| #### CAPUT 4 |

| #### #### Et mens mea contemplata est multa sapienter et didici. Ergo aliquantulum jam correctus eras, quia non dixisti, mens mea contemplata est omnia sapienter, sicut superius proposueras quaerere et investigare sapienter de omnibus quae fiunt sub sole; sed moderatius aliquid intulisti, dicens: Mens mea contemplata est multa sapienter, ut ostenderes te eruditum occupatione pessima, et vidisse vanitatem et afflictionem spiritus, ne amplius de universis praesumeres, sed tamen nondum plene correctum ut de plurimis non superbires. Quaerendo igitur omnia invenisti plurima, non omnia, et deficiendo ad omnia intellexisti non debere hominem de omnibus praesumere; sed inveniendo plurima non considerasti non debere hominem etiam de plurimis superbire. Ergo secundum aliquid correctus fuisti, et secundum aliquid incorrectus, cum dixisti: Mens mea contemplata est multa sapienter et didici; quia licet multa fuerint ad pauca, et ipsa tamen pauca fuerunt ad omnia. Hoc vero ad humilitatem magis spectabat, ut qui jam defectum tuum expertus fueras erga omnia; inventa tua plurima non ad pauca aliorum plurima; sed pauca potius vocares ad ea, quae non potuisti, omnia. Sed quia temeritas curiositatis jam repressa erat per defectum et afflictionem sui in investigatione omnium; sed tumor elationis creverat in contemplatione plurimorum; ideo adhuc tumuisti et dixisti: Ecce magnus effectus sum, et praecessi sapientia omnes qui fuerunt ante me in Hierusalem et mens mea contemplata est multa sapienter et didici. Sed, quaeso te, si praecessisti sapientia omnes qui fuerunt ante te in Hierusalem, a quo didicisti ut diceres: Mens mea contemplata est multa sapienter et didici? Si sapientior omnibus fuisti, a quo discere potuisti quod ipse non noveris? An propterea etiam sapientior omnibus fuisti; quia ab omnibus didicisti et omnium sapientia in te uno collecta est, ut inde praecederes sapientia de universis singulos, quod dicens a singulis doctores habuisti universos? An forte non ab hominibus didicisti; sed experimenta rerum te docuerunt quae mens tua contemplata est sapienter, ut inde contemplatio sapientiae rationi certior fieret quod hanc ipse rerum effectus experienti manifeste comprobaret? Neque enim congruere videtur typo tuo ut ab hominibus disceres, qui in tantum supra homines aestimatione elevatus fueras, ut non solum multa sapienter, sed et universa quae sub sole fiunt quaerere et investigare putares: ergo contemplatus es et didicisti; quia cogitasti et probasti, quatenus eo majorem vim atque potentiam intelligentiae tuae demonstrares quo cuncta argumenta rationis tuae ad visibilia rerum experimenta evidentius produceres. Et forsitan iste voluntarie in sapientia sua stultus factus est, ut stultos sapientiam doceat. Non enim vias erroris sui tam diligenter nobis exponeret nisi in eodem suo errore nostri eruditionem cogitaret. Propterea ingeminat adhuc et commendat malam illam diligentiam suam, atque eam de qua tumuit, sapientiam qualiter adeptus sit, subjungit, dicens: ####  |