste designatur quod quisquis contra discretionem majorum terrena negotia tractare praesumit, hostilis suggestionis gladio trucidatur. Sed et ipsi praelati subjectorum possibilitatem diligenti consideratione librare debent, ne, si ultra scientiam vel vires suas agere tentent, oneri succumbant: quod ferre non valent. Utantur exemplo, et verbo Moysi, qui, Domino promittente quod ante filio Israel mitteret angelum suum, respondit, dicens: Obsecro, Domine, si inveni gratiam coram te, ut gradiaris nobiscum (Exod. XXXIV). Et item: Si non veneris nobiscum, ne educas nos de loco hoc (Exod. XXXIII). Moyses enim cum populo Israel ad terram promissionis tendit, cum quilibet praelatus sibi subjectos ad ministeria cujuspiam boni operis exsequendi provehit. Qui recte Dominum rogat, ut non tantum angelum praemittat, sed ipsemet gradiatur, dum non tam alicujus sapientis consilio, qui nonnunquam fallitur, quam divina providentia, quae sola perfecte quae sunt hominibus utilia novit, hoc fieri vel dimitti constanter precatur. Obsecro, inquit, ut non educas nos de loco isto, nisi tu gradiaris nobiscum. Melius est enim quemlibet in sua simplicitate vivere et mori, quam ad negotia, in quibus animae suae scandalum sumat tractanda sine Deo duce et cooperante, promoveri. Haec omnia dico, fratres, ut videatis quomodo caute ambuletis, et non sitis vobismetipsis sapientes; et dum virtutum fulgorem non sapienter quaeritis, obscenam vitiorum et peccatorum tenebrositatem incidatis. Sequitur: #### Et tanquam scintillae in arundineto discurrent. Scintilla in sua quantitate modica est, et habet splendorem et calorem. Scintillarum ergo nomine sancti apostoli et apostolorum successores praedicatores recte signantur, qui sunt parvi per virtutem humilitatis, splendidi per cognitionem veritatis, calidi per amorem virtutis. Ipsi vero tanquam scintillae in arundineto discurrere recte dicuntur, quia ipsi per gentilitatem ad similitudinem arundinum ab omni veritate vacuam, omni vanitate repletam, ab omni bono opere sterilem et infructuosam, omni vento doctrinae agitatam, per ipsam inquam discurrentes, eam sua praedicatione a superbia defecerunt, et ei quod cinis et in cinerem reversura esset ostendentes, quodammodo ut in bonam segetem resurgeret, in favillam redegerunt. Hunc discursum fecit S. Thomas per Indiam majorem, Bartholomaeus per Indiam minorem, Simon et Judas per Persidem, Joannes per Asiam, Andreas per Achaiam, Matthaeus per Aethiopiam, Petrus per Cappadociam, Paulus per Illyricum et Italiam, et caeteri apostoli apostolorumque discipuli per caetera loca sibi divinitus delegata. Sic videmus pastores animalium in nemoribus aridas herbas impositis ignibus comburere, et illis combustis virides et in pastum animalium aptas alias surgere. Sed (quod sine moerore dici non debet) ecce in locis, in quibus labore apostolorum et eorum successorum arundineto succenso fructiferae segetes surrexerant, in eisdem, inquam, locis per desidiam nostram arundineta iterum succreverunt, et agrum Dominicum jam pene repleverunt. Quid sunt enim immundi, fornicarii, avari, fures, rapaces, et quicunque aliis quibuslibet pravitatibus a Deo sunt divisi, diabolo conjuncti? quid, quaeso, sunt et ipsi nisi arundines steriles infructuosae, daemonum suggestionibus et quasi quibusdam ventis in omnem partem impietatis agitatae? quid ergo otio torpemus? cur praedicando discurrimus? cur malos quoslibet nostra doctrina non succendimus, ut bonos efficiamus? Sed vae nobis miseris, quia multi sumus discursores, pauci praedicatores! Civitates, castella, vicos percurrimus, sed in arguendis peccatoribus et animabus convertendis parum laboramus. Mundus sacerdotibus plenus est, et si sit qui bonum audiat, non est qui dicat. Legimus in libro Dialogorum quemdam sanctum virum libros, in quibus sacra verba continebantur; semper secum detulisse. Qui quocunque pergebat ex eisdem libris rigabat prata mentium. Erubescamus, fratres, de nostra pigritia, sanctorum Patrum attendamus studia; quorum enim debemus esse filii, eorum debemus vitam imitari. Arundineta succendamus, malos a suis pravitatibus corrigamus. Et bene prius dixit. Fulgebunt, deinde discurrent, quia primum debemus virtutibus fulgere, deinde eas alios docere, sicut scriptum est: Quia coepit Jesus facere et docere (Act. I). Sequitur: #### Judicabunt nationes. Quantum ad judicium sunt quatuor species hominum, videlicet judicati et salvati, judicandi et salvandi, judicati et damnati, judicandi et damnandi. Judicati et salvati sunt quorum salvatio jam certa est; judicandi et salvandi sunt quorum salvatio adhuc incerta est; judicati et damnati sunt quorum damnatio jam certa est; judicandi et damnandi quorum damnatio nondum certa est. Cum igitur in fine mundi, in die judicii, in resurrectione generali, istae quatuor species hominum erunt, constat tamen illos solummodo nationes judicaturos quorum salvatio propter eminentioris vitae meritum tunc evidens et manifesta erit, quorum hic laus canitur cum dicitur: Judicabunt nationes. Quas nationes judicabunt? Illos utique judicabunt, quorum salvatio sive damnatio nondum certa erit, quorum judicio alii transferentur ad gloriam, alii transferentur ad poenam. Nam diabolus et perfecte mali utpote jam judicati sine omni examinatione in tormenta detrudentur. Studeamus, charissimi, ut simus in illa die saltem de judicandis et salvandis, tametsi de judicatis et salvatis, qui alios judicaturi sunt, esse nequeamus. Magna tamen et omnibus modis exoptanda et quaerenda sanctorum est perfectorum in illa die gloria, qui cum ipso judice sedebunt, et mundum cum ipso judicabunt. Et laudabile quidem est virtute fulgere, praedicatione discurrere, in judicio judicare, sed ineffabiliter laudabilius, excellentius, atque sublimius est quod sequitur, quod scilicet regnabunt in aeternum. In aeternum regnabunt, quia regnanti divinitati aeternaliter inhaerebunt. Cujus regni gloriam, quam oculus non vidit, et auris non audivit, et quae in cor hominis non ascendit, idcirco vos totis praecordiis desiderare, et promereri perpaucis suademus, quia eam verbis prolixioribus explanare, sicut vellemus, non valemus. Eam tamen promereri nobis praestare dignetur Jesus Christus Dominus noster, qui est Deus benedictus in saecula. Amen. ####  |