| #### CAPUT 2 |

| #### #### #### Oritur sol, et occidit, et ad locum suum revertitur: ibique renascens gyrat per meridiem, et flectitur ad aquilonem. #### Hoc per se distinguendum est. Deinde sequitur: #### Lustrans universa in circuitu pergit spiritus, et in circulos suos revertitur. #### Et hoc per se ponendum est. #### Postea sequitur: #### Omnia flumina intrant in mare, et mare non redundat: ad locum unde exeunt flumina revertuntur, ut iterum fluant. #### #### Et hoc simul conjungendum est. #### Tria ergo quaedam proponere videtur in argumentum mutabilitatis omnium, solem, spiritum, flumina, id est ignem, aerem, humorem, ut per solem quidem ignem, per spiritum aerem, per flumina humorem, velut a parte totum significatum intelligatur. Superius namque terram quasi fundamentum immobile medio loco constituit. Nunc caetera tria elementa, id est ignem, aerem, aquam circa ipsam motu instabili fluctuantia disponit, ut in procreandis mutabilibus, his tribus elementis motum agendi, et quodammodo vicem artificis attributam ostendat. Terram vero quasi materiam quamdam procreandorum omnium immobilem subjacere; impotentem quidem agendi, sed aptam tantummodo, ut ex ea caeteris operantibus formentur, quae creanda sunt. Per haec igitur tria elementa in illo quarto vim suam natura exercet, quae circa illud, et in illo discurrentia lege mirabili, et se invicem contemperantia, tam innumerabiles formas et species rerum ex ea producunt, quot annuis menstruis, diurnis temporum vicissitudinibus in eorum accessu et recessu jugiter sine cessatione alternantibus demonstrantur. Quia igitur cuncta nascentia quae de terra oriuntur et ex terra substantiam nutrimentumque accipiunt, ab his tribus elementis vitalis motus naturam sortiuntur, recte in eis, et mutabilitatis originem posuit, et mutabilium omnium naturam proprietatemque expressit, ut in his pariter videamus et unde sit quod stare non potest, quidquid sub tempore oritur, et qua via adesse prodeat quod non est, vel quod est, ad non esse revertatur. Oritur sol, et occidit, et ad locum suum revertitur, ibique renascens gyrat per meridiem, et flectitur ad aquilonem. Paucis verbis rem magnam comprehendit: de quibus aliqua nos pro tempore dicere oportet, non tamen animum auditoris diutius in ejusmodi detinere, ne videamur contra propositum nostrum sacram expositionem relinquentes, ad describendos siderum cursus devolvi. Omnia quidem haec ob id solummodo dicta sunt, ut humanus animus earum rerum quas novit relatione, commodius excitetur, et ut per haec ad cogitanda ea, quae non novit, evigilet: et idcirco non nobis pigrum esse debet, aut indignum videri, ad ea diligenter intendere, quae nobis divinus sermo studuit diligenter enarrare. Demonstrat ergo quali via luminare hoc magnum, quod sua praesentia universa illustrat, incessabili agitatione in hoc mundi sensilis globo circumferatur, suoque accessu et recessu varias rerum mutationes efficiat. Oritur sol, et occidit, et ad locum suum revertitur. Primum ostendit eum circularem habere motum, et ad id semper unde progreditur reverti, ut, quia in circulo finis non potest inveniri, cursus ejus perpetuus demonstretur. Oritur sol, et occidit, et ad locum suum revertitur. Deinde anfractus progressionis ejus describit, dicens: Gyrat per meridiem, et flectitur ad aquilonem, ut idipsum ad magnam rerum mutationem pertineat, quod non semper eodem modo neque in directum cursum suum dirigit incedens. Oritur sol, et occidit. Oritur quotidie, quando emergens humanis praesentatur aspectibus. Occidit, quando descendens ad inferiores partes secundum convexitatem circum actionis suae oculis nostris se abducit. Revertitur ad locum suum; quia impellente volubilitate subtus rursum ad ortum revocatur. Post ortum vero ad occasum tendens, primum flectitur ad meridiem, quia obliquo ductu praecipue cum in aestivalibus commoratur signis, ab ortu ad lineam meridianam conscendit. Deinde autem ad occasum descendens, rursum obliqua progressione ad aquilonem inclinatur. Potest alia adhuc in his verbis expositio satis conveniens adhiberi, scilicet ut haec omnia non de diuturno, sed de annuo cursu solis dicta accipiamus. Oritur quippe nobis sol, quando per vernale aequinoctium ingrediens ad nostrum polum consurgit. Occidit autem, quando per autumnale aequinoctium exiens ad inferiora descendit. Gyrat per meridiem, quando in hiemalibus signis commoratur. Flectitur ad aquilonem, quando in aestivis signis, quae polo boreali viciniora sunt, circumfertur. Oritur ergo sol, et ipso oriente omnia pariter, oriuntur, quae ex ejus calore reviviscunt. Occidit, et statim igne vitali subducto universa occumbunt, quae ex ejus praesentia viguerunt. Gyrat per meridiem, ut aestiva incendia algor temperet hiemalis. Flectitur ad aquilonem, ut quae brumae gelu, et torpor glacialis astrinxerat, aestivis ardoribus rursum calefacta animentur. Vides igitur unum corpus quantas secum trahat rerum mutationes. ####  |