| #### CAP. XVIII. De stabilitate conjugii. |

| #### #### Postquam ostensum est, a quibus personis inter se vel cum aliis non potest contrahi conjugium deinceps de stabilitate conjugii est tractandum Dominus insinuans non temere et passim dissolvendum esse conjugium Judaeis quaerentibus si liceret dare libellum repudii sic ait: Quod Deus conjunxit homo non separet (Matth. XIX). Quod Domini praeceptum sequens Paulus apostolus sic prohibuit, ne uxor virum, aut vir uxorem dimitteret. Postquam igitur legitime sunt copulati vir et mulier, semper conjugalem societatem custodire debent dum vixerint, nex alter alteri poscenti debitum carnis debet subtrahere, dicente Apostolo: Mulier non habet potestatem sui corporis, sed vir; similiter et vir non habet potestatem sui corporis, sed mulier (II Cor. VII.) At si utrique placet ex communi consensu, possunt continere ad tempus; et postea debent remeare ad torum. Unde Apostolus: Nolite fraudare invicem, nisi ex communi consensu ad tempus ut vacetis orationi (I Cor. VII). Manifestum est igitur quod neuter potest facere votum continentiae nisi idem placeat utrique, et idem uterque voveat; cum sint una caro, et alter habeat corpus alterius in sua potestate. Unde Gregorius Theotistae patriciae scribens ait: Cum boni conjuges aut meritum angere desiderant aut anteactae vitae culpas delere, ut se ad continentiam astringant et meliorem vitam appetant, licet. Si vero continentiam quam vir appetit mulier recusat, dividi conjugium non licet. De eodem Nicolaus Carolo regi scribens, ait: Scripsit nobis Theoberta regina se velle dignitate seu copula exui et sola vita privata se esse contentam desiderare; cui nos scripsimus non hoc aliter fieri posse, nisi eamdem vitam conjux ejus Lotharius eligeret. Hi auctores affirmant licere utrumque votum simul facere; sed uni sine altero non licere. Unde manifestum est quod si unus absque consensu alterius se ad religionem convertit et alter reclamaverit, conversum esse cogendum ut ad torum et ad saeculum redeat, quamvis tonsuram monachi et vestem acceperit. Si vero uterque votum facit, necesse est ut in continentia permaneant. Unde scriptum est in Registro ad Adrianum notarium: Agothosalatrix praesentium litterarum conquesta est maritum suum contra voluntatem suam in monasterio urbici esse conversum. Quod ad ejusdem abbatis culpam dubium non est pertinere; unde peritiae tuae praecipimus ut diligenti inquisitione discutiat si forte cum ejus voluntate conversus, vel si ipsa se mutare promiserat, et si hoc repererit, ut illum in monasterio permanere provideat, et hanc, sicut promisit, mutare compellat. Si vero nihil horum est nec quoddam fornicationis crimen (propter quod licet viro relinquere uxorem) praedictam mulierem commisisse cognoveris, volumus ut maritum suum illi etiam si tonsuratus est reddat omni occasione cessante. Hic est attendendum quod quando homines causa Dei se voto astringunt vel continent, non solvant contra Domini praeceptum conjugium. Sed cum Deus (pro cujus amore continent) eos separet ab amplexu; jam de carnali, sanctum et spirituale fit conjugium. Et licet vir efficiatur abbas et mulier abbatissa, tamen dum vivunt semper sunt conjuges; nec tamen ideo aliquis putare debet inter monachum et monacham posse contrahi conjugium, cum ipsi de reddendo carnis debito non valeant facere consensum legitimum. ####  |