| #### TIT. CXXX. De diversitate eorum qui praesunt et eorum quibus praesunt. |

| #### #### Scire, posse, et velle praeesse, charitatis est si velint prodesse; superbiae, si nolint. Scire, posse et nolle, humilitatis est, si renuunt; inertiae, si omnino desistunt. Nec scire, nec posse, sed velle, ambitiosae cupiditatis est, vel stultitiae. Nec scire, nec posse, nec velle, discretionis est et ad hoc coelitus datae prudentiae. Quatuor ex his, id est stultitia, inertia, cupiditas et superbia negligentiam generant. Reliqua vero quatuor, id est prudentia, discretio, humilitas et charitas, si nutrita fuerint, negligentiam eliminant. Ad prudentiam quidem pertinet consilium, ad discretionem judicium, ad humilitatem custodia, ad charitatem diligentia. Consilium prudentiae separat malos a bonis, judicium discretionis eligit quae meliora sunt, humilitatis custodia, damna vitat virtutum, diligentia, periculum. In his negligentia locum non habet. Illos vero qui prudentiae oculos apertos habent, caligine tamen stultitiae, quia a bono opere inertes torpent, quod per cupiditatem ad voluptuosa distrahuntur, et per superbiam humilibus non condescendunt, negligentia possidet. Per stultitiam intrat negligentia; per inertiam manet. Cupiditatis desiderio pascitur, per superbiam regnat. Audiat negligens pastor quid sibi a diligenti pastore dicitur: Bonus pastor animam suam ponit pro ovibus suis (Joan. X). Ponit qui per ostium intrans inter linguas adulantium et detrahentium medius incedit omnium, omnibus se subdens, et pusillanimes consolatur et confortat, superbis resistit. Talis potest dicere: Cognosco oves meas et cognoscunt me meae (ibid.). Cognoscunt oves malae pastorem increpantem, consolantem bonae. Cognoscit pastor oves mores et actus earum diligenter inspiciendo. Unde dictum est: Vultum pecoris diligenter considera, per confessionem corda, per circumspectionem opera. Addit Dominus: Et vocem meam audiunt (ibid.). Tres sunt voces pastoris, suavis, dulcis, alta. Suavis ad infirmum, dulcis ad morientem, ad surdum pertinet alta. Infirmatur qui tentatur, moritur qui desperat, surdus est qui non audit. Sed infirmus suavem audit vocem consolationis, desperans dulcedinem obsecrationis, surdus asperitatem increpationis. Et sequuntur me meae (ibid.). Quem? illum qui praecedit. Quo? ad vitam, si diligens, ad mortem, si negligens, quia si caecus caeco ducatum praestat, ambo in foveam cadunt (Matth. XV). Quomodo praecedit? vita et doctrina. Sic fiet unum ovile et unus pastor (Joan. X). Unus in se et unus cum grege. Unus in se, ut quod docet verbis impleat operibus; unus, ut non mutetur prosperis vel adversis; unus cum grege, ut a subditis non dividatur per pretiosiorem cibum vel habitum, dum fit unus per compassionem infirmis, per dispensationem cum delicatis, ut dicat cum Apostolo: Omnia omnibus factus sum (I Cor IX), non fugientes ea quae praecipiunt, non imponentes onera gravia, quae nec digito volunt movere (Matth. XXIII). Talis est pastor negligens, qui et mercenarius dicitur. Tales sunt qui prava agunt, et reprehendi nolunt. Libet, inquit Gregorius, ut cum licenter etiam illicita faciunt, nemo subditorum contradicat, cunctis se existimant amplius sapere, quibus se vident amplius posse. Hoc amant, videri sapientes, et esse potentes. Haec est causa angelicae et humanae ruinae. Angelus cum vellet esse potentior, ruit; homo cum sapientior, desipuit. Tres autem sunt species negligentiarum praelatorum. Prima est eorum qui bene vivunt, et subditos male vivere permittunt. Secunda est qui male vivunt, et subditos bene vivere cogunt Tertia est qui male vivunt, et subditos male vivere volunt. Primi similes Heli, cujus filii cum mulieribus quae observabant ad ostium tabernaculi dormiebant; qui venientes in Silo sacrificare non permittebant, sed antequam incendebatur ad opus sacrificii carnem crudam rapiebant (I Reg. II). Quasi filii Heli sunt qui sub praelatis bene viventibus dormiunt, vel realiter cum carnis desideriis se conjungunt. Illos qui veniunt in Silo, ne sacrificent impediunt, cum noviter conversos, verbo et exemplo retrahunt a bono. Accipiendi adipem jus sacerdoti non permittunt, quia exstincto igne charitatis dulcedinem cordis bonae actioni non infundunt. Carnem crudam non coctam quaerunt, quia tribulationis ignem fugientes, paupertati et labori se subtrahunt. In camino enim paupertatis decoqui solent vitia carnis, carnem crudam ideo desiderant, ut quando, quam, et quantam volunt sibi coquant. Tales sunt qui id claustro quasi in Silo nil faciunt, nisi quod, vel quando vel quantum volunt. ####  |