| ### DE SAPIENTIA ANIMAE CHRISTI. AN AEQUALIS CUM DIVINA FUERIT. ###  |

| #### PRAEFATIO. |

| #### #### Prudenti ac religioso verbi divini inter caeteros et prae caeteris scrutatori G. Hugo peccator. Aliquoties accidisse comperi, ut rerum difficilium tractatione aut insipientia relatoris auditorem corrumperet, aut temeritas auditoris relatorem infamaret. Quapropter aeque cavendum mihi videtur, ut potissimum illic ubi sine periculo aliud sentiri non potest, nec facile nostra praesumamus asserere, nec aliena temere judicare. Novi enim ####
| #### “quanta,” |
#### #### ut dicit beatus Augustinus, ####
| #### “somnia cor humanum pariat;” |
#### #### atque eo judicio quo in sui cognitione fallitur, caetera quoque quae praeter ipsum sunt, non recte conspicetur. Quid enim hoc esse putatis, quod de rerum veritate tam diversa sentire solent homines? Nunquid nomina est veritas? Ecce (ut interim de Deo taceamus) quid est quod dialectica tot diversas et tam adversas, ne dicam perversas habet sententias? Nunquid omnes noverunt unum id quod est, sed amore fallendi diversa finxerunt? Non sic ego puto. Sed narrant quinque somnia sua, et ea qua primum ipsi in se opinione decepti sunt postmodum alios nescientes seducunt. Et sicut beatus Job amicis suis arrogantibus et de se plusquam oportebat praesumentibus dicit (Job XII), jam non solum secundum morituram, sed exortam quoque a se sapientiam putant. Dignum ergo est ut idipsum in nostra nos assertione reddat timidos, quod in unius assertione veritatis tot jam videmus esse diversos. Quia enim de longe veritas videtur, diversa judicia parit; et tantum de ipsa quisque potest, quantum ipse est. In nobis quippe quod de rerum cognitione percipimus, et eo modo, cordis intellectus de iis quae extra sunt ad veritatem indicant, quo se interius animus in repraesentatione figurat. Unde necesse est, ut dum mens interius corrupta prave afficitur, intellectus quoque in judicio eorum quae foris sunt, decipiatur. Haec ipsa est causa quae etiam aliquando in unitate sensuum controversiam verborum generare solet, quae tamen tunc magis venialis fit, cum pertinax non fuerit. Hanc igitur nos qui verbi Dei tractatores et inquisitores veritatis esse videmur, si inter nos forte (ut assolet) aliquando invenerimus citius in idipsum redeamus, ne, si coeperimus nostra dicta pertinaciter defendere, aliud putemur sapuisse. Illud quod de anima Christi charitas vestra a me quaerere dignata est, jam pridem inter quosdam sapientes ventilatum fuisse didici, atque ex illis quid senserint quibus magis credendum esse existimamus, tum aliis de ipsis, tum ipsis de se referentibus agnovi. Ego autem cum saepius hac quaestione pulsari soleam, talem me esse profiteor qui nollem hinc aliquid ab omnibus vel tam curiose ac superstitiose inquiri, vel tam fidenter asseri. Unde nunc quoque gemina in hac re consideratione coarctor, cum videam me et prudentiae tuae debere silentium, et bonitati responsum. Inter haec ipsa etiam rei difficultas occurrit, quae fortassis non poterit a me ita ut decet compendiose discuti, cum ego si modum in dicendo transiero timeam superstitiosus videri. Volo tamen et multo magis volo aliqua in parte inscitiae argui, quam charitatis contemptor videri, et verba incompta habere, quam cor perversum |