| #### QUAESTIO XLIV. |

| #### #### Rursus sic quaeritur. An omnis voluntas sit a Deo, cum nil sit, quod non habeat esse a Deo? Solutio. Non est concedendum, quod omnis voluntas sit a Deo, cum nil sit, quod non habeat esse a Deo: hoc enim esset tam bona quam mala. Idem de actione intelligitur. Cum enim dicitur actio mala vel voluntas, magis redundat locutio in qualitatem, quam in essentiam. #### Quare etsi habeat id unde esse dicitur a Deo, cum tamen ejus qualitas non sit ex eo, non est dicendum malam actionem vel voluntatem esse ex Deo. Nota quod inordinatio dicitur esse qualitas malae actionis, propter modum responsionis similem; vel qualitas large accipitur pro eo quod assignatur quale aliquid sit, vel quale non sit. Item haec propositio: Essentia hujus actionis est a Deo, dupliciter intelligitur: vel quod ipsa sit a Deo, vel id, unde habet esse sit a Deo. Alii vero dicunt non omne peccatum esse, a Deo; sed secundum illud solum, quod est poena alterius, fit operatione Dei; dicentes: Si ad solam permissionem referatur quod dicitur, Tradidit illos Deus in reprobum sensum, generaliter de omni posset hoc dici peccato quod Deus operatur illud; sed nunquam dicitur Deus tradere aliquem in aliquod peccatum, nisi illud, quod est poena peccati. Item, si ad gratiae subtractionem referatur, ex hoc patet quod Deus illud operetur, cum gratiam subtrahat. Item cum necessario illud sequatur ex gratiae subtractione, quis est causa illius nisi subtractor? ut si domus haberet aliquod fulcimentum sine quo stare non posset, si quis fulcimentum auferret, quis fieret causa ruinae, nisi ille qui sustulit fulcimentum? Vel si aliqui essent in navicula in mari, si quis eam submergeret, cum sine ea homines vivere non possent, quis est causa mortis nisi submersor? His itaque similitudinibus conantur asserere quod Deus operatur quaedam peccata, si non omnia. Sed non videtur esse simile inter domum, quae nil potest mereri, et hominem, cujus culpa offertur id sine quo stare nequit. Sed similitudo convenientior esset ubi si domus casura esset, et si quis manum supponeret, et eam ne caderet sustineret, si post modum ratione exigente, manum retraheret, non quidem esset causa quare domus rueret, sed quare non prius cecidit causa fuit. Sicut si quis nudus esset, et alter ei vestes daret, et ille vestitus deinde offenderet eum cujus vestibus est indutus ita ut vestes rationabiliter tolleret, et sic nudus moreretur, quis causa mortis? nonne ipse qui nudus moritur? Et si quis, causa exigente, alicui doctrinam subtrahat, cui prius exhibuit, hoc facit non aliquid operando, sed potius non operando quod operabatur. Sic quoque dicimus quod Deus subtrahendo gratiam, culpa nostra exigente, nec ipse causa est quare subtrahatur gratia secundum nos: nec hoc fecit aliquid operando, sed non operando quod prius operabatur. Sic itaque nulla ratione concedendum est quod operatione Dei fiat peccatum, sive sit poena peccati, sive non; hoc ergo, quod dicit Augustinus, Deum operari in cordibus hominum, vel inclinando ad bonum, vel ad malum, operari dicitur vel similitudine dictionis hujus verbi subtrahere, quod construitur cum accusativo, quasi significaret aliquid agere; vel, quod melius est, operari accipitur pro operari, vel non operari, ut ibi: Quod enim operor non intelligo (Infra, c. 7). Aliter enim si sic non acciperetur, facere malum, et non facere bonum, non essent partes operari. Et illud: Reddet unicuique secundum opera sua, scilicet pro eis quae fecit, et pro eis quae non fecit, cum ea facere debuerit. Illud autem quod dicitur: Qui in sordibus est, sordescat adhuc (Apoc. 22, infra, c. 2), sic intelligitur: justitia non est ex qualitate sordidationis, sed ex judicio Dei, quo illud fit. Unde, si dicatur justum, non justitia quae in ipso est, sed in regula Dei, non quod ipsum sordescere sit a Deo, vel quod Deus faciat illud. Similiter de quolibet peccato quod est poena peccati praecedentis. Quod enim talis poena dicitur justa, hoc non est ex qualitate sui, sed judicio Dei. ####  |