| #### CAPUT 5 |

| #### #### (ROM. V.) Pacem habeamus ad Deum. Est pax in Deo, est ad Deum pax. Pax in Deo erit in futuro, quando Deus erit omnia in omnibus; pax ad Deum est in praesenti. Unde propheta. Pacem super pacem: quasi dicat, pacem pro pace, sicut gratiam pro gratia. #### Gloriamur in tribulationibus. Si caro vincit Spiritum, pro victoria cum spiritu victo punietur et ipsa. Si spiritui cedit, cum eo pariter stola immortalitatis, et corona gloriae remunerabitur. Quaeritur quomodo in tribulationibus sit gloriandum, cum Dominus dicat: Pater, transfer a me calicem istum (Luc. XXII). Solutio. Tribulatio tribus modis contingit: ad poenam, ad correctionem, ad augmentum coronae. Item in tribulatione tria consideranda sunt: amaritudo, causa et finis. Si igitur justitia sit in causa, gloriandum est in poena, non pro poena, sed pro ejus causa et fine. #### Exercitium tribulationis dispositionem patientiae convertit in habitum patientiae et sic tribulatio operatur patientiam, non dispositionem, sed habitum: #### Probatio vero spem. Probatio quandoque ponitur pro purgatione, ut ibi Tanquam aurum iu fornace probavit, id est purgavit. #### Spes est de futuro bono cum scientia boni [conscientia bona]. #### Diligitur amicus in Deo, id est quia est in Deo. Inimicus in Deum, id est ad hoc ut habeat Deum. #### Bonitas nostra nil aliud est nisi affectio mentis summae bonitati adhaerentis. #### Gratia Dei ad Spiritum sanctum referri solet, ideoque quod per solam et meram gratiam Dei fit, saepe per Spiritum sanctum fieri dicitur. #### Omne peccatum large potest dici impietas, eo quod a bonitate et pietate discordat. #### In quo omnes peccaverunt. Quaeritur quomodo omnes in Adam peccaverunt, cum secundum animam, ad quam pertinet peccare, in eo non fuerunt? Solutio. Quia secundum carnem in eo fuerunt, a qua anima trahit causam peccati: ideo omnes in eo peccasse dicuntur. Omnium caro tota, sed non tanta in Adam fuit, quae in se multiplicata est sine mutatione cibi vel potus in tantam multitudinem. #### Usque ad legem peccatum erat in mundo. Quaeritur quomodo per legem regnum mortis destrui coepit. Lege enim data, regnum mortis videtur auctum, quia lex subintravit, ut abundaret delictum. Solutio. Dicunt quidam quod cognitione peccati, et timore poenae coepit destrui regnum mortis per legem, vel in idololatria per legem destructum est. #### Si Christus non est unus, vel aliquis homo, ut quidam dicunt, quomodo dicit Apostolus in gratia unius hominis? #### Originale peccatum secundum alios dicitur reatus peccati; secundum alios ignorantia, et concupiscentia; secundum alios originalis injustitia; secundum alios fomes peccati. #### Si primi parentes non peccassent, parvuli eorum haberent justitiam originalem per quam digni essent vita, cujus justitiae privatio dicitur originale peccatum secundum magistrum Acardum. #### Si non esset peccatum, anima in prima aetate haberet usum et exercitium rationis, quia nullum esset ei impedimentum, alioquin brutis animalibus inferiores nascerentur parvuli ut modo. Major enim vivacitas sensuum viget in brutis animalibus aetatis illius quam in parvulis. Quod probat utrumque natura inspecta. #### In baptismate confertur originalis justitia, non illa quam haberent parvuli, si non esset corruptio peccati; sed illa quae intelligitur in participatione meritorum Christi. Privatio igitur illius primordialis justitiae sic in baptismate tollitur; non sic ut ejus habitus conferatur, sed sic ut non imputetur. Haec autem originalis justitia, quae datur in sacramento regenerationis, tantum valet ad meritum, quantum illa prima, et forsitan plus, quia nostri parvuli, qui decedunt statim intrant ad gaudium. #### Anima corruptionem habet ex corpore, quae sicut corpus ex Adam est. Unde merito et peccatum dicitur anima habere ex Adam, quia ipsa corruptio causa est quare anima sit subjecta peccato: et tali modo licet anima non sit ex traduce, tamen trahit peccatum ex traduce. Dicunt quidam quod originale peccatum in baptismo secundum solum aeternae damnationis debitum dimittitur, et manet etiam post baptisma secundum culpam. Juxta illud Apostoli: Jam non ego operor illud; sed quod habitat, in me peccatum (Rom. XVII). Ecce Apostolus vocat hoc peccatum. Nobis autem videtur, imo fere omnibus, quod non sit culpa, vel peccatum post baptisma. #### Christus meruit, id est aliquid prius non sibi debitum acquisivit, non est verum. Christus meruit, id est opus virtutis dignum remuneratione fecit, verum est. Sancti per tormenta quae patiuntur, merentur, licet totum sit ex gratia: sicut per id quod diligunt et bona opera faciunt merentur, licet et hoc totum sit ex gratia. Si igitur legatur quod solus Christus meruit, sic intelligatur ut Deus solus est bonus, et solus Deus facit mirabilia. #### Christus libero arbitrio fecit quidquid fecit, licet non potuerit peccare: non necessitate, hoc enim esset quasi ex coactione. #### Est meritum, quo meremur, quod nondum habemus: est et meritum, quo meremur retinere quod jam habemus, #### Potest concedi quod Christus meruit immortalitatem, id est talem obedientiam exhibuit, quae tali remuneratione digna fuit. Quaeritur utrum Christus in omnibus operibus suis nobis aequaliter meruerit? Quod videtur, quia omne opus quod fecit pari charitate fuit informatum, et sic videtur, quod in nativitate tantum nobis meruit, quantum in passione: ergo in nativitate redempti sumus, et sic ante mortem: quod non est verum. Solutio. Licet charitas Christi in se non receperit incrementum, recepit tamen in effectu. Unde dicitur Deus unum magis diligere quam alium, propter majorem vel minorem effectum. Juxta hunc modum potest dici, et verum est, quod plus nobis meruit in morte sua quam in nativitate: et in morte ejus redempti sumus, et non in nativitate. #### Non est, justus quisquam, etc., ad majorem partem referendum est, et non generaliter ad omnes. #### Causativae dictiones quandoque notant causam, nunc consecutionem; nunc alicujus occasionem. #### Ubi abundavit delictum, etc. Istud, ubi, non ad personas, sed ad tempus refertur. Noctem in suo cursu iter peragere (Sap. VIII), est peccatum in mortali corpore regnare. Licet Judaeus et gentilis idem facerent peccatum, plus tamen peccat Judaeus quam gentilis lege data, et monachus quam laicus in eodem facto. ####  |