| #### CAPITULUM 64 |

| #### #### Ut sermo impleretur, quem dixit Isaias propheta. Hunc sermonem impleri est necesse, sed non potest impleri nisi peccent illi; ergo illos peccare est necesse. Hoc autem falsum est. Nam, cum dico prophetiam impleri esse necesse, hoc dico, quod hoc totum non possit contingere, hoc praedictum esse prophetice, et non contingere. Ex quo non sequitur hoc aliud esse necesse, videlicet quod non credant, vel peccent illi. Excaecavit oculos eorum, et induravit cor eorum, etc. De hac excaecatione quaeritur quis ejus auctor sit. Dicitur enim Deus eos excaecasse. Unde Augustinus: Inclinat Deus mentes hominum, sive ad bonum, sive ad malum; judicio quidem suo, aliquando occulto, aliquando manifesto, semper autem justo. Dicitur autem Deus eos excaecare vel in desiderio tradere, quia meritis eorum anteactis exigentibus, subtrahit Deus gratiam, qua subtracta in majora peccata ruunt. Quare nil operatur Deus, ut excaecentur illi, sed ex obduratione, et abundantia iniquitatis proprie merentur sic praecipitari. Unde, Deum eos praecipitare et excaecare, nihil aliud est nisi eum juste eis gratiam subtrahere, ne illo auxilio amplius subleventur, quo ipsi se indignos fecerunt. Neque enim hoc dicendum est quod, subtracta gratia, eos ruere faciat, sed ea subtracta, quam sibi auferri meruerunt, ipsi ex propria malitia corruunt, et sic corruendo promerentur, ne amplius sibi detur gratia resurgendi. Unde etiam et hic dicitur: ####  |