| #### CAPUT 11 |

| #### #### (ROM. XI.) Non repulit Deus plebem suam quam praescivit. Sicut duplex est vocatio, sic duplex est praescientia, scilicet generalis, quae est omnium; et specialis, quae tantum est bonorum. #### Altaria tua suffoderunt; et ego relictus sum solus (III Reg. XIX), de illis altaribus intelligendum est, quae fideles sibi aedificaverant; non audentes ire Hierosolymam propter reges idololatras post divisionem regni. #### Dedit illis spiritum compunctionis. Tunc anima terram australem, scilicet arentem, possidet, cum in ea sol justitiae praesentia sui humorem peccatorum exsiccat. Additur irriguum inferius, et irriguum superius (Josue XV); cum gemina compunctio datur et ex recordatione peccatorum, et pro desiderio patriae. Mala compunctio est invidia, quae est tormentum. Quo majus Siculi non invenere tyranni, quae est noverca alienae felicitatis. #### Fiat mensa eorum, etc. Sicut in mensa corporaliter; sic in Scriptura spiritualiter reficimur, ubi diversa fercula apponuntur. #### In scandalum. Scandalum nunc offensam, nunc ruinam, nunc rixam significat. #### Quod si delibatio sancta est, et massa. Delibatio est parva alicujus rei degustatio ad experimentum totius massae. Massa est ipsum genus; radix, patres; rami, filii; oliva, Judaei; oleaster, gentilitas; pinguedo, apostoli. Est itaque massa sacrata, et si non secundum se tota, tamen secundum electionem, et rami sancti licet non omnes. #### Contra naturam insertus es. Naturam definire difficile est, periculosae enim sunt definitiones, ut ait quidam: Quidquid est praeter peccatum, aut est opus Dei operantis sine natura, aut opus naturae cooperantis Deo, aut artificis imitantis naturam. Item alia Deus operatur secundum naturam, alia supra naturam, nihil contra naturam. Potentia enim Dei tanta est ut de natura qualibet sine ea facere possit, quidquid sibi placet. #### Ut non sitis vobis ipsis sapientes. Sapiens sibi dicitur qui sapientiam, quam habet, a se esse credit, vel pro merito suo sibi datam, vel qui data sibi sapientia abutitur qui se extollit, et alios despicit ox consideratione sapientiae suae. #### Donec plenitudo gentium intraret. Donec causa est, et terminus, id est causative ponitur, ut hic: non feci hoc donec tu fecisti illud, quasi factum tuum causa fuit facti mei; et finaliter ut hic: Exspectabo te donec venias. #### Plenitudo, multitudinem, non universitatem hic significat. #### Secundum Evangelium quidem inimici propter vos; et charissimi secundum electionem, propter patres. Non est intelligendum quod iidem sint inimici et charissimi. Relatio enim non ad easdem personas, licet ad eumdem populum refertur; ut: Mulier, quae damnavit, salvavit. Et illud: Qui super te pedibus ambulavit, qui te in deserto de petra produxit. Hic non aquae substantiam, sed naturam demonstrat. Sic omnes electi a Domino diliguntur sic et ego omnes qui me diligunt, licet non omnes noverim; sic et Apostolus omnes electos diligebat. #### Sine poenitentia enim sunt dona, et vocatio Dei. Poenitentia ponitur pro mutatione; quia quod prius fecimus et fecisse poenitet, poenitentia mutamus, ut hic: Poenitet me fecisse hominem (Gen. VI); id est mutabo opus quod feci, propter malitiam hominum. Augustinus dicit, quod Deus mutat sententiam, et non consilium. Sententiam vocat poenam, et vindictam pro culpa nobis debitam: consilium appellat aeternam dispositionem. #### O altitudo divitiarum sapientiae et scientiae Dei! Ubi figere non valemus oculum rationis, figamus oculum admirationis, et oculum fidei. #### Aliud est aliquid solvere ad dubitationem tollendam, et aliud ad profunditatis comprehensionem. Altitudo sublimitatem notat et profunditatem. Profunditas ab aeterno, sublimitas extenditur in aeternum. #### Judicia vocat aeternam dispositionem. Vias, operationes. #### In saecula saeculorum. Saeculum dicitur a sequendo; quia unum sequitur post aliud. Saeculum saeculorum dicitur aeternitas; quia ipsa sequitur omnia saecula, et ipsam nullum. Amen, adverbium est optandi vel confirmandi. ####  |