| #### CAP. II. Qualiter per delectationem temporalium diabolus minari non desinat. |

| #### #### In primis etenim exteriorem hominem, id est carnem nostram (quam pigro et indiscreto socio superius comparavimus), delectatione diabolus aggreditur. Inducit ei religionis formam et consuetudines ejusdem adversantes carni; ostendit ei propositi difficultatem. Et cum hoc fecerit, quantum sit ad lapsum prompta humanae naturae fragilitas, praetendit; vestis asperitatem, lecti duritiam, vilium ciborum assiduitatem, laboris intolerantiam, praelatorum crudelitatem, fratrum discordiam, mentis ponit ante oculos. Addit etiam longa vigiliarum nocturnarum spatia, claustri taedium, constitutas silentii horas, jejunii diuturnitatem, et ciborum licet vilium subtractionem. Et ut gravius terreat, et si fieri possit ad desperationem pertrahat, quid ex istis evenire mali queat diligenter inquirit, et annuntiat. Omnia ista imbecillitati carnis adversaria esse testatur; et verum dicit, sed voluntarie patimur ista, quoniam ex his praemium aeternae beatitudinis exspectamus. Ex istis aegritudines insanabiles nascituras affirmat. Non esse bonum naturae complexiones turbare, cum ex subtractione ciborum mutentur complexiones, ex mutatione complexionum conturbatio naturae contingat; ex conturbatione naturae infirmitas; ex infirmitate, mors. Ecce, fratres, diabolus physicam docet: ecce medicus factus est, de complexionibus loquitur: infirmitates diversas, si teneatur religio, generari praedicat. Sed quare hoc? Non ut mederi velit, sed ut occidere possit; non ut aegritudines curet, sed ut securius inferat mortem. Videt ex subtractione ciborum luxuriae vires posse minui, et ideo non tardat minari aegritudinem. Timet otium perire et somnolentiam destrui: et ideo laboris intolerantiam, et protensa vigiliarum spatia praetendit. Credit ex paupertate humilitatem nutriri, et ideo quaerit occasiones quibus humilitatis impediat adventum. ####
| #### “Paupertas enim, ut ait beatus Gregorius, bonis mentibus solet esse custos humilitatis.” |
#### #### Haec assidue replicare claustralibus non desinit, haec pluribus de renuntiatione mundi cogitationibus anteponit. O calliditas antiqui hostis! o ingenium sine sapientia, sed non sine malitia! Abstinentiam et jejunium, et caetera quae superius diximus, damnat, et per ista naturam carnis deficere astruit, et tamen superfluitatis vitium tacet, per quod natura suffocatur, vel excedit terminos suos. Sic, o fratres, mundi hujus princeps homini exteriori, id est carni, per delectationem temporalium minatur ut terreat, sic locum munitionis aggreditur in quo novit esse debiliorem. Sed homo interior discretus et expeditus, scilicet anima, excitatus tumultu minarum, sine mora socio ad defensionem adjungitur, implens illud quod beatus Ambrosius dicit de arca Noe: ####
| #### “Boni custodis praesentia, inquit, ibi frequentior est, ubi muri fragiliores sunt.” |
#### #### Pigrum socium, ne deficiat, hortatur; Salomonis utitur consilio dicentis: Fili, accedens ad servitutem Dei, praepara animam tuam ad tentationes (Eccli. II); docet rationabiliter indiscretum, qualiter sustinere debeat minas hostium; religionis bonum commendat, delectationis vero pessimae vitium damnat; monet eum ne exhorreat fluctuationem vitae hujus, quia ad tempus est, sed ponat anchoram spei, et dicat: Exspectabo eum qui salvum me fecit a pusillo animo et tempestate, non dabit enim in aeternum fluctuationem justo (Psal. LIV). Hortatur iterum illum ne contristetur in exercitatione sua, ne conturbetur a voce inimici, et a tribulatione peccatoris, sed dicat: Paratus sum et non sum turbatus, ut custodiam mandata tua (Psal. CXVIII). His et aliis multis incitamentis homo interior consolatur exteriorem, licet cum eo impugnetur, et conturbetur in exercitatione sui. Cum enim caro in se affligitur, vel saecularium hominum patitur convicia, tunc ####
| #### “homo interior, ut ait beatus Augustinus, affectus taedio, et multorum rabie circumlatratus, reluctatur odio, ut perficiat dilectionem et in ipsa lucta contristatur,” |
#### #### et ideo dicat cum Propheta: Exaudi, Deus, orationem meam, et ne despexeris deprecationem meam; intende mihi, et exaudi me (Psal. LIV). Conturbatus est in exercitatione sua Petrus, cum ambularet inter undas; vidit ventum validum venientem, et cum coepisset mergi, clamavit, dicens: Domine, pereo, salva me (Matth. XIV). ####
| #### “A quo vento valido turbatus est Petrus?” |
#### #### ait beatus Augustinus, cum exponeret illum locum, ####
| #### “turbatus, inquit, est a voce inimici, et a tribulatione peccatoris.” |
#### #### Sic tentat diabolus quoslibet per hujusmodi tentationes a charitate removere, cui contradicimus cum Apostolo, dicentes: ####
| #### “Quis nos separabit a charitate Christi? tribulatio, an angustia (Rom. VIII), an aliquid eorum quae sequuntur? Nemo igitur a charitate nos separet. Qui enim charitatem habuerit, antiqui hostis minas timere non poterit, quia charitas foras mittit timorem (I Joan. IV), nec impugnationibus delectationum cedet qui charitatis utitur clypeo, quia charitas patienter omnia sustinet (I Cor. XIII).” |
#### #### Hoc igitur clypeo homo interior et exterior utantur ad defensionem, ne vel terreantur minis, vel impugnationibus cedant. Et haec de prima propositione sufficiant. ####  |