| #### CAPITULUM V. Quid sit hierarchia et dispositio illius et exordium. |

| #### #### Quae oportuit in theologiam Dionysii pro descriptione hierarchiarum ad intelligentiam dicendorum praemittere, superioribus capitulis quantum pro tempore animo suggestum est, explevi. Nunc superest, ut quae de his a theologo dicta sunt, inspiciamus. Et quia ipsa lectionis superficies magna verborum profunditate tecta est, et quodam alto sermonis superferentis se et extollentis, et involuti secundum magnitudinem et excellentiam rerum secretissimarum ambiguo celata necesse est, ut primum moderata, et communi, facilique ad intelligentiam explanatione reseretur. Et haec erit fortassis commodior explanatio introducendis ad magnum principium, quoniam non oportet in tantarum tamque sublimium rerum meditatione exercendos animos sermonum involucris occupari. Quae licet apposita sint secretis venerandis digna velamina ingredientibus, tamen revelata facie ad contemplationem eorum, quae intrinsecus sunt in libertate spiritus e medio sunt tollenda, ad pandenda mysteria. Hoc nunc ergo suscipimus, et hoc satis nobis est in iis, quae dicemus. Nam ex reliquo, si quid adjectum fuerit, ex superabundanti sit dono. Hierarchia ex Graeco interpretata sacer dicitur principatus: et sunt hierarchiae, id est principatus sacri tres: quas dicemus, ut supra commemoravimus. Prima et summa hierarchia est potestas divinitatis. Secunda et media est potestas angelica ad similitudinem primae potestatis facta, et sub prima potestate constituta. Tertia, et ultima hierarchia est potestas humana ad similitudinem angelicae facta, et sub ea constituta, et per mediam eam sub prima et summa. His hierarchiis, id est principatibus sacris totus regitur mundus: in quibus summa potestas est, quae imperat tantum et infima, cui tantum imperatur; et media quae imperat inferiori, et cui a superiori imperatur. Summa ergo potestas, et prima secundam, et tertiam potestatem post se constituit in angelis, et hominibus, ut ei et conformes participatione virtutis, et cooperatrices consortio potestatis sint. Et divisit dona virtutum, et secundum divisiones donorum distribuit officia potestatum; et dedit dona plurima, et multas potestates constituit, et omnia dona de uno, et omnis potestas sub uno; et unum in omnibus, et omnia ad unum, et in uno. Angelicam vero hierarchiam primo demonstrat theologus. Secundo tractat de humana. Tertio quasi in fine, et consummatione, de divina, et summa. Ipsam autem angelicam in tres subdividit hierarchias, et unamquamque trium per tres ordines distinguit, ut novem angelicorum ordinum numerus compleatur. Et omnem hierarchiam unius potestatis et unius officii, et unius dignitatis, et in unaquaque hierarchia et primos constituit, et medios, et ultimos ordines. Et primos quidem illuminare; ultimos vero illuminari; medios autem et illuminari a primis, et ultimos illuminare. Post haec de ultima hierarchia similiter divisiones donorum, et distributiones potestatum et dignitatum, et officia, et ordines, et operationes ad similitudinem angelicae hierarchiae ordinata prosequitur. Novissime ad divinam, et simplicem, et superexcellentem hierarchiam (quantum possibile est in humanis contemplanti) conscendens, et in ipsa consummans, consummata haec summa est. Exordium autem (quoniam summum bonum), cum sit unum, mirifice multiplicatur, et variatur ad decorem et pulchritudinem divisionis et profusionis in omnes, qui ejus participatione digni sunt, ut in illo unum sint omnes; quoniam dona ejus lumina sunt, et lumina faciunt lucentia, et illuminata lucentia, et illuminantia ipsa, et fiunt lux lucentia, et illuminantia lumina. Lux sunt, et una lux ubique, et unum lucentia in luce una, et multiplicatur in multis una, et multa in una uniuntur. Ex hoc ergo theologia incipit, quia lumina lucentia et illuminantia speculamina sunt divina: et videtur in eis lux lucens et illuminans, quae incomprehensibilis et inaccessibilis in se manet. Et propter hoc, ut videri possit, exit in ipsa, et infundit se illis, ut apprehendant eam, et capiant, et videant in seipsis lucentia ex ipsa. Non enim possunt videre vel apprehendere illam, quae non lucent ex illa, quia sine luce neque ipsa videri lux potest. Et sunt quidem ista speciosa simulacra lucis ad invisibilem profusionem, ut per visibilia invisibilia videantur. Non enim bonum illud, et lux ipsa ista lux est; et tamen secundum aliquid lux est, et vere lux dici potest: et cum dicitur lux, verum dicitur quia lux est, et lux illius imago est. Et quod in hac luce est, in illo bono est; quoniam ipsa lux ab illo bonum est, et totum in illo est, quia ab illo totum est: non enim cum ab illo esse coepit, in illo esse desinit; sed processit ab illo, et permansit in illo. Propterea servit imago, et monstrat creatura opificem, quoniam ad hoc facta est ut videatur in illa. Propterea dona lumina sunt illuminantia, et participantia lumina illuminata, et ipsa illuminantia, et illuminanti lumini similia. In eo quod illuminantur, fiunt gratiae participes. In eo vero quod illuminant, efficiuntur potestatis consortes. Et constat his duobus omnis hierarchia; et perficitur gratia, et officio, virtute et ministerio: quae omnia similitudinibus, et figuris, et aenigmatibus variis a visibilibus sumptis theologice demonstrantur. ####  |