| #### CAP. XXIX. De formicae natura. |

| #### #### De formica Salomon ita dicit: Vade ad formicam, o piger, et meditare eam, quae cum sit viribus infirmior, multum per aestatem frumentum reponit (Prov. VI). Physiologus dicit tres habere virtutes formicam. Prima ejus virtus est quod, cum formicae exierint de spelunca sua, ambulant ordinatim, et quaerunt grana cujuslibet seminis. Cum autem invenerint, ore apprehendunt singula grana, portantes ea in speluncam suam. Aliae vero formicae non habentes grana in ore suo, sed vacuae obviam venientes eis, quae vehunt cibaria in ore suo, non dicunt eis: Date nobis de annona vestra, sed vadunt quaerentes per vestigia illarum, et sumunt sicut et illae, et afferunt in speluncam suam. Et haec quidem dicta sunt de irrationalibus animantibus atque infirmis reptilibus, quod tam prudenter agunt quod nulla illarum stulta remanet, sed omnes argutae et sapientes inveniuntur aut efficiuntur. Quanto magis illae quinque virgines rationales, quae per negligentiam suam factae sunt stultae, debuerunt imitari illas quinque sapientes, et sumere etiam oleum in vasis suis unde illae sumpserunt, et non per desidiam, ac per stultam spem suam petere ab illis sapientibus, dicentes: Date nobis de oleo vestro (Matth. XXV). O quam fatua stultitia! nam si ex se non potuerunt intelligere, ut inde peterent unde et illae petierunt, vel formicarum solertiam imitari debuissent. Sed dum de alienis vasis oleum sperant, superveniente sponso foris remanserunt stultae cum lampadibus exstinctis. Recondit autem grana in spelunca sua, ne ex humore madefacta germinent, et ne hiemis tempore fame pereat. Et tu homo Dei, Scripturam Veteris Testamenti divide in duas partes, hoc est secundum historiam, et secundum spiritualem intellectum. Divide veritatem a figura. Separa corporalia a spiritualibus et spiritualia a corporalibus. Transcende a littera occidente ad spiritum vivificantem, ne littera germinante in die hiemis, id est in die judicii, fame pereas. Dicit enim Apostolus: Lex spiritualis est, ego carnalis (Rom. VII). Littera occidit, spiritus autem vivificat (II Cor. III). Et alibi. Haec autem in figura contingebant illis. Scripta autem sunt ad correctionem nostram, in quos fines saeculorum devenerunt (I Cor. X), Judaei enim litteram sequentes, spiritualemque intellectum contemnentes, facti sunt prophetarum contemptores, ac sui Domini interfectores et ideo nunc usque fame pereunt quia inanibus paleis vacantes, triticum perdiderunt. Tu ergo homo Dei rade virgas, et tolle corticem earum, ut oves tuae mundos ac spirituales, non carnales, ac vitiosos faciant fetus. Haec autem omnia spiritualibus quidem credentibus sunt intelligibilia, non credentibus vero non intelligibilia. Tempore messis inter segetes ex odore intelligit formica, an hordeum sit in spica illa, an triticum, et si fuerit hordeum, transit ad aliam spicam, et odorat, et cum senserit, quae spica tritici est, ascendit sursum in spicam, et tollens inde granum deponit, et portat illud in cubiculum suum. Hordeum autem brutorum animalium cibus est, unde et haereticos significat, qui pravo cibo animas hominum pascentes occidunt. Fuge igitur, o Christiane, fuge Sabellium, et Donatum, et Photinum, a quibus tanquam ex utero draconis serpentini fetus prodierunt. Horum hominum dogmata falsa sunt, itaque inimica veritati. #### Etymologia. Formica est dicta quasi ferens micas farris. Cujus solertia multa est. Providet enim in futurum, et praeparat sibi in aestate, quod in hieme comedat. In messe eligit triticum, hordeum vero non tangit. Dum pluit super frumentum ejus, totum ejicit. Dicuntur et in Aethiopia esse formicae ad magnitudinem canis, quae arenas aureas pedibus eruunt, quas custodiunt ne quis auferat, auferentesque ad necem persequuntur. Sed ii, qui volunt ab eis aurum abripere, accipiunt equas cum pullis suis, et fame affligunt eas tribus diebus, deinde religant pullos earum ad littus aquae quae currit inter eos et formicas, et equas agunt trans aquam illam impositis clitellis super dorsum illarum, quae ubi vident trans flumen herbas virentes, pascuntur per campos ultra flumen. Formicae autem videntes scrinia et clitellas super dorsum earum comportant aureas arenas in eas, volentes eas ibi recondere. Vesperascente autem die, postquam satiatae sunt equae, et auro onustae, audiunt pullos suos hinnientes propter famen, et ita regrediuntur ad eos cum auro multo. Est et aliud animal, quod formicaleon dicitur, quod est vel formicarum leo, vel certe formica pariter et leo. Est enim animal parvum, formicis ita infestum, ut se in pulvere abscondat, et formicas frumenta portantes interficiat. Proinde leo et formica vocatur, quia sicut aliis animalibus leo, ita formicis aliis haec fortior est. ####  |