| #### SERMO L. De quibuslibet apostolis. |

| #### #### Ponam in eis signum, et mittam ex eis qui salvati fuerint ad gentes in mare, in Africam, Lydiam tenentes sagittam; in Italiam et Graeciam, ad insulas, longe, ad eos qui non audierunt de me, et non viderunt gloriam meam. Et annuntiabunt gloriam meam gentibus, et adducent omnes fratres vestros de cunctis gentibus, donum Domino in equis, et in quadrigis, et in lecticis, et in mulis, et in carrucis ad montem sanctum meum Jerusalem, dicit Dominus, quomodo si inferant filii Israel munus in vase mundo in domum Domini, et assumam ex eis in sacerdotes et levitas, dicit Dominus (Isai. LXVI). Loquitur Dominus Judaeis per prophetam in his verbis, declarans manifeste quod ex illis, quos de genere eorum per gratiam redemptionis ad fidem vocaret, apostolos eligeret, imo praeeligeret, et quadam praerogativa gratiae coelestis insignitos ad gentes mitteret, et electos ex ipsis eorum ministerio Judaeis in fide sociaret. Sic enim divina providentia praeordinavit, ut Judaeis gentiles in fide jungerentur, ut esset unus Deus et una cultura, unus pontifex et una Ecclesia, una fides et unum baptisma, unus lapis angularis et domus una, unus paterfamilias et una familia, unus doctor et una schola, unus imperator et una respublica, unus dux et una militia, unus testator et una haereditas, unus agricola et vitis una, unus rex praeceptor et unus populus assecla, unus pastor et unum ovile. Ipsi autem sancti apostoli, in omnem terram ad praedicandum mittendi, exceptis illis bonis spiritalibus, quae doctrinam Christi audiendo, ejus miracula videndo, passionem, resurrectionem, apparitionem, ascensionemque intuendo percipere meruerunt, quibusdam aliis gratiae coelestis donis sive singulariter, sive excellenter prae caeteris mortalibus insigniti sunt, ut fuere primitiae spiritus, scientia linguarum, et intelligentia secretorum coelestium, sicut quod beatus Joannes intellexit, quod in principio erat Verbum (Joan. I), gratia miraculorum et prodigiorum, potestas calcandi super virtutem malignorum spirituum, sapientia ad destruenda dogmata philosophorum. Unde de apostolicae dignitatis gloria beatus Paulus sic dicit: Secundum revelationem notum factum est mihi sacramentum, quod aliis generationibus non est agnitum filiis hominum, sicut nunc revelatum est sanctis apostolis ejus et prophetis scilicet novis in spiritum, esse gentes cohaeredes et concorporales et comparticipes promissionis ejus in Christo Jesu (Ephes. III). In his omnibus posuit Deus signum in apostolis, ut essent gentibus ministri et dispensatores evangelicae praedicationis. #### Et mittam ex eis, inquit, ad gentes in mare, in Africam, in Lydiam tenentes sagittam, in Italiam et Graeciam, ad insulas longe. Sex sunt quae ponit et nominatim distinguit, videlicet mare, Africa, Lydia, Italia, Graecia, insulae, ut plenitudinem gentium per praedicationem apostolicam et evangelicam per universum mundum propalandam perfecte in fidem Christianam senarii perfectione significaret intraturam. Mare, quod primo, et insulae, quas in ultimo loco posuit, quod sibi sint positione locali vicina, simul et non separatim videntur exponenda. Mare itaque, quod nunquam in eodem statu permanet, sed semper fluctuat, illos qui per diversorum culturam idolorum, vel per diversa vitia fluctuabant, recte significat. Insulae autem, quae immobiles inter fluctus stant, illos qui in fide veri Dei, bonaque conversatione vivebant, apte figurant. Job etenim velut insula erat, qui homo gentilis homo sine lege inter incredulos, inter peccatores recte credebat, sancte vivebat. Et de talibus Apostolus ait: Cum gentes, quae legem non habent, naturaliter quae sunt legis faciunt, ejusmodi legem habentes ipsi sibi sunt lex, qui ostendunt opus legis scriptum in cordibus suis testimonium illis reddente conscientia ipsorum, et inter se invicem cogitationum accusantium, aut etiam defendentium, in die cum judicabit Dominus occulta hominum secundum Evangelium meum per Jesum Christum (Rom. II). Vel certe insularum nomine ipsos gentiles, qui in unius alicujus simulacri adoratione, vel in unius cujuslibet vitii delectatione perseverabant, nec per diversa fluctuabant, convenienter intelligamus, in Africam, in Lydiam, in Italiam, in Graeciam. Et de his quatuor regionibus est Lydia ad orientem, Italia ad occidentem, Graecia ad aquilonem, Africa ad meridiem. Recte igitur per istas quatuor, quatuor climata designantur, et apostolica praedicatio per mundum uuiversum dilatanda figuratur. Aliter. Lydia, quae est ad orientem, ubi jubar solis primum effulget, significat astutiam. Italia, quae est ad occidentem, ubi solis claritas deficit, significat ignorantiam. Astutiam dico in malo, ignorantiam de bono. Et notandum quod cum dixisset in Lydiam, addit tenentes sagittam. Lydi etenim sapientes sagittarii sunt Filii quoque saeculi hujus in malo callidi sapientiores filiis lucis in generatione sua sunt (Luc. XVI.) Quorum cor machinans malum est pharetra, arcus os eorum et lingua, sermo sagitta, audientis assentatio prava, cordisque ejus delectatio, plaga. Corrumpunt enim bonos mores colloquia mala (I Cor. XV). Graecia, quae se ad aquilonem extendit, ubi solis calor tepescit, frigidam cordis humani malitiam exprimit. Hinc est quod propheta Jeremias de Jerusalem ait: Sicut cisterna facit frigidam aquam suam, sic frigidam facit militiam suam (Jer. VI). Africa quae est ad meridiem, ubi sol fervet, libidinem luxuriamque significat. #### Dominus itaque quasi ad omnia loca ista ad vocandos electos suos mittit, quoniam de vitiis, quae per ea significari diximus, per praedicationem sanctam eos ad veritatis justitiaeque viam educit. Alii ergo de mari, alii de insulis, alii de Lydia, alii de Italia, alii de Graecia, alii de Africa vocantur, quia alii de noxia vitiositatis fluctuatione, alii de pertinaci stabilitate, alii de calliditate saeculi praesentis, alii de caecitate mentis, alii de malitia, alii de luxuria per gratiam Dei conversi justi ficantur. Mittam inquit, ad eos, qui non audierunt de me, et non viderunt gloriam meam et annuntiabunt gloriam meam gentibus. Hinc est illud: Quibus non est annuntiatum de eo, videbunt (Isa. LXVI). Jesus enim mortuus est pro gente, et non solum, scilicet pro gente Judaeorum sed ut filios Dei, qui erant dispersi, id est praedestinatos ex gentibus ad vitam aeternam congregaret in unum (Joan. XI), id est in unitatem fidei cum electis Judaeis. Et adducent fratres vestros de cunctis gentibus donum Domino. Fratres vestros semper praedestinatione, tunc etiam fide, interim autem inimicos cultura idololatriae. Donum Domino: Apostoli qui prope gentium animas, quas suis praedicationibus acquisierunt, Domino velut fructum laborum suorum obtulerunt. In equis, et in quadrigis et in lecticis, et in mulis, et in carrucis. Equus animal est doctum freno, aptum bello, velox pedibus, utile ac necessarium oneribus portandis sive trahendis. In eo itaque quod infrenatur, vitiorum significat cohibitionem; in eo quod aptum est bello, daemonum subactionem; in eo quod velox pedibus, expeditionem boni operis, in eo quod onera trahit vel portat, obedientiam ac tolerantiam cujuslibet fructuosi laboris. Quadrigae propter quatuor Evangeliorum completionem, vel quatuor principalium virtutum, id est prudentiae, fortitudinis, justitiae, temperantiae, exercitationem figurant. Lectica quoddam genus dicitur esse vehiculi, in quo qui portatur velut in lecto quiescit. Unde et apte contemplationis internae quietem designat. Mulus infecundum est animal et ideo continentiam illorum, qui se castraverunt propter regnum coelorum exprimit. Carruca duas habet rotas, et per hoc sapientiam et doctrinam significat. Qui ergo vitia sua fortiter refrenant, qui daemones potenter superant, qui bona opera non segniter exhibent, qui injunctos sibi labores obedienter sustinent, adducuntur in equis. Qui praecepta quatuor Evangeliorum opere complent, qui quatuor principales virtutes viriliter exercent, adducuntur in quadrigis. Qui activae vitae negotia relinquunt, et in divinae contemplationis pace quiescunt, adducuntur in lecticis. Qui, spretis illecebris carnalibus nuptiisque postpositis, munditiamque diligunt castitatis, adducuntur in mulis. Qui studio sapientiae vacant, qui verbo doctrinae invigilant, adducuntur in carrucis. #### Ad montem sanctum meum Jerusalem. Mons sanctus Christus, Jerusalem Ecclesia. Jerusalem super montem aedificat, Ecclesia super Christum fundata. Quomodo ei inferant filii Israel munus in vase mundo in domum Domini. Munus dilectio maxime intelligitur; sine qua caetera apud Deum vitam non merentur. Vas mundum, cor mundum, corpus mundum, opus mundum. Et assumam ex eis sacerdotes et levitas. Hoc, charissimi, specialiter ad nos pertinet, qui officio sacerdotali et Levitico in domo Dei fungimur, et in consecratione Dominici corporis et sanguinis altari ministramus. Haec est enim nostra dignitas salutaris et praeclara, si tamen eam condigne pro viribus humanae fragilitatis serviendo conservemus. De hujus dignitatis ac ministerii sublimitate beatus Gregorius in libro Dialogorum sic scribens: Quis, inquit, fidelium dubium habere possit in ipsa immolationis horae ad sacerdotis vocem coelos aperiri in illo Jesu Christi mysterio angelorum choros adesse, summis ima sociari, terrena coelestibus jungi, unumque ex visibilibus et invisibilibus fieri? Sed necesse est ut cum hoc agimus nosmetipsos Deo in cordis contritione mactemus. Quia qui passionis Dominicae mysteria celebramus, debemus imitari quod agimus Tunc ergo vera pro nobis hostia erit; cum nosmetipsos hostiam fecerimus. Ex his verbis, fratres, perpendere possumus, quales in nostro ministerio esse debeamus #### Sed ut idem ministerium cum majori adhuc reverentia agatis, rem vobis recentem scribimus, quam abbate nostro nobis narrante, et scribente certissime scimus. Ait itaque presbyter quidam in Senonensi provincia, baptismalis Ecclesiae curam gerens, parochialia ministrabat. Hic in desideria carnis pronus, membra quae sacramentorum debebat usibus, femineo polluebat attactu. Turpes et illicitos amplexus sacris praeponebat studiis, et continentiam, quam promiserat voto, non servabat officio. Unam prae caeteris mulierculam frequentare consueverat, cujus immundo contubernio corruperat intus conscientiam, foris famam. Jam consueverat in sordibus suis, et tamen nequitia erat quae non sinebat eum esse senem. Huic saepenumero post foeda et illicita commercia turpitudinis suae, cum imprudenter et impudenter accederet ad sacramenta Dominica, mirabilis ac miserabilis occurrebat visio qua vel corriperetur immeritus, vel arceretur indignus. Videbatur in ipso calice quasi venenosi bufonis imago reptans natansque per sacri liquoris latices, et horrore sui aspectus miseram fornicatoris presbyteri conscientiam flagellabat. Tanquam veris indiciis et oculata fide clamabat ei Apostolus: Qui manducat et bibit indigne, judicium sibi manducat et bibit (I Cor. X). Sumebat tamen timens, et inter haec supplicia perficiebat sacrificia. Id sibi plusquam centies accidisse archiepiscopo suo confessus est, et non nisi post noctem, qua membra Christi fecerat membra meretricis. Compunctus tandem, et patientiae Dei, quae eum ad poenitentiam adducebat, memor, coram archiepiscopo suo cum magna lacrymarum effusione prostratus, rem ex ordine refert, pristinam immunditiam suam profitetur, et abdicat, modum correptionis suae per ea, quae supra diximus, exponit; curae parochiali renuntiat, et ordinem Cistercensium in monasterio suscipiens dignos (ut credo) poenitentiae fructus agit. Aderam ego ubi soli archiepiscopo solus ille quae dicta sunt exposuit, et in timore dedi laudem Deo, qui vocat ea quae non sunt tanquam ea quae sunt (Rom. IV). Talibus dictis vitam nostram discutiamus, et utrum in regionibus praedictorum vitiorum, vel vehiculis virtutum, aut in ordine sacerdotum ac levitarum simus consideremus. Si in malo sumus, a malo declinemus; si in bono, de bono in melius proficere studeamus, ut meritis et precibus apostolorum, quorum hodie solemnia celebramus adjuti, ad eorum gaudia pervenire mereamur. Quod nobis, etc. ####  |