| #### SERMO XVI. In festo martyrum. De spirituali agricultura. |

| #### #### Qui seminant in lacrymis, in exsultatione metent (Psal. CXXV). Fratres, qui parce seminat, parce et metet; et qui seminat in benedictionibus, de benedictionibus et metet (II Cor. IX). Bonum igitur et multum seminemus, si bonum et multum metere desideramus. Seminemus in merito, prout metere desideramus in praemio. Quaeramus aratrum et utensilia aratri, longum lignum quod rustici hagiam vocant, lignum bifidum per quod aratrum manibus tenetur, et caetera quae, causa brevitatis, praetereo exponendo ponemus. Pes aratri, super quem caetera fabrica consistit, fides est quae aliarum est origo virtutum. Lignum longum, quod in longum extenditur, quod hagiam voce rustica nominamus, spem significat, de cujus longitudine scriptum est: Sperastis in Domino in saeculis aeternis, in Domino Deo forti in perpetuum (Isa. XXVI). Manubrium, quod bifurcum est, et utraque manu tenetur, charitatem demonstrat, quam dextera tenemus dum benefacimus amicis, sinistra dum benefacimus inimicis. Aures aratri virtutem significant obedientiae, quia auribus audimus, et obedimus. Rotae scientiam duorum Testamentorum designant. Recte namque per rotas Testamenta figurantur, quae quasi deorsum tangunt terram per historiam, et sursum levantur per allegoriam, deorsum deponuntur per sensum carnalem, sursum levantur per sensum spiritualem, deorsum per significantia, sursum per significata. Vomer et culter, quibus scinditur terra et aperitur, rationem et intellectum designant, quae per occulta creaturarum, et obscura Scripturarum rimamur et volvimus. Jugum, quod cervices premit, pondus divini timoris exprimit, quod mentibus nostris imponitur, ne noster sensus per elationem contra Deum erigatur. Vincula, quibus jugum ligatur, praecepta divinae legis sunt. De contemptore hujus jugi et horum vinculorum scriptum est: A saeculo confregisti jugum, ruvisti vincula; dixisti: Non serviam (Jer. II). Boves, qui arando laborant, sensus corporales, qui, propter utrumque sexum duplicati, decem fiunt. Qui bene dicuntur esse boves per maturitatem, non tauri per dissolutionem; boves per continentiam, non tauri per lasciviam. Stimulus, quo punguntur, afflictio corporis est in vigiliis, et jejuniis, et caeteris hujusmodi. Terram, quam debemus arare, nosmetipsi sumus, quos debemus arare per compunctionem, quae nascitur de scrutatione peccatorum nostrorum; binare per compunctionem, quae oritur de consideratione coelestium donorum nobis collatorum; tertiare quoque per compunctionem, quae oritur ex praegustatione futurorum bonorum. Debemus etiam fimare terram istam per memoriam antiquarum et iniquarum conversationum nostrarum. Quasi namque de singulis mansiunculis animalium nostrorum fimum super terram nostram ducimus, dum quaecunque quae in conversationibus praeteritis carnaliter et bestialiter egimus, ad memoriam plangendo revocamus. Et quasi per partes spargimus, dum singula male acta pro loco et tempore, pro qualitate et quantitate discutimus. #### Habemus itaque, fratres, per fidem pedem aratri, hagiam per spem, manubrium per charitatem, dexterum cornu ejus per dilectionem amicorum, sinistrum per dilectionem inimicorum, aures aratri per obedientiam, rotellas per utriusque Testamenti scientiam, cultrum et vomerem per sanam rationem et sanum intellectum, jugum per timorem divinum, corrigias per praecepta legis, boves per quinque sensus corporis, stimulum per afflictionem carnis, araturam triplicem per triplicem compunctionem, fimaturam per peccatorum recordationem. Semina autem nostra sunt dona divina; vas in quo ea servamus intellectus et sensus spiritualis est. Ista semina terrae mandamus, quando ea affectui et effectui mancipamus: affectui per dilectionem, effectui per operationem. In lacrymis seminamus, in exsultatione metemus. Seminamus in lacrymis, quia omnes qui volunt pie vivere in Christo persecutionem patientur (II Tim. III); metemus in exsultatione, quia gaudebimus in retributione. Quod ipse praestare dignetur qui vivit et regnat, etc. ####  |