| #### CAPUT LIV. Hominis duplex bonum. Sensus duplex. Actionum ejus intentio. Trinitatis notitia duce ratione. |

| #### #### Nunc revertamur ad speculum nostrum, et videamus quomodo per cognitionem nostri possimus ascendere ad cognitionem ipsius Dei. Duplex est natura hominis. Una interior, quae est ipse homo, quoniam mens uniuscujusque est ipse: altera exterior, id est, corpus. Ex duplici natura compactus est homo, et ideo ut totus beatificaretur, duo illi bona Deus a principio praeparavit: unum visibile, alterum invisibile; unum corporale, alterum incorporale: ut in uno sensus carnis ad jucunditatem foveretur; in altero sensus mentis ad felicitatem repleretur. Idcirco duplici sensu rationalis anima instructa est, ut visibilia caperet per sensum carnis, invisibilia per sensum mentis; quatenus visibilia et invisibilia ad cognitionem et dilectionem Creatoris illam excitarent. Omnium namque humanarum actionum ad hunc finem currere debet intentio, ut vel divinae imaginis in nobis similitudo instauretur, vel hujus vitae necessitati consulatur. Quae vero in nobis divinam similitudinem reparant, duo sunt, id est, speculatio veritatis, et exercitium virtutum: quia in hoc homo similis est Deo, quod sapiens et justus est. Ea siquidem perfectius auctorem suum manifestant, quae illius similitudini vicinius appropinquant. Hoc autem est mens rationalis, quae excellenter et proprie ad similitudinem illius facta est: et tunc citius Creatorem suum, quem non videt, agnoscit, cum se ipsam ad illius similitudinem factam intelligit. In hoc ergo primum Trinitatis vestigium inventum est, cum agnoscere coepit ipsa quod erat in se, et ex eo consideravit quod erat supra se. Vidit enim quod ex se ipsa nascitur sapientia quae in ipsa est, et diligit ipsa suam sapientiam; et procedit amor ex ipsa et sapientia sua, quo amat ipsam genitam de se, et in se manentem non dividit a se. Et apparent tria quaedam in uno, mens, sapientia et amor. Et est sapientia de mente, et de mente et sapientia procedit amor; et surgit trinitas, et non recedit unitas: et sunt simul trinitas et unitas. Haec sic in nobis. Verum longe melius ratio suadet in Deo. Deus namque cum sit origo omnis sapientiae, et semper sapientiam habuit, et semper eam dilexit, et quia semper dilexit, semper amorem habuit. Sapientiam quam habet, ipse genuit, et semper cum illo fuit, quia genita se a gignente non dividit; semper gignitur, quia aeterna; semper genita est, quia perfecta; nec cum gignitur inchoans, nec cum genita est cessans. Qui genuit, Pater est; qui genitus est, Filius est; et qui ab utroque procedit, Spiritus sanctus est. Pater a nullo est, Filius a solo Patre est, Spiritus sanctus simul a Patre et a Filio est: et haec tria una in Deo esse substantialiter oportet fateamur. Sed quia ille qui genitus est, non potest esse ille a quo genitus est; neque qui a gignente et genito procedit, potest esse ille et qui est gignens, et qui est genitus: inexpugnabili ratione veritatis cognoscere cogimur in deitate personarum trinitatem, et substantiae unitatem, et majestatis aequalitatem. Pater ergo et Filius et amor Patris et Filii unus Deus sunt, et uno amore se diligunt, quia unum sunt: nec aliud est quod quisque amat in altero, quam quod quisque amat in semetipso. Nec aliud est quod quisque est, quam quod alter est; ideo est necesse ut quisque amet se ipsum, et ad invicem quisque alium. Hanc charitatem et hanc trinitatem Deus Pater nobis manifestavit, cum propter nimiam charitatem suam qua nos dilexit (Ephes. II, 4), misit Filium suum in similitudinem carnis peccati (Rom. VIII, 3), ut nos salvaret; misit etiam Spiritum sanctum, quo nos adoptaret in filios. Filium dedit in pretium redemptionis, Spiritum sanctum in privilegium amoris, se denique servat haereditatem adoptatis. ####  |