| #### QUAESTIO XLII. |

| #### #### Item si ratio naturalis tantum valet, ut ad hunc gradum cognitionis sufficiat, quaeritur in quo fuit efficacior ante peccatum quam modo; vel quomodo nunc infirmior quam tunc? Sicut enim tunc cognovit, quod Deus est, et unus est, et trinus; ita et nunc. Et sicut modo incarnationis mysterium non potest comprehendere sine adjutorio gratiae, ita nec tunc quod mysterium absconditum est in Deo, qui fecit omnia, ut dicit Apostolus, quasi nil inservit creaturis, ex quo hoc cognosci posset. Solutio. Ratio ante peccatum facilius et perfectius comprehendit, quod modo cum magna difficultate, et minus perfecte, et a longe speculatur: multa etiam novisset tunc quae modo non cognoscit. Objicitur iis qui dicunt quod ratio naturalis aliquid possit per se: Nonne oculus exterior nil videre potest sine illustratione lucis supervenientis sibi, vel radii solis, vel alterius [.....] a oculus interior nil potest per se sine illustratione lucis, quae illuminat omnem hominem in hunc mundum venientem. Ratio ergo naturalis sine gratia quid potest, cum talis lux sit ex gratia? Ad quod respondent quidam sic: In prima creatione est exposita, et proposita interiori oculo illustratio summae lucis: quo ad usque et ad quem finem per se ex tali expositione, et propositione sine aliqua gratia superveniente pervenire valeret: quae illustratio non fuit de substantia rationis, nec de ejus natura, sed de dono ejus gratuito. Tamen potest dici quod naturaliter videt; quia, cum natura data est aptitudo et idoneitas videndi exposita illa luce: de qua sermo praecessit. Itaque sine omnimoda gratia nil potest videre oculus mentis: potest tamen bene sine gratia superveniente alia ab illa, quae collata est cum natura, quae superveniens gratia maxime solet dici gratia. ####  |