| #### CAP. VII. Quomodo insidiatur diabolus ut rapiat. |

| #### #### Nunc autem ultimo loco de superbia quae insidiatur, ut rapiat, est agendum, quae, licet peccati initium fuerit, ####
| #### “tamen,” |
#### #### ut ait beatus Augustinus, ####
| #### “prima fuit, et ultima delebitur. Haec est quae saeculares possidet et retinet; noviter conversos vexat et revocat, justos vero tentat et illudit.” |
#### #### In saecularibus apparet, in noviter conversis notatur, et in religiosis quandoque latet. Saecularium mentes per voluntatem inhabitat, in noviter conversis ex praecedenti usu redolet, religiosis mentibus per suggestionem se interserit. Insidiatur saecularibus, ut in pravo comprehendat opere, religiosis vero insidiatur per gloriam laudis humanae. Eleazarus, ut veridica narrat historia, elephantem occidit, et occisus ab elephante legitur esse. Cecidit enim elephas super Eleazarum, et mole sui corporis oppressit eum (I Mach. VI). Per Eleazarum illi designantur qui mundi fastus repudiant per humilitatem. Per elephantem superbia mundi designatur. Dum enim vestis asperitatem libenter patimur, dum tenues amamus pannos, dum vilibus utimur cibis, dum labore callosa squalet manus, et cutis frigore riget, et sole nigrescit, tunc Eleazarus occidit elephantem. Cum vero in hujusmodi vulgi favorem aut laudem quaerimus, tunc Eleazarum cadens opprimit elephas. Et pulchre per elephantem figuratur superbia, utriusque enim natura similem tenet compositionem. Elephantis natura talis esse dicitur, ut ossa crurum illius juncturis careant, et ideo flectere cura sua nequeat, sed stet semper, et si aliquando quietem corpori suo velit inferre, stando latus inclinat ad arborem, sic et somno utitur et quiete. Sed homines regionis illius in qua habitant hujusmodi bestiae, in die solent arborem succidere, ut cum nocte venerit, cadat uterque, et interficiatur elephas. Utrumque fit: succiditur arbor, et interficitur bestia. Cuncta ista superbiae conveniunt, et talis est ejus compositio. Membra superbiae inflexibilia sunt. Cum enim aliquis superbus loquitur, si imponas ei silentium, non acquiescit, sed, ut ait Salomon, totum spiritum suum profert stultus (Prov. XXIX). Si dum confabulationibus aurem praebet reprehendas, negligit; si aliquid operatur et contradicis, non cessat, et sic ejus crura flecti nequeunt. Actus superbiae semper stat, ut de elephante diximus, sed qui sic stat, male stat. Ad propriam voluntatem quasi ad arborem latus inclinat superbus, ut quietem recipiat. Quod enim per dispositionem propriae voluntatis agimus, hoc quieto suscipimus animo; si autem aliter ordinetur, pro labore reputatur. Succidatur igitur arbor propriae voluntatis, ut cadat et occidatur bestia superbiae. Sed, ut diximus, cavendum est nobis, ne cadens opprimat aliquem. Sic igitur noviter conversis insidiatur superbia. Religiosis vero tribus modis insidiatur: tunc scilicet cum aliquis se solus existimat esse justum, vel quando nimium de justitia confidit, vel quando cessat a bono opere. Elias se solum justum esse existimans, in haec verba prorupit: Domine, altaria tua subverterunt, prophetas tuos oeciderunt, et ego remansi solus inter eos (III Reg. XIX). Cui Dominus respondisse legitur: Adhuc restant septem millia, qui non curvaverunt genua sua ante Baal (ibid.). Petrus vero nimium confidenter loquens ait: Et si oportuerit me mori tecum, non te negabo (Matth. XXVI). Et tamen negavit, et ideo nimium locutus est confidenter. Tobias illos designat qui cessant a bono opere. Scriptum enim est de Tobia: Fatigatus a sepultura Tobias, venit in domum suam, et cum jactasset se juxta parietem et obdormisset, ex nido hirundinum calida stercora ceciderunt in oculos ejus, et factus est caecus (Tob. II). Cum aliquis a bono opere cessat, tunc Tobias fatigatus a sepultura venit in domum suam. Domus Tobiae moraliter carnem nostram designat. Nidus hirundinum, qui ex luto conficitur et ex plumis levibus intus paratur, delectationem terrenarum rerum pulchre demonstrat. ####
| #### “Hirundines, ut ait Beda super Tobiam, propter levem volatum superbiam cordis levitatemque figurant quarum immunditia confestim eos quibus dominatur, excaecat. Quasi enim nido hirundinum suppositus dormit, qui levitati ac superbiae mentem incautus subjicit.” |
#### #### His ergo modis superbia religiosos illudit, ####
| #### “quae, ut ait beatus Augustinus, etiam bonis insidiatur ut pereant.” |
#### #### Sicut fratres longe superius de duobus sociis discreto et indiscreto evenire posse monstravimus, sic homo interior superbiae insidiis resistens, mundanae prudentiae respuens munera, pulchritudinis temporalis non acquiescens blandimentis, delectationis carnalis minas spernens, socium videlicet hominem exteriorem movet, ac hortatur ad pugnam, trahit ad praemium. Unde Eusebius Caesariensis: ####
| #### “Suscipe, inquit, Domine, geminum animae carnisque servitium; te enim jubente et auxiliante, communem hostem communi intentione devicimus.” |
#### #### Habet igitur speciales fructus fragilitas corporis mei. Ego intellectu, discretione, consilio spiritualiter contra adversarios steti; caro haec corporaliter, operis sudore, sobrietate et jejuniis dimicavit. ####
| #### “Laborandum itaque,” |
#### #### ut inquit idem Eusebius Caesariensis, ####
| #### “et totis viribus utriusque hominis luctandum est, ut magis nobilior portio inferiorem ad coelorum secum excelsa sustollat, quam ut inferior superiorem in inferni profunda demergat.” |
#### #### Datur igitur post victoriam praemium, datur utrique haereditas regni, aeternae beatitudinis praemium largitur, et sic homo exterior interiori congaudet, id est, caro glorificata congratulatur spiritui, quia nullam corruptionis amplius exspectat jacturam. ####  |