| #### Pars 2 |

| #### ####
| #### “Oportet ergo, ut existimo, primum exponere quam quidem esse speculationem omnis hierarchiae existimamus, etc.” |
#### #### Pudice temperat assertionem suam, ut prudentem decet; nec in rebus excellentibus, et a sensu humano remotis ultra hominis possibilitatem praesumere videtu, dicens: ####
| #### “Ut existimo.” |
#### #### Noverat enim hoc ipse, quod dicebat, quoniam ab eo doctus erat qui viderat, et sciebat. Sed servavit modestiam dictionis, ut haec humilitate, non elatione quaerenda et invenienda ostenderet. Oportet ergo, ut existimo, primum exponere quam quidem esse speculationem ####
| #### “omnis hierarchiae existimamus.” |
#### #### Quinque hic primum generaliter consideranda modo introductionis legentibus proponit: quae per sequentia capitula singillatim exponet. Primum, generalem omnis hierarchiae definitionem. Secundum, uniuscujusque hierarchiae utilitatem. Tertium, coelestium hierarchiarum secundum visibiles formationes, quae in eloquio sacro reperiuntur, laudationem. Quartum, ipsarum formationum et descriptionum, quibus coelestes virtutes significantur, qualitatem. Quintum, qualem ex ipsis, quae visibiliter ad invisibilium declarationem et laudationem proponuntur, mens humana in ipsis invisibilibus concipere debeat, veritatem. Hoc est, considerare primum, quid sit hierarchia. Secundo, quid prosit, id est quae in unaquaque utilitas consistat. Tertio, quomodo excellentia invisibilium hierarchiarum per visibilia signa ostenditur. Quarto qualitatem signorum, et demonstrationum mysticarum cognoscere. Quinto, signatum a signo, veritatem a figura separare. Oportet primum exponere quam speculationem, id est quam definitionem existimamus esse omnis hierarchiae, hoc est quomodo generaliter vel universaliter definienda est hierarchia. Definitionem autem idcirco speculationem vocat; quoniam definitio rei quasi speculum est, in qua ipsius rei natura cernitur, sicut in speculo natura corporis appositi imago videtur. Generalis definitio est, quae definitio universaliter convenit, et in toto invenitur. Qui enim dicit principatus angelicos hierarchiam esse, verum dicit; sed universaliter non definit, quoniam in hominibus quoque hierarchia invenitur. Item, qui dicit hierarchiam esse ordinem, verum dicit; quoniam ubi potestas est, ordo est. Sed non totum dicit; quoniam non omnis ordo hierarchia est, quia non omnis ordo potestas est. Itaque generalis. definitio est, quae omni convenit et continet totum. Hanc itaque generalem definitionem hierarchiae speculationem omnis hierarchiae auctor nominavit: quae et omni convenit, et continet totum. Hanc autem quia in subsequentibus ipse positurus est et expositurus, nos in praesenti praeoccupare non oportet. Deinde subjungit aliud ex iis; quae exquirere vel exponere oportet, videlicet quod profuit unaquaeque hierarchia divinis laudatoribus ipsius, hoc est, quid vel quantum profuit unaquaeque hierarchia, id est sacra potestas, divinis laudatoribus suis, id est illis qui in ea constituti et ordinati Deum laudant, sive laudes divinas celebrant, et frequentant. Omnes enim hierarchiae ad laudem divinam ordinatae sunt et institutae, sivae superiores, sive inferiores, ut ab omnibus laudetur Deus: a quo et per quem sunt omnes et in omnibus omnia (I Cor. XV). Et qui excellentiores sunt, amplius laudant; et qui amplius laudant, sublimius remunerantur. Itaque omnis hierarchia tamen suis divinis laudatoribus prodest, quantum accepit secundum gratiae distributionem et dona largitionis, ut sit vel in cognitione sublimior, vel in amore ferventior. Secundum gratiam enim sunt dona, et secundum dona sunt merita, et secundum diversitatem meritorum, praemiorum diversitas constat. Omnis ergo hierarchia Dei laudatoribus suis tamen in praemio profuit quantum contulit in dono; quia omnis dignitas et potestas secundum ministerii et officii gratiam, qua Dei laudem, et honorem, et gloriam praedicare et amplificare potuit, in fructu retributionis excrescit. Sed et ipsae coelestes virtutes, quibus hoc ipsum praemium est Deum laudare, tantum singulae secundum ordines suos et dignitates in principatibus, et hierarchiis suis utilitatis accipiunt, quanto plus vel minus in laudem Creatoris per donum gratiae cooperantis assurgunt. Deinde, ait, ####
| #### “oportet,” |
#### #### id est post expositam divinam definitionem omnis hierarchiae et utilitatem, oportet laudare coelestes hierarchias, hoc est, angelicos principatus, id est laudes eorum describere et demonstrare secundum ipsarum, videlicet hierarchiarum, in eloquiis manifestationem, id est secundum hoc quod laudes earum in eloquiis, hoc est divinis Scripturis manifestantur. Proponuntur enim in sacro eloquio figurae et demonstrationes, quibus virtutes et laudes angelicarum potestatum declarantur: quas auctor inspiciendas, et considerandas dicit, ad angelicae hierarchiae manifestationem. ####  |