| #### SERMO XLVIII. In natali Domini. |

| #### #### In sole posuit tabernaculum suum, et ipse tanquam sponsus procedens de thalamo suo (Psal. XVIII). Tabernaculorum vel in tabernaculis commorantium diversa genera sunt, sicut audiendo, videndo, legendo cognovimus. In tabernaculis enim solent commorari pastores, custodes, negotiatores, milites, exsules, peregrini, viatores, pauperes. Sunt etiam tabernacula impiorum, et sunt tabernacula justorum. Haec omnia Christus exstitit, excepto solo quod impius non fuit. Quamvis enim secundum prophetam cum impiis reputatus sit (Isa. LIII), et secundum apostolum Paulum maledictum pro nobis factus fuerit (Galat. III), peccatum tamen non fecit, nec dolus inventus est in ore ejus (I Petr. I). Christus itaque pastor, custos, negotiator, miles, exsul, peregrinus, viator, pauper, justus exstitit, imo justitia fuit semper et erit. Pastores autem in tabernaculis habitare Ezechiae regis canticum nobis notificat ubi dicit: Generatio mea ablata est, et convoluta est a me, quasi tabernaculum pastorum (Isa. XXXVIII). Christus vero pastor fuit, sicut ipse primum per prophetam, deinde per seipsum de se dixit. Per prophetam etenim ait: Pascam gregem meum sicut pastor gregem suum in die quando fuerit in medio ovium suarum dissipatarum (Ezech. XXXIV); et post pauca: In pascuis uberrimis pascam eas, et in montibus excelsis Israel erunt pascua earum (ibid.). Et Isaias de ipso dicit: Sicut pastor gregem suum pascet, in brachio suo congregabit agnos, et in sinu suo levabit, fetas ipse portabit (Isa. IV). Et ipse de seipso: Ego sum pastor bonus. Bonus pastor animam suam dat pro ovibus suis (Joan. X). Sed et custodum esse tabernacula Isaias nobis innuit, ubi dicit: Derelinquetur filia Sion sicut umbraculum in vinea, et sicut tugurium in cucumerario (Isa. I). Et Christus custos exstitit, sicut Psalmista ait: Non dormit neque dormitat, qui custodit Israel (Psal. CXX), id est virum videntem Dominum, si tamen eum videat utroque oculo, scilicet oculo cognitionis, et oculo dilectionis. Sunt nempe quidam spiritualiter unoculi, qui Deum vident oculo tantum cognitionis, non etiam oculo dilectionis. Isti de genere non sunt Israel, nisi forte sic, ut dicantur privigni, et ad haereditatem Israel non pertineant. Verus etenim Israelita, quamvis more paterno uno pede salubriter claudicet, utroque tamen oculo clare videt. #### Tu ergo, si vis a Christo custodiri, esto Israel, ut utroque oculo Deum videas, oculo videlicet cognitionis et oculo dilectionis, oculo fidei et oculo operationis, oculo rationis et oculo bonae voluntatis, oculo scientiae et oculo sapientiae, oculo judicii et oculo justitiae, oculo intellectus, et oculo affectus. Istos duos oculos, oculum scilicet cognitionis, fidei, rationis, scientiae, judicii, intellectus; oculum quoque dilectionis, operationis, bonae voluntatis, sapientiae, justitiae, affectus, Christus in te videat, si vis ut te custodiat. Istos duos oculos Psalmista exprimit, ubi dicit: Dominus de coelo prospexit super filios hominum, ut videat si est intelligens aut requirens Deum (Psal. XIII). Nam ubi dicit intelligens, exprimit oculum primum, id est cognitionem, fidem, rationem, scientiam, judicium, intellectum, quae omnia sub una significatione debent accipi. Ubi vero dixit requirens, designat alterum, id est dilectionem, operationem, bonam voluntatem, sapientiam, justitiam, affectum, quae et ipsa cuncta sub una significatione debent comprehendi. Quae enim primo loco descripsimus, cognitio et caetera, pertinent ad eam quae in nobis est veritatem. Quae vero loco secundo posuimus, dilectio, etc. spectant ad bonitatem. Per illa lucemus; per ista calemus. Per illa secundum magistrorum nostrorum assertionem in nobis divina reformatur imago; per ista divina similitudo. Christus itaque vere illius est custos qui, sicut dictum est, vere Israel est. Quidam autem habebant utrumque oculum, id est cognitionem et dilectionem quidam alterum tantum, id est cognitionem, quidam neutrum, quia neque cognitionem neque dilectionem. Primi sunt boni Christiani, secundi Christiani mali, tertii penitus infideles. Negotiatores in tabernaculis commorari in nundinis saepe videmus. Christus autem negotiator fuit. Vis audire qualis negotiator? Dedit vitam suam, ut reciperet tuam. Dedit se Dominum, ut te liberaret servum. Dedit se naturalem filium, ut te faceret adoptivum. Dedit se ignominiae, ut te reformaret gloriae. Dedit se temporali poenae, ut te restauraret felicitati aeternae. Ad hujus negotiationem mercatoris spectat quod Paulus Corinthiis scribens dicit: Empti estis pretio magno, glorificate et portate Deum in corpore vestro (I Cor. VI). Et B. Petrus: Scientes, inquit, quod non corruptibilibus auro vel argento redempti estis de vana vestra conversatione paternae traditionis, sed pretioso sanguine quasi Agni incontaminati, et immaculati Jesu Christi (I Petr. I). Milites aut militantes in tabernaculis manere, officium militare compellit. Christus autem miles fuit, miles strenuus, miles fortis. Ipse est enim fortis, ille imo fortior, qui fortem armatum atrium suum custodientem, et sua omnia in pace possidentem vicit, universa arma ejus, in quibus confidebat, abstulit et spolia ejus distribuit (Luc. II). Hinc ipse dixit: Nunc judicium est mundi. Nunc princeps mundi ejicietur foras (Joan. XII). Hujus fortitudo militis pugnatoris et victoris in Scriptura declaratur, ubi dicitur: Cornua in manibus ejus. Ibi abscondita est fortitudo ejus, ante faciem ejus ibit mors (Habac. III). Vere ergo fortis exstitit, qui per crucem diabolum et omnes aerias potestates debellavit, mundum, peccatum, mortemque superavit, et fractis portis inferi captivitatem nostram captivam eduxit (Ephes. IV), ac coelestis portas patriae Rex gloriae et Dominus fortis et potens in praelio (Psal. XXIII). manifestatus victor intravit. Exsules, peregrinos, viatores, pauperes in tabernaculis habitare necessitas saepe constringit. Christus autem exsul fuit, quia nostrum exsilium subiit, non tamen dignus, sed dignatus, non coactus, sed spontaneus, non amittendo propria, sed aliena colligendo. Exsul ergo exstitit in eo quod nostrum exsilium, tametsi libens, intravit. Ambulavit, inquit, Verbum, et exivit in campum. Verbum caro factum est, et habitavit in nobis (Joan. I). Exivit a Patre, et venit in mundum, non ut judicaret mundum, sed ut salvaretur mundus per ipsum (Joan. XVI). Peregrinus quoque fuit; de peregrinatione etenim ejus et actu peregrinationis ejus scriptum est: Ut faciat opus suum, alienum opus ejus, ut operetur opus suum, peregrinum est opus ab eo (Isai. XXVIII). Opus etenim Dei est animas, quas creavit colligere, et ad aeternae lucis gaudia revocare. Flagellari autem, atque sputis liniri, crucifigi, mori, ac sepeliri non hoc in sua substantia opus Dei est; sed opus hominis peccatoris, qui haec omnia meruit per peccatum, sed peccata nostra ipse pertulit in corpore suo super lignum: et qui in natura sua manet semper incomprehensibilis, in natura nostra cumprehendi dignatus est ac flagellari, quia nisi ea, quae infirmitatis nostrae sunt susciperet, nunquam nos ad suae fortitudinis potentiam sublevaret. #### Ut ergo faciat opus suum, alienum opus ejus, ut operetur opus suum, peregrinum est opus ejus ab eo, quia incarnatus Deus, ut nos ad suam justitiam colligeret, dignatus est pro nobis tanquam peccator homo vapulare. Et alienum opus fecit, ut faceret suum, quia per hoc quod infirmans mala nostra sustinuit; nos qui creatura illius sumus, ad fortitudinis suae gloriam produxit. Itinerantes vel viatores in tabernaculis habitare sacra Scriptura declarat, ubi Jacob patriarcham, cum a Laban discessit, in monte Galaad sua tabernacula fixisse testatur; sed et filii Israel per desertum gradientes, et ad terram promissionis tendentes in tabernaculis habitasse leguntur. Christus autem viator fuit, David attestante, qui ait: De torrente in via bibet, propterea exaltabit caput (Psal. CIX). Et item: Exsultabit ut gigas ad currendam viam, a summo coelo egressio ejus, et occursus ejus usque ad summum ejus. Hinc Salomon cursum ejus, imo saltum describens in persona sanctae Ecclesiae, sic ait: Ecce hic venit saliens in montibus, transiliens colles (Cant. II). Quosdam etenim saltus dedit, dum de coelo in uterum, de utero in praesepe, de praesepe in crucem, de cruce in sepulcrum venit, de sepulcro in coelum rediit. Quos saltus in montibus saliens et colles transiliens fecit, quia sanctorum omnium tam majorum quam minorum, altitudines solus et singulariter excessit. Pauper etiam fuit Christus. Cum enim dives esset, pauper fieri dignatus est pro nobis ut nos sua paupertate simul et humanitate divitiarum et divinitatis suae donaret esse participes, et de sua paupertate ipse sic ait: Vulpes foveas habent, et volucres coeli nidos. Filius autem hominis non habet ubi caput reclinet (Matth. VI; Luc. II). Ad hoc etiam pertinet quod beata mater ejus Virgo Maria non agnum, qui erat oblatio divitum mulierum, sed per turturum, aut duos pullos columbarum, id est oblationem pauperum, completis purgationis suae diebus ad templum pro ipso venit offerre (Luc. II). Sed et malorum esse tabernacula sermo divinus sic testatur. Abundant tabernacula praedonum, et audacter provocant Deum, cum ipse dederit omnia in manibus eorum (Job XII). Justos denique tabernacula habere Psalmista canit, dicens: Vox exultationis et salutis in tabernaculis justorum (Psal. XI). Hinc est quod antiqui justi. Abraham scilicet, Isaac et Jacob in terris promissionis in casulis habitaverunt. Non enim hoc fecerunt causa paupertatis, sed typicae significationis. Justi etenim erant, et in casulis habitando non hic manentem civitatem, sed futuram se desiderare et inquirere demonstrabant. Hinc est etiam, quod Jonabad filius Rechab ad augmentum et exemplum justitiae praecepit filiis suis dicens: Non bibetis vinum vos et filii vestri usque in sempiternum, et domum non aedificabitis, et sementem non seretis, et vineas non plantabitis nec habebitis, sed habitabitis in tabernaculis cunctis diebus vestris (Jer. XXXV). Haec praecepit Jonabad filiis suis, ut discerent rebus terrenis stabiliter non inhaerere, nec calice Babylonis semetipsos inebriare, sed ad Jerusalem coelestem passibus virtutum et bonorum operum tendere, ac toto desiderio justitiam dulcedinemque supernam sitire, ubi pro tanto merito exemploque justitiae condignam mercedem reciperent gloriae. Unde et in figuram retributionis aeternae audire meruerunt: Haec dicit Dominus Deus Israel; pro eo quod obedistis praecepto Jonadab patris vestri, et custodistis omnia mandata ejus, non deficiet vir de stirpe Jonadab filii Rechab stans in conspectu meo cunctis diebus (ibid). Tale nobis exemplum sanctae conversationis, fratres charissimi, patres antiqui tradiderunt. Sed nos, tanto exemplo penitus oblito, non jam tabernacula, sed nec domos, verum palatia et aulas regias aedificamus. Quod tamen propter necessitatem, utilitatem, et quietem posterorum multis videtur esse tolerabile, si tamen propter hanc exteriorem et perituram aedificationem interior et permanens animarum structura non negligatur. #### Christus autem vere justus fuit. Unde Deus Pater voce Esaiae de ipso ait: In scientia sua justificabit ipse justos servos meos multos, et iniquitates eorum ipse portabit (Isai. LIII). Christus ergo pastor, custos, negociator, miles, exsul, peregrinus, viator, pauper. Justus in tabernaculo mansit, et in sole suum tabernaculum collocavit. Tabernaculum ejus, humana conversatio ejus. De hoc tabernaculo, id est conversatione ejus Baruch ait: Hic est Deus noster, non aestimabitur alius adversus illum. Hic adinvenit omnem viam disciplinae, et tradidit illam Jacob puero suo, et Israel dilecto suo. Post haec in terris visus est, et cum hominibus conversatus est (Baruch. III). Posuit autem tabernaculum suum in sole (Psal. XVIII), quia in manifesta hominum cognitione, in fervore persecutionis et afflictionis, famis et sitis, blasphemiae et percussionis, passionis et mortis. Et ipse tanquam sponsus procedens de thalamo suo (ibid.). Sponsus est Christus, sponsa est Ecclesia, sex hydriae, sex aetates, aqua littera, vinum spiritalis intelligentia. Citharoedi prophetae, paranymphus Joannes Baptista vel ordo apostolicus, filii nuptiarum singuli quique fidelium, thalamus quidem nuptiarum incorruptae Genitricis uterus fuit, in quo Deus humanae naturae conjunctus est, et ex quo ad sociandam sibi Ecclesiam tanquam sponsus processit. Primus nuptiarum locus in Judaea exstitit, in qua Filius Dei homo fieri, et Ecclesiam sui corporis participatione consecrare, sui Spiritus pignore confirmare dignatus est. Sed vocatis ad fidem gentibus usque ad fines orbis terrae earumdem nuptiarum votiva gaudia pervenerunt. Tanquam sponsus procedens de thalamo suo. Consuetudo sponsis est, dum primum de thalamo nuptiarum exeunt, vestibus candidatis et rubro vel alio colore coloratis procedere. Christus autem candidus fuit et rubicundus, candidatus virginitate, rubicundus passione. Unde et sponsa ejus sancta Ecclesia in Canticis canticorum de ipso dicit: Dilectus meus candidus et rubicundus (Cant. V). Candidus videlicet per munditiam virginitatis, rubicundus per effusionem sanguinis. #### Fratres, imitemur discipuli magistrum, servi dominum, milites regem. Simus pastores, nosmetipsos et alios pascuis sacrae doctrinae studiose pascendo. Simus custodes, nos et alios, in quantum possumus, vigilanter custodiendo. Simus negotiatores, terrena pro coelestibus sagaciter commutando. Simus milites, spiritualia bona nostra viriliter defendendo. Simus exsules et peregrini, nos exsules et peregrinos esse veraciter cognoscendo. Simus viatores, ad supernam patriam virtutum et bonorum operum passibus de die in diem tendendo. Simus pauperes, victum et vestitum tantummodo possidendo. Simus denique justi, coram Deo et hominibus recte vivendo. Commoremur in tabernaculis, sed ex virtutum et bonorum operum ramis ac decenter compositis. Ponat unusquisque nostrum in sole cum Christo tabernaculum suum, ut exeamus cum Christo extra portam, improperium ejus cum ipso portantes (Hebr. XIII). Vel certe in sole, ut simus pro amore ejus sicut Apostolus de se ait: In labore et aerumna, in vigiliis multis, in fame et siti, in jejuniis multis, in frigore et nuditate (II Cor. XI), et caeteris omnibus quae supra vel infra dinumerat. Procedamus et nos pro modulo nostro velut sponsus de thalamo, ut simus etsi non virginitate, saltem castitate candidi, passione vel certe compassione rubicundi. In his omnibus, quae dicta sunt, Christum pro viribus imitemur, si cum ipso regnare desideramus. Qui enim se dicit in Christo manere, debet, sicut ille ambulavit, et ipse ambulare. Sancte ergo vivendo Christum sequamur in tempore, ut ipsum sequamur in aeternitate. Quod nobis praestare dignetur idem Jesus Christus, etc. ####  |