| #### CAP. IX. De Ludovico pio, et quibusdam aliis regibus. |

| #### #### Ludovicus denique pius Magni Caroli imperatoris filius, post patris obitum Romanum obtinens imperium, anno Incarnationis Dominicae octingentesimo decimo quarto, imperavit annis ferme viginti septem. Hic fuit vir clementissimae naturae. Unde cum, juxta suorum lenitatem morum, rempublicam disponeret, tulit finem multis adversitatibus plenum, tam a liberis quam regni proceribus crudeliter impugnatus. Fuit etiam praeceptorum Domini ferventissimus exsecutor, et legis sanctae strenuissimus propugnator. Ipsius denique tempore coeperunt deponi ab episcopis et clericis baltei gemmis onerati, et saecularia ornamenta. Genuit etiam ipse serenissimus imperator filios tres ex Hermengarda prima uxore sua, Lotharium, Pippinum, atque Ludovicum: et ex secunda nomine Judith Carolum regem Francorum. Porro Lotharius imperatoris primogenitus, dum esset a patre benegnissimo rex super Italiam constitutus, Romam venit, et sancto Paschae die in Ecclesia Sancti Petri a Paschali papa coronam cum nomine suscepit Augusti. Verum Lotharius iste postea patrem suum Ludovicum comprehendit, et apud Sancti Medardi monasterium custodiri mandavit. Uxorem quoque ipsius Judith exsilio relegavit, et Carolum, quem ex ea Ludovicus genuerat, castro Privinnae commendavit. Sed non multo post Franciae principes imperatorem Ludovicum a custodia liberaverunt, et patri Lotharium filium reconciliaverunt. Post haec vero clementissimus imperator inter quatuor suos filios suum divisit imperium, et Lothario quidem Italiam, Ludovico autem Germaniam atque Saxoniam, Pippino Aquitaniam, Carolo vero Franciam delegavit atque Burgundiam. Sed Lotharius hanc imperii divisionem non aequanimiter tulit, et totum imperium sibi subjicere tentavit. Quod ut pater comperit, illico adversus eum iter arripuit. Sed in ipso itinere adversa comprehensus valetudine, diem claudit extremam. Post cujus obitum quatuor ejus filii apud Fontanidum campum atrociter inter se dimicaverunt. In quo bello Franciae, Italiae, Aquitaniae, Alemaniae, Saxoniae, Burgundiaeque omnes pene milites mutuis vulneribus sese occidere. Victoriam tamen Carolus Calvus obtinuit. Floruit etiam his temporibus Theodulfus, Floriacensium abbas et Aurelianensium episcopus. Qui cum insimulatus multis criminibus apud imperatorem Ludovicum fuisset, Andegavos est exsilio relegatus. Ubi dum custodia teneretur, contigit ut eodem die Palmarum veniret jam dictus imperator. Et dum secus domum, qua custodiebatur idem Theodulfus, processio pertransiret, facto silentio praesente imperatore illos pulcherrimos versus, qui nunc usque per Galliam in eadem solemnitate psalluntur, a se editos per fenestram decantavit, quorum hoc est exordium. Gloria, laus, et honor tibi sit, Rex Christe Redemptor. Quibus verbis imperator emollitus, mox eum a vinculis absolvi praecepit, et priori gratia condonavit. Floruit quoque per idem tempus Rabanus. Porro Lotharius post patris obitum non multis diebus evolutis adversa valetudine correptus, monachus factus est, relinquens Ludovico filio suo Italici dignitatem imperii. Carolus vero Franciam, Burgundiam, et Aquitaniam obtinuit solus. Ludovico autem in Italia successit Lotharius, et Lothario Hugo. Isti sunt quoque, qui post Ludovicum imperaverunt in Alemania, Ludovicus, Carolus, Arnulfus, Ludovicus, Conradus, Henricus, Otho, Otho, Otho, Henricus, Conradus, Henricus, Henricus, Luiterus. Verum Carolo Calvo successit Ludovicus Gallus, et huic Carolomannus, et Carolomanno Ludovicus, et Ludovico Carolus Simplex. ####  |