| #### CAP. II. De iis quae spiritualiter Dominum vel Christum significant. |

| #### #### Sunt quaedam in Veteri Testamento quae Christum spiritualiter significant: sicut agnus paschalis, columna, petra, et caetera quaedam. Agnus paschalis significat Christum, quia sicut in occisione agni liberati sunt filii Israel de servitute regis Aegypti, sic in passione Domini liberati sunt filii electi de servitute diaboli. Columna, quae filios Israel praecedebat, Christum significat, quia sicut columna praecedebat populum pergentem ad terram promissionis, sic Christus, factus obediens Patri usque ad mortem (Philipp. II), praecedit populum Christianum exemplo passionis suae, tendentem ad patriam vitae coelestis. Per multas namque passiones et tribulationes oportet nos intrare regnum coelorum (Act. XIV). Nubes Christi significat humanitatem, ignis divinitatem. Petra, quae virga percussa est, et aquam populo dedit, significat Christum, qui in ligno passus redemptionis nobis gratiam ministravit. Arca significat Christum. Quemadmodum enim in arca continentur duae tabulae legis, et manna, et virga, sic in. Christo sunt omnes thesauri sapientiae et scientiae absconditi (Coloss. II), quibus ad cognitionem veritatis erudimur, et gratia spiritualis, per quam pascimur, et justitia, per quam regimur. Duae etenim tabulae designant sapientiam et scientiam, manna gratiam, virga justitiam. Sapientia et scientia Christus nos instruit, gratia pascit, justitia regit. Quatuor annuli, qui arcae inhaerent, quatuor sunt Evangeliorum libri. Qui libri, quasi annuli rotundi sunt ex eo quod aeternitatem, in qua finis non est, nobis promittunt. Vectes, quibus arca portabatur, semper inhaerent annulis, quia praedicatores semper inesse debent quatuor Evangeliorum libris per meditationem et lectionem, ut portent arcam, id est Christum ad mentes audientium per praedicationem. Propitiatorium significat Christum. Sicut enim Dominus de propitiatorio proprius fiebat filiis Israel, loquens Moysi de eo mandata sua, sic in Christo propitiatus est humano generi, condonans peccata illius, sicut scriptum est: Deus erat in Christo mundum reconcilians sibi (I Cor. V). Mensa propositionis significat Christum. In mensa namque propositionis panes erant. Et Jesus dicit: Ego sum panis vivus, qui de coelo descendi: et panis, quem ego dabo, caro mea est pro mundi vita (Joan. VI). Candelabrum significat Christum. Sicut enim candelabrum est instrumentum luminis, ita Christus in mundo manifestavit nomen Patris, ipso teste, qui ait: Pater manifestavi nomen tuum (Joan. VII). Hastile candelabri, sanctam designat Ecclesiam, quae est corpus Christi. Calami, qui de ipso procedunt, praedicatores sunt, qui nobis verbum vitae personant. Scyphi, eo quod scyphis solet infundi potus, sunt auditores verbi. Sphaerulae, quae et ipsae inerant calamis, volubilitatem et velocitatem exprimunt boni operis. Lilia vero, eo quod lilia virent et candent, aeternitatem et pulchritudinem designant aeternae retributionis. Tres calami egrediebantur ex uno latere, et tres ex altero, quia et ante incarnationem Christi et post, fuerunt qui fidem Trinitatis praedicarent. Tres scyphi, sphaerulae, lilia per singulos calamos tria tempora significant, quia electi ante incarnationem, ante legem, et sub lege, sub prophetis, et post incarnationem, tempore primitivae Ecclesiae, quae congregata est de Israel, et in tempore Ecclesiae, quae congregata est de gentibus, et illius quae in fine congreganda est de reliquiis Israel: inveniuntur quasi scyphi, potum sitire gratiae, quasi sphaerulae in via decurrere, quasi lilia donum retributionis exspectare. Quatuor scyphi in hastili, quatuor libri sunt Evangelii; septem lucernae, septem dona Spiritus sancti; altare significat Christum; super altare offerebantur sacrificia, et nos super Christum, id est super fidem ejus, debemus offerre bona opera, et orationum munera. Altare, inquit Dominus, facietis mihi de terra (Exod. XX). Altare de terra, caro Christi de virgine Maria. Hircus emissarius, qui in desertum missus peccata auferebat, Christum significat. Ipse namque in cruce oblatus per mortem de mundo emissus abstulit non unius tantum peccata populi, sed totius mundi. Vitula quoque rufa, Christum significat. Ipsius enim caro recte dicitur vitula, quia incorrupta; et rufa, quia sanguine passionis perfusa. Istius cinere mundamur, quia per fidem mortis ejus justificamur. Serpens etiam aeneus Christum significat. Sicut enim Moyses exaltavit serpentem in deserto, sic est Christus exaltatus in ligno (Joan. III). Illi, qui respiciebant ad serpentem aeneum, curabantur a morsibus serpentum, et qui vera fide respiciunt ad Christum, sanantur a suggestionibus daemonum. Botrus, quem duo viri exploratores tulerunt in vecte, Christum significat. Ipse namque est fructus vitae, quo pascimur et fundit nobis primum vinum gratiae, deinde gloriae, quo inebriamur. Duo autem viri exploratores, prophetas et apostolos significant qui secreta coelestis patriae, et Christum pro nobis per Scripturas suas in hunc mundum attulerunt. Lignum autem vectis, lignum designat crucis. Et sicut ille, qui praecedat ex duobus viris botrum portantibus, botrum post tergum non vidit in vecte, sic Christum praecedens prophetarum cuneus, patientem non vidit in cruce. Ille autem, qui sequebatur, botrum vidit, quia chorus apostolorum, qui post ipsum in mundo remansit, vel post ipsum de mundo exivit, et praecedentem eum in carne, et patientem eum in cruce respexit. Decem exploratores, qui pravis sermonibus corda filiorum Israel ab ingressu terrae promissionis averterant, infideles Judaeos sud Decalogo legis positos designant, qui coelestia promissa per fidem Christi quaerere detrectant. Duo autem exploratores, qui populum ad ejusdem terrae introitum fideliter exhortati sunt, electos Christianos sub duobus praeceptis charitatis positos exprimunt, qui coelestis patriae jucunditatem introire totis visceribus concupiscunt. Agnus igitur paschalis est Christus; columna, Chritus; petra, Christus; arca, Christus; propitiatorium, Christus; mensa, Christus; candelabrum, Christus; altare, Christus; vitula, Christus; serpens, Christus; hircus, Christus; botrus in vecte, Christus in cruce. ####  |