| #### CAP. IX. Quod de sancta Trinitate nihil dicatur secundum accidens. |

| #### #### Hoc etiam considerandum est quod de sancta Trinitate nihil dicitur secundum accidens. Quod enim secundum accidens dicitur, mutabile est; sed in Deo nihil mutabile. Non tamen omne quod dicitur de Deo secundum substantiam dicitur; quia quaedam secundum relationem vel proprietatem dicuntur, ut Pater, Filius. Augustinus in libro quinto De Trinitate. Accidens dici non solet nisi aliqua mutatione rei cui accidit amitti potest. In Deo autem secundum accidens nihil dicitur, quia ei nihil accidit. Nec tamen omne quod dicitur, secundum substantiam dicitur. Secundum substantiam dicuntur quae sine aliquo respectu relationis dicuntur, vel quae unitatem divinae substantiae exprimunt: ut Deus, Omnipotens, et similia. Et haec omnia, ut ait Augustinus, de singulis dicuntur personis, et non pluraliter sed singulariter de tribus simul dicuntur. Sicut enim Pater Deus, omnipotens, sapiens, aeternus et caetera; ita Filius Deus, omnipotens, et caetera; et Spiritus sanctus similiter. Et isti tres unus Deus, unus omnipotens; et sic de omnibus quae secundum substantiam dicuntur: excepto hoc nomine persona. Cum enim hoc nomen persona, secundum substantiam dicatur; de singulis enim potest enuntiari personis, Pater est persona, Filius persona, Spiritus sanctus persona; non tamen potest dici isti tres una persona. Augustinus: Persona ad se dicitur sicut Deus, et similia. Hoc autem solum nomen est quod cum dicatur de singulis ad se, pluraliter non singulariter accipitur in summa. Et est inventum hoc nomen persona, ut Augustinus ait, ut, cum quaereretur quid tres vel quid tria, uno nomine responderetur, scilicet tres personae. Augustinus: Ideo tres dicimus personas, non ut aliqua intelligatur essentiae diversitas, sed ut vel uno vocabulo responderi possit cum dicitur quid tres vel quid tria. Idem: Cum quaeritur: qui tres vel quae tria dicentur Pater et Filius et Spiritus sanctus dictum est tres personae, quo nomine non diversitatem intelligi voluit, sed singularitatem noluit, ut non solum ibi unitas intelligatur, sed Trinitas. In Trinitate namque non est diversitas (quia qualis Pater talis Filius) sed distinctio. Nec singularis dicendus est Deus; quia jam esset tantum una persona. Augustinus in libro quaestionum Veteris et Novae Legis: Unus quidem est, sed non singularis: habet et exterius in mysterio alterum qui sit cum altero. Ambrosius de Fide ad Gratianum imperatorem. Quod unius est substantiae separari non potest, ut non sit singularitatis, sed unitatis. Singularitas ad personam pertinet; unitas ad naturam. #### Hinc non parva oritur quaestio. Cum hoc nomen persona teste Augustino secundum substantiam dicatur, et cum haec sit diffinitio personae; persona est rationalis substantiae individua natura, quomodo sit intelligendum, Filius est alia persona a Patre, hoc enim sane potest dici, Pater est persona, id est rationalis substantia; Filius est persona, id est rationalis substantia. Item cum dicimus Pater et Filius et Spiritus sanctus sunt tres personae, non possumus dicere tres rationales substantiae. Ad quod potest dici: quando per se dicitur, Pater est persona, Filius est persona, sane ita exponitur; Pater est persona, id est rationalis substantia; sed per additionem restringitur significatio, ut Filius est alia persona, id est discretus per aliam proprietatem; Pater et Filius et Spiritus sanctus sunt tres personae, id est discreti per tres proprietates. Sicut enim cum dicitur Filius est Deus, non distinguitur a Patre; sed cum additur Filius est Deus de Deo, jam fit distinctio. Ita cum dicitur Pater est persona, Filius est persona, nondum fit distinctio: sed cum additur alia persona vel per pluralem tres personae, jam distinctio notatur. Si quis hanc quaestionem convenientius potest solvere; ergo nulli praejudico. Praeterea est unum nomen, scilicet Trinitas, quod de nulla persona singulatim dicitur, sed omnibus simul; nec est substantiale, sed pluralitatem designat personarum. Et ita quaedam sunt nomina in sancta Trinitate quae dicuntur singulatim, et non conjunctim, ut Pater, Filius et Spiritus sanctus, quae ad proprietatem referuntur: quaedam conjunctim, et non singulatim, ut Trinitas; quaedam singulatim et conjunctim, ut Deus, omnipotens, et similia. ####  |