| #### SERMO XXXIX. De civitate sancta Jerusalem secundum sensum tropologicum. |

| #### #### Jerusalem civitas sancta (Apoc. XXI), et civitas sancti (Isa. LII). Secundum historiam civitas est terrena, secundum allegoriam sancta est Ecclesia; secundum tropologiam vita spiritalis, secundum anagogen patria coelestis. Praetermissis igitur aliis de illa quae tropologiam spectant dicamus; et ex ejus descriptione mores bonos aedificare satagamus. Quemadmodum ergo Babylon, id est vita saecularis habet suas plateas, et caetera, quae descripsimus superius, sic et sancta Jerusalem, id est vita spiritualis habet suae aedificationis dispositionem in bono, scilicet, murum suum, plateas suas, aedificia sua, portas suas. Habet etenim murum extrinsecus in circuitu undique, quo circumdatur per bonorum morum districtam, continuam, et perfectam disciplinam. Habet et septem plateas contra septem plateas Babylonis per quasdam septem virtutes septem vitiis supra descriptis contrarias. Habet nimirum sancta et spiritalis vita humilitatem, quae est contraria superbiae, habet charitatem, quae est contraria invidiae, habet pacem quae est contraria irae, habet spiritualem laetitiam, quae est contraria accidiae, habet largitatem, quae est contraria avaritiae, habet abstinentiam, quae est contraria gulae, habet continentiam, quae est contraria luxuriae. Quarum platearum partes, sive illas, quae ad unam manum sunt, sive illas, quae ad alteram describere fortasse non erit inutile. Prima platea civitatis sanctae, quam humilitatem diximus, hinc habet humilitatem illam quam homo habet, et exhibet intus soli Deo in occulto; illinc habet humilitatem illam, quam habet et exhibet homo foris propter Deum proximo in manifesto. Cujus virtutis fructus vel plateae bonum Dominus demonstrat, ubi dicit: Omnis qui se humiliat exaltabitur (Luc. XIV). Quanto nimirum in praesenti quilibet se magis humiliat propter Deum, tanto in futuro sublimior erit apud Deum. #### Secunda platea est charitas, quae ex una parte habet dilectionem Dei, ex altera dilectionem proximi. Hinc enim jubemur diligere Deum ex toto corde, anima, viribus, et memoria; illinc jubemur proximum diligere sicut nosmetipsos. Charitatis fructus, atque bonum quantum sit, Dominus per semetipsum notificat ubi dicit, quod in his duobus mandatis tota lex pendet et prophetae (Matth. XXII). Sed inde est quod Apostolus ait: Plenitudo legis est dilectio (Rom. XIII). #### Tertia platea hujus spiritualis Jerusalem pax est. Hujus unam partem facit intus concordia cum Deo, alteram facit foris concordia cum proximo. Istam hinc et inde nos habitare, eamque inter nos mediam esse Dominus praecepit, ubi ait: Sal habete in vobis et pacem habete inter vos (Marc. IX). Cujus fructus quantus sit alibi ostendit, ubi ait: Beati pacifici, quoniam filii Dei vocabuntur (Matth. V). Magnus est hic fructus, magnum bonum. Nam si filii et haeredes, haeredes quidem Dei, cohaeredes autem Christi (Rom. VIII). #### Quarta platea ejus spiritualis laetitia est. Cujus partem unam facit exsultatio illa quae intus solum sentitur in affectione, alteram facit illa quae etiam foris apparet in sensualitate. Aliquando quippe tanta laetitia coelitus infunditur animae, ut non solum intus sentiatur, sed et foris agnoscatur, in vultu, in voce, in gestu, in motu. Unde Psalmista: Cor meum et caro mea exsultaverunt in Deum vivum (Psal. LXXXIII). Hinc est quod sacra Scriptura refert, quod laetante populo Dei et laudante Deum vox audiebatur procul. Quid enim mirum, si intus laetante patre de filio, qui post praevaricationem rediit ad cor, symphonia laetitiae, chorusque simul foris audiantur (Luc. XV). Inde est etiam quod in sacris solemnibus diebus prohibemur contristari, Scriptura testante, quae dicit: Dies sanctificatus est Domino Deo vestro. Nolite lugere, et nolite flere. Ite, et comedite pinguia; et bibite mulsum, et mittite partes eis, qui non praeparaverunt sibi. Sanctus enim dies Domini est. Nolite contristari (II Esdr. VIII). Gaudium etenim Domini est fortitudo nostra. Hinc est quod Salvator ait: Nunquid possunt filii sponsi jejunare, quandiu cum ipsis est sponsus? (Luc. V.) Ipsa namque laetitia, quae in sacris solemnibus diebus in victu vel in vestitu a credentibus habetur vel exhibetur, bona bene ea utentibus est, quia sicut eis ex dono Dei, sic ab eis fit ad honorem Dei. Hujus virtutis utilitas, quae vel quanta sit Paulus declarat, ubi Corinthiis de collectis scribens dixit: Unusquisque prout destinavit in corde suo non ex tristitia vel ex necessitate; hilarem enim datorem diligit Deus (II Cor. IX). #### Quinta platea civitatis sanctae est largitas, quam ex una parte constituit justa acquisitio, ex altera discreta distributio. Ex una parte facit eam justa acquisitio, quia religiosa et honesta largitas dedignatur vivere vel dare ex rapto, ex turpi, ex fraude, ex furto, vel quolibet modo alio injusto acquisita substantia, dedignatur de fermentato sacrificare laudem. Ex parte altera construit eam discreta distributio. Si enim minus justo daret, jam fieret ipsamet avaritia; si plus justo, jam non esset largitas, sed prodigalitas. Quantus sit fructus largitatis Salvator in Evangelio ostendit dicens: Date, et dabitur vobis. Mensuram bonam, et confertam, et coagitatam, et superfluentem dabunt in sinum vestrum (Luc. VI). #### Sexta platea istius Jerusalem abstinentia est, quae ex una parte habet parcimoniam, ex altera sobrietatem. Parcimonia est contraria edacitati, sobrietas ebrietati. Jejuniorum et abstinentiae exempla multa reperiuntur in Scripturis, ex quibus praecipua sunt jejunia Moysi et Eliae et Domini Salvatoris. Jejunii et abstinentiae fructus quantus sit in Ninivitis elucet, qui per triduanam abstinentiam divinam placaverunt iracundiam, et de subversione sibi comminata meruerunt indulgentiam (Jon. III). #### Septima platea sanctae civitatis est continentia sive castitas. Haec ex una parte habet munditiam cordis, ex altera munditiam corporis. Vel ex una parte habet munditiam cogitationis, ex altera munditiam actionis. Cujus virtutis quantus sit fructus atque bonum, in viduis et virginibus enitescit, ex quibus viduae sexagesimum, virgines centesimum possident fructum. Has, charissimi, virtutes recte plateas nominamus, id est vias latas ad inhabitandum, spiritualiter ambulandum, et currendum et ad omne spirituale negotium habiles, quia omnis via, quae ducit ad vitam licet inchoantibus vel etiam proficientibus arcta et ardua videatur, profectis tamen et perfectis lata et plana esse probatur. Unde Psalmista: Viam mandatorum tuorum cucurri, cum dilatasti cor meum (Psal. CXVIII). Et item: Omnis consummationis vidi finem latum mandatum tuum nimis (Ibid.). Nam quicunque perfectam habet charitatem, quae foras mittit timorem (I Joan. IV), dulce habet, imo reputat quidquid sibi tentationum vel adversitatum occurrerit, dicens cum Apostolo: Non sunt condignae passiones hujus temporis ad futuram gloriam quae revelabitur in nobis (Rom. VIII). Hinc in Canticis canticorum de charitate scriptum est, quod fortis est ut mors dilectio, dura ut infernus aemulatio. Lampades ejus lampades ignis atque flammarum. Aquae multae non poterunt exstinguere charitatem, neque flumina obruent illam. Si dederit homo omnem substantiam domus suae, pro dilectione, quasi nihil despiciet eam (Cant. VIII). In hac civitate spirituali turris quoque fortissima est, de qua scriptum est: Turris fortissima nomen Domini; ad ipsum confluet justus et salvabitur (Prov. XVIII). #### Scitis, charissimi, quia hominibus quibuslibet suam urbem defendentibus non in equis, armis, portis, muris, aut etiam viribus suis tanta fiducia est, quanta in turri suae civitatis. Fugatis enim et retroactis unicum refugium, solumque tutamen est turris. Sic, sic fidelibus contra spirituales hostes dimicantibus unica spes est, atque tutela non solum in adversis verum et in prosperis, invocatio divini nominis. Non enim ignorant quod quicunque invocaverit nomen Domini salvus erit (Joel. II). Inde est etiam quod sancta universalis Ecclesia in suis habet institutionibus primum invocare nomen Domini in divinis obsequiis inchoandis, fideliter et fiducialiter proclamando: Deus, in adjutorium meum intende (Psal. LXIX). Habet quoque portas duas Jerusalem ista spiritualis, quarum prima et inferior est fides Catholica. Secunda et superior est contemplatio divina. De his duabus portis scriptum est: Ingredietur et egredietur, et pascua inveniet (Joan. X). In prima porta inveniet pascua gratiae, in secunda pascua gloriae. Ut autem diversis ex locis Scripturae, et ex assertionibus quorumdam potest intelligi, ipsa terrena Jerusalem secundum antiquum situm in clivo posita fuit. Sic et in clivo posita est civitas ista, quae est vita spiritualis et habet gradus suos a porta usque ad portam, per quos ascenditur ab inferioribus ad superiora, ut qui ascendunt per singulos gradus a terrenis elongentur, ut coelestibus appropinquent. Sancte enim vivere volentibus primum intrandum est per fidem, deinde per incrementa justitiae ad contemplationem coelestium conscendendum. Est itaque primus gradus in prima porta, vel potius ipsa porta est primus gradus sive scala ascensionis. A terrenis enim elevati, primo loco pedem ponere debemus in primam scalam, id est fidem. Secundo ex fide debemus ascendere in spem. Tertio debemus ascendere ex spe in charitatem. Quarto ascendere debemus ex charitate in aliarum virtutum exercitationem, maxime in septenarium principalium virtutum quae in Evangelio describuntur, qui septenarius incipit, ubi dicitur: Beati pauperes spiritu, quoniam ipsorum est regnum coelorum (Matth. V). Quinto debemus ascendere ex septenario principalium virtutum in senarium bonorum operum, qui incipit, ubi dicitur: Esurivi, et dedistis mihi manducare (Matth. XXV). Sexto ascendere debemus ex senario bonorum operum in praedicationem. Justum enim et idoneum probatur, ut qui bonum operatur, ipse hoc aliis loquatur, ut sit imitator Salvatoris, de quo scriptum est: Quae coepit Jesus facere et docere (Act. I). Praedicatio autem duobus aliquando modis expletur, verbis scilicet et miraculis. Unde de primis et summis praedicatoribus scriptum est: Illi autem profecti praedicaverunt ubique Domino cooperante, et sermonem confirmante sequentibus signis (Marc. XVI). Septimo loco debemus ascendere ex praedicatione in contemplationem. De his scalis sive gradibus ascensionis scriptum est: Illuc ascenderunt tribus, tribus Domini, testimonium Israel, ad confitendum nomini Domini (Psal. CXXI). Et alibi: Beatus vir cujus est auxilium abs te, ascensiones in corde suo disposuit in valle lacrymarum in loco quem posuit (Psal. LXXXIII). Qui autem per istos gradus usque in portam contemplationis, quae in summo, et quasi in exitu civitatis hujus posita est, conscenderit, ipse semetipsum spiritualiter egredietur, et supergredietur, ut fiat ex Jacob Israel, ex Lia Rachel, ex Phenenna fiat Anna, et ex Martha fiat Maria. Et qui fuit boni operis exhibitor, fiat divinitatis contemplator. Hinc est quod Jeremias ait: Bonum est viro cum portaverit jugum ab adolescentia sua (Thren. III). Sedebit solitarius, quia levabit se super se. Hinc in Canticis canticorum scriptum est: Egredimini, filiae Sion, et videte regem Salomonem in diademate, quo coronavit eum mater sua in die desponsationis ejus, et in laetitia cordis illius (Cant. III). Hinc Psalmographus ait: Ibi Benjamin adolescentulus in mentis excessu (Psal. LXVII). Festinemus, fratres, post labores operis ad quietem et libertatem contemplationis egredi, ut nos regem in decore suo, et terram nostram licet adhuc de longe valeamus intueri. Ascendamus in virtutem de virtute sicut decet pro salute, ut perpraedictum ascensionis septenarium pervenire valeamus ad octonarium beatitudinum. Quod nobis praestare dignetur, etc. ####  |