| #### CAP. IV. De quatuor primis praeceptis secundae tabulae. |

| #### #### In secunda tabula primum praeceptum ad carnalem patrem refertur; sicut primum primae tabulae ad Patrem coelestem; quod tale est: Honora patrem tuum et matrem tuam, ut sis longaevus super terram (Exod. XX). In his honora quae contra Deum summum non sunt: obediendo et in necessitatibus suis quantum potes subveniendo. Ut sis longaevus super terram, scilicet viventium. Secundum praeceptum est: Non occides (ibid.). Homicidium fit istis modis: manu, lingua, consensu. Judaei enim, quamvis manu Christum non occiderunt, linguis suis tamen occiderunt. Consensu quoque voluntatis multi homicidae sunt; unde: Qui odit fratrem suum homicida est (I Joan. III). Judici licet occidere, et si zelo justitiae hoc facit non committit homicidium. Tertium praeceptum: Non moechaberis (Exod. XX). Duplex est fornicatio: spiritualis, de qua dicitur: Perdidisti omnes qui fornicantur abs te (Psal. LXXII); et corporalis de qua agitur hic. Et in Evangelio prohibet Christus omnem illicitam concupiscentiam, dicens: Qui viderit mulierem ad concupiscendum eam, jam moechatus est eam in corde suo (Matth. V): in lege enim inchoata sunt haec mandata, et in Evangelio consummata. Quartum praeceptum est: Non furtum facies (Exod. XX). Sub furto comprehenditur sacrilegium; quod est auferre vel sacrum de sacro, vel non sacrum de sacro, vel sacrum de non sacro. Sacrum appellatur quidquid mancipatum est cultui divino, sive sit templum sive res templi. Rapina etiam sub furto comprehenditur. Qui enim furtum prohibuit, rapinam non permisit. De qua inquit Augustinus: Quandiu res propter quam peccatum est non redditur, non agitur poenitentia sed fingitur. Sub rapina usura comprehenditur. Hieronymus: Usuras quaerere aut fraudare aut rapere nihil interest: Commoda fratri tuo et accipe quod dedisti, et nihil superfluum quaeras. Augustinus: Usura est plus accipere quam dare. Quod filii Israel Aegyptiis fecerunt non fuit furtum, quia ex familiari mandato hoc fecerunt. Si enim ille qui legem edit aliter praecipit, non transgreditur legem qui ei obedit. ####  |