| #### SERMO LXXIX In festo quorumlibet sanctorum. De eadem tertia benedictione. |

| #### #### Fluet aqua de situla ejus et semen illius erit in aquas multas. Tolletur propter Agag rex ejus, et auferetur regnum illius. Deus eduxit eum de Aegypto, cujus fortitudo similis est rhinocerotis. Devorabunt gentes hostes illius ossaque eorum confringent, et perforabunt sagittis. Accubans dormivit ut leo, et quasi leaena, quam suscitare nullus audebit. Qui benedixerit tibi, erit et ipse benedictus; et qui maledixerit tibi in maledictione reputabitur. Pulchre superius pulcherrima justorum conversatione descripta, adhuc laudem eorum idem ariolus Balaam, qui vani populi typum gerit, magnifice praedicat, dicens: Fluet aqua de situla ejus, et semen illius erit in aquas multas. Aquae in sacra Scriptura aliquando Spiritum sanctum, aliquando scientiam sacram, aliquando scientiam pravam, aliquando tribulationem, aliquando defluentes populos, aliquando mentes bonorum fidei praedicamenta sequentium designare solent. Per aquam sancti Spiritus infusio designatur, sicut in Evangelio dicitur: Qui credit in me flumina de ventre ejus fluent aquae vivae (Joan. VII). Per aquam sancta scientia significatur, sicut scriptum est: Aqua sapientiae salutaris potabit illum (Eccli. XV). Per aquam scientia prava figuratur, sicut mulier prava per Salomonem describitur. Aquarum nomine solent tribulationes intelligi, sicut per psalmum dicitur: Salvum me fac, Deus, quoniam intraverunt aquae usque ad animam meam (Psal. LXVIII). Per aquas defluentes populi exprimuntur, de quibus scriptum est: Mitte panem tuum super aquas transcuntes (Eccles. XI), id est populos defluentes, quia post longa tempora invenies illum. Per quas quoque populos designari, Joannes testatur, ubi ait: Aquae vero sunt populi (Apoc. VII). Aquae istae transeunt, quia per mortalitatem ad mortem defluunt. Super quas etiam panem nostrum mittimus, dum quando nostro ministerio indigent, nostrum eis beneficium per charitatem impendimus. Quod et post longa tempora invenimus, quia post hanc vitam illud in praemio recipimus. Per aquam denique bonorum mentes fidei praedicamenta sequentium designantur. Unde et Ezechiel ait: Audiebam sonum alarum quasi sonum aquarum multarum (Ezech. I). Sonus quippe sacrae fidei, qui primum in paucis sanctis est factus postmodum ex aquis multis, id est ex innumerabilibus populis est multiplicatus. Spiritualis autem Israel, situla Christus est. Ipso antiquo populo petra, ipse nobis est situla: petra, quia in se firmiter subsistit; situla, quia omnia in mensura fecit. Ipse antiquis aquam fudit, ipse situla nobis gratiam infundit. #### Ex hac itaque situla fluit nobis aqua gratiae spiritalis, aqua sapientiae salutaris: aqua gratiae ad justitiam, aqua sapientiae ad scientiam. Haec aqua, quam continet ipsa situla, per plenitudinem fluit, et influit nobis per plenitudinis participationem. Nam de plenitudine ejus nos omnes accepimus (Joan, I). Et semen illius erit in aquas multas. Quemadmodum autem populi situla est Christus, sic semen ejus debet intelligi Christus. Nam Christus ex illo populo secundum carnem natus est. Situla est, quia spiritalem nostram sitim per suam gratiam refrigerat. Semen est, quia per eadem gratiam nos regenerat. Ipse est semen, de quo ad Abraham dictum est: In semine tuo benedicentur omnes gentes (Gen. XXII). Et ad David: De fructu ventris tui ponam super sedem tuam. Et per Isaiam. Nisi Dominus reliquisset nobis semen, quasi Sodoma fuissemus; et quasi Gomorrha similes essemus (Isa. I). Et de quo David ait: Non est qui faciat bonum, non est usque ad unum (Psal. XIII), id est Christum. Licet enim evangelicus ille paterfamilias diversis temporibus ab exordio illucescentis saeculi diversos justos cultores vineae suae habuerit, et cultor bonus; et cultus bonus, id est praelatus et subjectus justus exstiterit, nemo tamen a se habuit quod fuit, vel quod fecit; sed ab isto uno, qui ab omnibus fideliter semper exspectatus, omnibus tam misericorditer exhibitus, patiendo fecit ut bonum, quod in fide ipsius fecerant, ipsis esset ad justitiam, per quam redirent in patriam amissam. Unde, quia ipse solus omnium bonum exstitit, nemo justus ante ejus passionem ipsam patriam introivit, donec ipse veniret, et cunctos redimeret, ac redemptis ejusdem patriae aditum reseraret. Quia etiam justitia omnium ad ipsum solum erat referenda, ipsi soli ascribenda, unus eorum pro omnibus ait: Non nobis, Domine, non nobis, sed nomini tuo da gloriam (Psal. CXIII). Tibi gloria quia tua gratia, ex qua nobis est justitia, non ex virtute nostra. Nam secundum propheticum sermonem: Omnia opera nostra nobis operatus es, Domine (Isa. XXVI). Apud quem, sicut ait Moyses, per se nullus innocens est (Exod. XXXIV). Istud semen est illud granum evangelicum frumenti, quod cadens in terram per incarnationem, et mortificatum per passionem attulit fructum multum (Joan. XII) per multorum impiorum justificationem, qui hic significantur per aquarum multitudinem. Aquae enim sunt populi (Apoc. XVII), et aquae multae populi multi. Quorum multitudinem innumerabilem Johannes in Apocalypsi designat, ubi post quadraginta quatuor millia signatos ex omni tribu filiorum Israel (Apoc. VII), testatur se vidisse turbam magnam, quam dinumerare nemo poterat (Ibid.). Hanc eamdem multitudinem Isaias semen longaevum vocat, ubi de passione Christi, et redemptione generis humani multa locutus in persona Dei Patris, adjecit: Si posuerit pro peccato animam, suam, videbit semen longaevum (Isa. LIII). Permanet in mundo per gratiam, in coelo per gloriam. #### Tolletur propter Agag, rex ejus, et auferetur regnum illius. Juxta litteram etiam hoc verum esse omni scienti historiam, quae in libro Regum primo scripta est, perspicuum est. Nam praecipiente Domino perrexit Saul, ut deleret Amalech, et regem ejus, et quidquid ibi vivum reperisset, sed in hoc inobediens Domino fuit, quia Agag regem Amalech vivum reservavit. Unde illi reverso de caede per Samuelem dictum est: Projecit te Dominus ne sis rex super Israel (Reg. XV). Et post pauca: Scidit Dominus a te regnum Israel hodie, et dedit illud proximo tuo meliori te. Et uncto David directus est spiritus domini in David a die illa et in reliquum, et recessit a Saul, et exagitabat eum spiritus nequam a Domino (ibid.). Quantum autem ad spiritalem pertinet intelligentiam, rex Israel propter Agag tollitur, dum aliquis praelatus ecclesiasticus contra diabolum non secundum praeceptum divinum dimicans in suo regimine reprobatur. Et regnum illius auferetur quia ubi non est gubernator, populus corruet (Prov. II). Deus eduxit eum de Aegypto, cujus fortitudo similis est rhinocerotis. Haec sententia bis in hac historia ponitur, ut Deus et mundum in sapientia creasse et genus humanum in sapientia redemisse ostendatur. In creatione namque mundi fortitudo Dei similis esse rhinocerotis recte dicitur, quia scriptum est: Omnia in sapientia fecisti (Psal. CIII). In redemptione etiam generis humani fortitudo Dei similis rhinocerotis convenienter dicitur, quia scriptum est: Sapientia vincit malitiam (Sap. VII). Quare autem fortitudo Dei similis esse rhinocerotis perhibeatur, superius dictum est: Devorabunt gentes hostes illius, ossaque eorum confringent, et perforabunt sagittis (Num. XXIV). Hostes spiritualis Israel praesertim carnales Israelitae sunt. Unde apte scriptum est: Inimici hominis, domestici ejus (Matth. X). Et item: Unusquisque a proximo suo custodiat, et in omni fratre suo non habeat fiduciam (Jer. IX). #### Per gentes autem gentiles intelliguntur. Hoc itaque quod hic dicitur, devorabunt gentes hostes illius, perspicue et realiter contigisse manifestum est, dum Romani Tito duce obsidione Hierosolymorum multa millia Judaeorum peremerunt, muros subverterunt, templum succenderunt, et reliquam partem populi, quae mortem evaserat in captivitatem duxerunt, et per regiones disperserunt. Spiritaliter autem gentes hostes illius devorant, dum conversi ex gentibus ad fidem Christi per suam praedicationem sive Judaeorum perfidiam, sive quorumlibet aliorum perfidiam Judaeorum imitantium, incredulitatem superant; et dum eorum infidelitate devicta eos ad fidem vocent quia eos sibi incorporant. Quorum ossa confringunt, dum duriores quoslibet et fortiores ex ipsis, terrore divinae comminationis emolliunt. Et ossa eorum sagittis perforant, dum eorum dura corda subtilissimae Scripturae sermonibus penetrant, ut illuc Christum inducant, et eos secundum carnem occidant, et secundum spiritum viventes reddant. Quamvis autem haec secundum spiritalem intelligentiam sic discutiamus, non tamen ea ad litteram antiquo illi et carnali populo evenisse negamus, dum aliae gentes alias eidem populo odiosas subverterunt, ut Cyrus et Darius Babylonios, et plures alii plures alios. #### Accubans dormivit ut leo, et quasi leaena, quam suscitare nullus audebit. Sed et hoc antiquo Israeli secundum litteram evenisse notum est, maxime dum per David subjectis in gyro nationibus, tempore Salomonis tranquilla pax exstiterit, nec rex vel regnum fuerit, quod eum praesumpserit perturbare, vel ejus quietem inquietare. Mystice vero specialiter haec contemplativis, et quibusque perfectis conveniunt, qui quanto a terrenis negotiis, et strepitu mundi longius sunt, tanto quietius et securius vivunt. Qui et in hoc veraciter et quiete dormiunt, quod cordis oculos ad exteriora clausos habentes, solis internis et aeternis intendunt. Hinc in Canticis canticorum sponsa dicit: Ego dormio, et cor meum vigilat (Cant. V). Quos etiam suscitare nullus audet, quoniam illorum exercitus terribiles sunt ut castrorum acies ordinata (Cant. VI). Unde et de Salomonis lecto, qui contemplativas designat animas, scriptum est: En lectulum Salomonis sexaginta fortes ambiunt ex fortissimis Israel: omnes tenentes gladios, et ad bella doctissimi. Uniuscujusque ensis super femur suum propter timores nocturnos (Cant. III). Sexaginta fortes lectum Salomonis ambiunt, quia contemplativas animas, in quibus noster pacificus praecipue requiescit, perfecti viri maxime praelati custodiunt. Qui sunt ad bella doctissimi, quia callidi hostis assultibus doctissime resistere norunt. Et uniuscujusque ensis super femur suum, quia ne carnis concupiscentia perimantur, virtute abstinentiae et continentiae se fortissime stringunt. Inde est, quod adjuvante gratia Christi hostes ab eorum incursibus longe arcentur, et ab ipsis inquietandis removentur. Bene ergo de gente justa et vere Israelitico, quod accubans dormivit ut leo, et quasi leaena, quam suscitare nullus audet, perhibetur, quia dum forti perfectorum virorum custodia munitur a portis etiam inferorum non inquietatur. Qui benedixerit tibi, erit et ipse benedictus; et qui maledixerit tibi, in maledictione reputabitur. Ut jam ulterius Balac a sua stultitia quiescat, Balaam firmiter in hujus ultimae benedictionis fine pronuntiat: quod illius rei quisque particeps erit, quam in justos Dei benedicendo vel maledicendo protulerit. Qui benedixerit, inquit, tibi, erit et ipse benedictus. De illa benedictione certissime Spiritus sanctus hic agit, quae non solum ore fit, sed ex corde benedicto atque benevolo procedit. Balaam quippe filiis Israel benedixit, sed quoniam hoc solum ore et invitus, et non ex bona voluntate fecit, nequaquam ejusdem benedictionis particeps fuit. Quem potius crediderim maledictionis impiae, quam impio corde gessit, participem exstitisse: et idcirco in culpam pravi consilii adversus filios Israel dandi corruisse, ac tandem eorum gladio interiisse. Quod autem qui populo Dei maledixerit, ejusdem maledictionis particeps sit, manifeste probatur sacra auctoritate, qua dicitur: Maledici regnum Dei non possidebunt (I Cor. VI). Maledici namque aeterna maledictione cum caeteris malefactoribus plectentur, cum eis in fine dicetur: Ite, maledicti, in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus (Matth. XXV). Et nunc, charissimi nobis, elaboremus ex his quae dicta sunt, benedictionis justorum participes esse, ut eorum meritis, et precibus adjuti et in mundo, et in coelo, benedictionem hereditario jure mereamur possidere. Quod nobis praestare dignetur Jesus Christus. ####  |