| #### SERMO LVII. De quolibet praelato, vel doctore. |

| #### #### Dixit Booz ad Ruth: Non me abnuo propinquum, sed est alius me propinquior. Si ille voluerit te jure propinquitatis retinere, bene res acta est. Sin autem ille noluerit, ego te absque dubitatione suscipiam (Ruth. III). Ruth, quae interpretatur festinans, sanctam Ecclesiam recte figurat, quae praecepta coelitus sibi data tota devotione complere festinat. Cujus maritus non inconvenienter intelligitur Christus, de quo scriptum est: Qui habet sponsam, sponsus est (Joan. III). Et beatus Apostolus ait: Christus dilexit Ecclesiam, et semetipsum tradidit pro ea, ut illam sanctificaret, mundans eam lavacro aquae in verbo, ut exhiberet ipse sibi gloriosam Ecclesiam, non habentem maculam aut rugam, sed ut sit, sancta et immaculata (Ephes. V). Cui sponsae idem sponsus ex eo quodam modo quasi mortuus exstitit ex quo ut homo inter homines vivere et conversari desiit. Ex quo, ut ait Apostolus: Humiliavit semetipsum factus obediens usque ad mortem, mortem autem crucis (Philipp. II). Christus etenim, licet resurgens ex mortuis, jam non moriatur, et mors illi ultra non dominetur; quod enim vivit, vivit Deo (Rom. VI). In eo tamen quod in longinquam regionem accipere sibi regnum peregre profectus est, et corporaliter absens est, illi quodam modo mortuus est. Cujus propinquus, imo propinquior Ecclesiasticorum praelatorum coetus est. Quamvis namque cuncti vere Christiani Christi propinqui recte dicantur, sicut ipse testatur, dicens: Quicunque fecerit voluntatem Patris mei, ipse meus frater, soror, et mater est (Matth. XXII), tamen ecclesiastici pastores, ad quorum ministerium pertinet docendo, baptizando, caeterisque sacramentis imbuendo, et confirmando credentes, spirituale semen Christo generare, maxime propinquiores illi existunt. De hoc semine Christi Isaias sic ait: Si posuerit pro peccato animam suam, videbit semen longaevum, et voluntas Domini in manu ejus dirigetur (Isa. LIII). Quod semen ne quolibet tempore deficeret, Christi propinquus, id est sanctorum praelatorum chorus, modis omnibus debet praedicando praecavere. Dum autem sancti doctores praedicant, non sibi sed Domino generant, quia in eo quod docendo spiritalem prolem gignunt, non suam, sed Christi laudem quaerunt. Et quoniam cuncta quae agunt, in gloriam Dei faciunt, veraciter dicere possunt: Non nobis, Domine, non nobis, sed nomini tuo da gloriam (Psal. CXIII). Qui videlicet praelati, sive doctores sancti, quasi intus duas habent caligas: per cognitionem veritatis et amorem virtutis et duo calceamenta foris apparentia: per verbum praedicationis et exemplum boni operis. Quorum calceamentorum, cui alterum vel utrumque deest, ad suscitandum Christo semen idoneus non est. Ut enim non nostris, sed sanctorum Patrum utamur verbis, tam vita quam doctrina clarere debet doctor ecclesiasticus. Nam doctrina sine vita arrogantem reddit, vita sine doctrina inutilem facit. Sacerdotis praedicatio operibus confirmanda est, ut quod docet verbo demonstret exemplo. Vera est enim illa doctrina quam vivendi sequitur forma. Nam nihil turpius est, quam si bonum quod quisque praedicat, explere opere negligat. Tunc enim praedicatio utiliter profertur, quanto efficaciter adimpletur. #### Unusquisque ergo doctor et bonae actionis et bonae praedicationis habere debet studium; nam alterum sine altero non facit profectum. Nam sicut nec doctrina sine vita, sic nec vita sufficit absque doctrina. Sancte nimirum debet quisque praelatus vivere propter exemplum, et pie docere propter suae administrationis officium, certus quod ipsi sua justitia non suffragetur, de cujus manu anima subditi penitus exigitur. Quid enim proderit non puniri de suo qui puniendus est de peccato alieno? Mentior, si hoc Dominus per prophetam sub cujusdam terroris denuntiatione non loquitur, dicens: Fili hominis, si me dicente ad impium: Morte morieris, non fueris locutus, ut se custodiat impius a via sua, ipse in iniquitate sua morietur; sanguinem vero ejus de manu tua requiram. Sed et si conversus justus fecerit iniquitatem, morietur, quia non annuntiasti ei, sanguinem autem ejus de manu tua requiram. Si autem tu annuntiaveris justo, ut non peccet et ille non peccaverit, vivens vivet, quia annuntiasti ei et animam tuam liberasti (Ezech. III). Liquet ergo quod nec doctrina sine vita, nec vita sine doctrina praelato sufficit, ut spiritualem Christo prolem gignere possit. Quod si alterum deesse contigerit, melius est e duobus imperfectis rusticitatem habere sanctam quam eloquentiam peccatricem. Quod si utrumque defuerit, non solum ad suscitandum Christo semen inutilis, sed velut arbor infructuosa terram occupans, sibi quoque commissis noxius erit. Unde sancta Ecclesia talem pastorem qui solo nomine non etiam re, potestate non utilitate praeest, merito propinquum Christo non agnoscit. Et coram Booz, id est quolibet ecclesiastico doctore verbo sapientiae et scientiae divite, et virtutum vigore potente, suscitationem spirituales seminis ad conservandam perennitatem Christiani nominis humiliter requirit. Est enim doctor ecclesiasticus propinquus Christo gratia doctrinae, sed pastor, cui animarum cura commissa est, propinquior est debito et obligatione pastoralis curae. Quo coram senioribus Bethlehem, id est perfectioribus sanctae Ecclesiae viris, reverenter admonito, ut cura curam sibi injunctam satagat, dum ille id implere recusat, divina saepe dispensante gratia, quasi utrumque calceamentum amittit, dum curam regiminis, per quam sanctam Ecclesiam spirituali prole fecundare debuerat, dimittit, et ecclesiasticus doctor utrumque calceamentum accipit, dum ejus loco subrogatus, verbo et exemplo sanctam Ecclesiam, ut ad honorem Christi spirituali semine fecundetur, incessanter instruit. Sic logo Judae, Mathiam apostolorum senatus substituit, et loco Judaeorum plenitudo gentium subintravit, sicut ipse Dominus Judaeis ait: Auferetur a vobis regnum Dei, et dabitur genti facienti fructus ejus (Matth. XXI). Hinc est quod episcopo Philadelphiae dicitur: Tene quod habes, ut nemo accipiat coronam tuam (Apoc. III). Hinc est etiam quod episcopo Ephesi dicitur: Habeo adversum te pauca, quod charitatem tuam primam reliquisti. Memor esto unde excideris, et age poenitentiam, et prima opera fac. Sin autem, veniam tibi cibo et movebo candelabrum tuum de loco suo (Apoc. II). Candelabrum namque cujuslibet reprobi pastoris de loco suo movetur, dum ecclesiastica dignitas illi collata, exigentibus peccatis ejus velut inutili et indigno aufertur, et ad alterum transfertur, et illi velut digno te fructuoso confertur. Quod crebro fieri videmus, ut videlicet, reprobis de sua statione propulsatis, alii loco eorum substituantur, per quos ecclesiastica jura secundum debitum exerceantur. #### Talis denique pastor merito discalceatus vocatur, dum munimento verbi et exempli, quantum ad ecclesiasticum spectat ministerium, spoliatur, et utriusque merito praemioque denudatur. Qui dum suae vitiositatis familiam generare et protelare diligit, calceamenta praedicationis et operationis, quibus suos in preparationem Evangelii pacis munire debuit, alteri relinquit. Sed, utinam! secundum imprecationem Psalmistae: Fiant nati ejus in interitum, in generatione una deleatur nomen ejus (Psal. CVIII). Cuncta vero, quae fuerunt defuncti, in possessionem privilegio ejus utentis transeunt, quia praesertim sancti et perfecti rectores animarum opera quae Christus fecit, et ipsi faciunt, et majora horum faciunt. Quae tamen omnia, secundum quod de parte agri Elimelech vendenda datur intelligi, emunt, dum suis rebus ac voluntatibus abrenuntiant, ut divinae voluntati obediant. Hinc est quod beatus Petrus Domino dixit: Ecce nos reliquimus omnia, et secuti sumus te. Sic et negotiator prudens inventa una pretiosa margarita, dedit omnia sua, et comparavit eam (Matth. XIII). Dixerunt majores natu Bethlehem ad Booz: Faciat Deus hanc mulierem, quae ingreditur domum tuam, sicut Rachel et Liam, quae aedificaverunt domum Israel (Ruth. XIV). Seniores Bethlehem pro Ruth Booz orant, quia perfecti quique in sancta Ecclesia praelatum ecclesiasticum et totam congregationem illi commissam continuis orationibus adjuvant. Et quemadmodum Rachel et Lia aedificaverunt domum Israel, ita Ruth domum Booz aedificat, dum sancta congregatio fideli commissa praelato, et ejus ministerio spiritali semine fecundata, spiritalem illi sobolem, viros scilicet spiritales, alios in contemplatione quietos, alios in actione laboriosos, multiplicat. Et est in exemplum virtutis in Ephrata, dum ejus obedientia claret in universali Ecclesia. Et habet celebre nomen in Bethlehem, dum per universam Ecclesiam celebrem aspergit opinionem. Domus denique Booz de semine, quod illi Dominus ex ea dat, fit sicut domus Phares, quem Thamar peperit Judae; dum plerique ex ea ejus praedicatione geniti, a peccatis pristinis amaritudine saluberrimae confessionis purgati, ac deinde dono praecipue scientiae et virtutis a multis aliis divisi, culmine nonnunquam ecclesiastici regiminis merentur exaltari. Thamar enim interpretatur amaritudo, Judas confitens, Phares divisio. Et in hoc progenies Phares, quem Thamar peperit, inde longe ab aliis tribubus filiorum Israel divisa exstitit, quod ex ea regalis dignitas processit, sicut et in libro Ruth declaratur, ubi scriptum est: Phares genuit Esron, Esron genuit Aram, Aram genuit Aminadab, Aminadab genuit Naasson, Naasson genuit Salmon, Salmon genuit Booz, Booz genuit Obed, scilicet ex Ruth, Obed genuit Isai [Jesse], Isai [Jesse] genuit David regem. #### Nunc ergo, charissimi, ad nosmetipsos revertentes istum spiritualem Booz semper nobis praeesse desideremus, et illum inutilem propinquum super nos regnare formidemus. Quando bonus pastor Ecclesiae datur, ex dono Dei est. Quando autem reprobus praeest, peccatis hominum exigentibus est, quia Deus super gentem et super omnes homines regnare facit hominem hypocritam propter peccata populi (Job XXXIV). Non est ergo judicandus a plebe rector inordinatus, dum magis noverint populi sui fuisse meriti perversi regimen suscepisse pontificis. Nam pro meritis plebium disponitur a Deo vita rectorum, exemplo David peccantis, ad comparationem principum qui ex merito plebis praevaricantur. Quod si a fide exorbitaverit rector, tunc a subditis arguendus est. Pro moribus vero reprobis tolerandus, magis quam distringendus a plebe est. Nunc ergo, charissimi nobis, hujusmodi praelatos in his quae inordinate gerunt, temere lacerare non praesumamus. Et secundum beati Gregorii sententiam, nemo nostrum, etiam injuste ligatus, sui pastoris sententiam temere reprehendat, ne, etsi injuste ligatus sit, tumidae reprehensionis superbia, culpa, quae non erat, fiat. Si autem verum Booz viderimus spiritale semen ad propagandum nomen Christi verbo praedicationis, et exemplo boni operis sollicite suscitare, gaudeamus. Et nos ipsi bene vivendo, et alter alterum admonendo, consortes illi esse in merito studeamus, ut illi consortes in praemio fieri mereamur. Quod nobis praestare dignetur Dominus noster Jesus Christus, qui est secundum omnia Deus benedictus in saecula. Amen. ####  |