| #### CAP. LXXVIII. Quomodo dulcia dicat eloquia Domini faucibus suis, utrum ea manducando, et si sic cibus sunt, qualis ergo cibus. |

| #### #### Quam dulcia faucibus meis eloquia tua super mel ori meo (Psal. CXVIII). Nunquid putas, frater, iste manducare consueverat verba Dei, ut diceret: Quam dulcia faucibus meis eloquia tua? Et qui est, qui verba manducaret? Si ergo manducantur verba Dei, utique cibus sunt. Et qualis cibus? Non puto ventris, sed mentis, in uno illo jejunium ventris, et cibus mentis: Non, inquit Scriptura, in solo pane vivit homo, sed in omni verbo quod procedit ab ore Dei (Matth. IV). Et tamen aliqua similitudo est inter cibum ventris et cibum mentis, quia et ideo verba Dei cibus dicta sunt, quoniam sicut cibus corporalis carnem reficit, ita sapientia mentem pascit. Cibus corporalis tria habet in se, saporem, nutrimentum, massam. Sapor delectat, nutrimentum sustentat, massa onerat. Sapor ad palatum pertinet, nutrimentum ad naturam, massa ad miseriam. Gula percipit saporem, stomachus nutrimentum et massam: alterum ad refectionem, alterum ad gravamen. Nutrimentum ut illud in corpus trajiciat; massam ut illam ejiciat. Sapor quodammodo spiritualis est, et ideo solummodo delectat, non gravat. Inde est quod fames in faucibus satiari nunquam potest, quia ibi nec appetitus mensuram habet, nec delectatio finem. In stomacho autem fames satietatem recipit, quia ibi appetitus edendi certam mensuram habet et delectatio finem. Nam quia ille nutrimentum, quod sustentat, non percipit sine massa quae gravat, ne id quod prodest ultra modum appetere incipiat, ipsa quam simul percipit massa illum onerando refrenat. Nam cum eum praegravare et quodammodo suffocare incipit pondus ipsum, quod invitus tollerat, voluntarie jam appetere desinit nutrimentum quod reficiebat. Ergo, frater, cum manducas, noli interrogare fauces tuas an satis est, quia si judicium illarum sequeris priusquam eas delectatione repleas, stomachum tuum onere suffocabis. Ventrem potius de mensura edendi consule, et priusquam ille tibi dolere incipiat, fauces aviditate compesce. #### Hoc tamen de cibo corporali intellige dictum. Nam de refectione spiritualis cibi fauces potius quam venter sunt consulendae. Fauces dico, non carnales, sed spirituales; et ventrem dico, non ventrem carnalem, sed spiritualem. Nam sicut cibum spiritualem novimus, ita fauces et ventrem spiritualiter intelligere debemus. Habet quippe spiritualis cibus, id est verbum Dei, similiter saporem suum, qui fauces spirituales delectat; nutrimentum suum, quod substantiam spiritualem pascit et vegetat. Habet etiam massam suam quae infirmitatem quodammodo premit et gravat. Fauces spirituales dicimus palatum cordis. Sapor verbi Dei est gustus internae dulcedinis. Anima autem, ipsa est substantia spiritualis. Nutrimentum verbi Dei est exercitium virtutis; massa vero, pondus laboris. Quia igitur sapor ille internae dulcedinis sine fastidio sumitur, quasi de quodam spiritualis cibi gustu fauces cordis delectationem percipiunt, sed saturari non possunt. Quia vero exercitium virtutis, quo anima pascitur, non sumitur sine pondere laboris, quo caro gravatur, quasi quidam sensualitatis nostrae stomachus, dum cibum boni operis exercendo percipit, ne virtutem qua reficitur ultra modum appetat, ipse eum quo premitur labor operis castigat. Jam, ut existimo, satis intelligis quid sibi vult quod iste dicebat: Quam dulcia faucibus meis eloquia tua super mel ori meo! Non enim ait dulcia ventri meo, sed faucibus meis. Non stomacho meo, sed ori meo. Ac si diceret: per verbum quidem tuum, Domine, venter carnalitatis premitur, sed palatum cordis intus sapore dulcedinis delectatur, quia et si foris infirmitatem gravat labor operis, intus tamen desiderium pascit dulcedo et gustus suavitatis. Hinc est quod dilectus ille et charus Joannes qui verbum Dei tam frequenter et tam libenter edere consueverat, de se perhibet, dicens: Accepi librum de manu angeli et devoravi eum; et erat in ore meo tanquam mel dulce; et cum devorassem eum amaricatus est venter meus (Apoc. X). Sic, et tu frater, devora librum vitae, comede verbum Dei: nec solum comede, sed avide comede, et noli propterea dulcedinem saporis ejus deserere, si aliquid amaritudinis sentis in ventre. ####  |