| #### SERMO LXXV. De Balaam, et filiis Israel in festo quorumlibet sanctorum homilia, seu sermo. |

| #### #### Legimus in Numeris quod egressis de Aegypto filiis Israel, et per desertum ad terram promissionis tendentibus Balac obsistere disposuerit, et conduxerit Balaam, ut malediceret illis. Vertit autem Deus maledictionem ejus in benedictionem. Cujus historiae verba secundum spiritalem intelligentiam vobis transcurremus, ut ex eis, pro posse nostro, vestrorum sanctitatem morum aedificemus. Populus ille, qui nunc Jacob, nunc Israel nomine censetur, populum significat vere fidelium, qui vere Jacob sunt, dum adversum vitia fortiter luctantur; Israel, dum in virtutum bonitate suaviter delectantur. Jacob sunt, dum circa terrena negotia causa corporeae necessitatis fatigantur, Israel, dum coelestia bona sublimiter speculantur. Unde recte per Balaam prophetico spiritu dictum est: Quis dinumerare possit pulverem Jacob, et nosse numerum stirpis Israel? (Num. XXIII.) ut per pulverem Jacob activos terrena tractantes, per stirpem Israel speculativos intelligamus coelestia contemplantes. Balac, qui interpretatur lingens, vel elidens, sive involvens, diabolum significat, qui quos potest pravae tentationis blandimento lingit, et consensu vel effectu peccati elidit, ac retinaculo malae consuetudinis involvit. Balaam, qui interpretatur populus vanus, universitatem falsorum Christianorum exprimit, qui spernunt veritatem, sequuntur vanitatem, praesertim illos qui inter eos sive prudentia carnis, sive scientia saeculi, vel philosophiae vana gloria, caeteris auctoritate quadam praestare videntur. Isti nempe apud diabolum, et omnes daemones, universosque mundi dilectores velut arioli sunt, dum inanem mundi sapientiam, imo per ipsam daemoniacam impietatem male vivendo colunt. Qui dum quotidie vitia vitiis aggregant, vel vitia pro vitiis mutant, quasi novorum daemoniorum culturam innovant. Quippe apte convenit quod scriptum est: Novi, recentesque venerunt, quos non coluerunt patres eorum (Deut. XXXII). Qui cum Balaam obturatum habent oculum, quia, licet quod Deus sit per scientiam videant, quid sit tamen quantum ad dilectionem ignorant. Et dum Deus de coelo super eos prospicit, ut videat si est intelligens, aut requirens Deum (Psal. XIII), si est inter eos qui intelligat per cognitionem, non est tamen qui requirat per amorem. #### Quamvis igitur in eis unus oculus sit apertus, dum recte credunt, alter tamen est obturatus, dum male vivunt. Omnes declinaverunt, simul inutiles facti sunt (Psal. LII). Declinaverunt a bono, inutiles facti sunt in malo. Qui cum Balaam auditores sermonum Dei sunt, sed factores esse nolunt. Qui omnipotentis visiones vident per cognitionem, sed eas videre detrectant per operationem. Qui cadunt, et sic aperiuntur oculi eorum, cadunt per damnationem, et sic aperiuntur oculi eorum per perfectam praeteritae pravitatis agnitionem. Non enim suam impietatem perfecte cognoscunt, donec poenam sentiant, quam per ipsam meruerunt. Aliter. Cadunt, dum quidam ex illis aliquando compuncti a sua elatione humiliantur, et sic aperiuntur oculi eorum, dum perfecte divinitus illuminantur. Sic enim Deus superbis resistit, sic et humilibus dat gratiam (Jac. IV). Vel certe quemadmodum ipse Balaam inferius de se dicit, quia cadens apertos habet oculos, superbi sapientes saeculi cadunt apertos habentes oculos, quoniam et quae vera sunt cognoscunt, et prava tamen agere non desinunt. Misit Balac ad Balaam principes primum nobiles, deinde nobiliores, quia diabolus mittit daemones ad tentandum strenuos, et si illi non praevalent, mittit deinde fortiores, ut astutos, et linguatos saeculi viros suis suggestionibus flectant, quatenus justorum conversationi maledicant, id est suis oblocutionibus detrahant, ac per hoc bonam eorum famam minuant, et sic vel simplices quoslibet, ac minus cautos ad bene operandum desides, negligentes et pusillanimes reddant. Ipsa detractio, ipsa maledictio, et commendatio ipsa est benedictio. Non enim in tota hac benedictione Balaam legimus uspiam filiis Israel bona orasse, sed de illis tantum benedixisse, vel praedixisse. Et quoniam sapientes mundi apud diabolum mundique dilectores, vel etiam quosdam simplices justos, ad laudandum, vel blasphemandum magnam videntur habere auctoritatem, existimaturque eorum derogationibus istos deprimi, illos eorum laudibus sustolli, apte a Balac per nuntios ipsi Balaam mandatur. #### Novi quod benedictus sit, cui benedixeris, et maledictus, in quem maledicta congesseris (Num. XXII). Populus autem Domini superficiem terrae operuisse dicitur, quia multi sunt vocati, licet pauci sunt electi (Matth. XX), et diabolus etiam quoslibet falsos Christianos aliquando converti, et sibi obsistere cum caeteris timet, dum necdum eos per fidei negationem secum esse videt. Justi vero populum Balac quasi hos herbam usque ad radicem delent, quia justi non solum malorum opera, sed et consilia radicitus investigare, et refellere solent. Spiritalis enim judicat omnia, et ipse a nemine judicatur (I Cor. II). Praetium divinationis ac maledictionis, quod nuntii Balac habebant in manu, aurum sive argentum, vel etiam utrumque fuisse credi potest. Unde et Balaam eis respondisse videtur: Si dederit mihi Balac plenam domum suam argenti et auri, non potero immutare verbum Dei mei (Num. XXII). Quos scilicet nuntios apud se nocte remanere fecit, ut sciscitaretur utrum cum eis ire posset, an non? quia malorum est in tenebris, non in luce consilia quaerere, quomodo valeant opera tenebrarum perpetrare. Quos redarguens Isaias ait: Cum dixerint ad vos: Quaerite a pythonibus, et a divinis qui student in incantationibus suis. Nunquid non populus a Deo suo requiret visionem? pro vivis ac mortuis? ad legem magis, et ad testimonium? (Isa. VIII.) Aurum et argentum, quod maledictionis credimus fuisse pretium, sapientiam et eloquentiam significat mundanam, cujus pecuniae perniciosam copiam cunctis, qui inter vanos sunt vanissimi, totis praecordiis amant. Unde et diabolicis suggestionibus inclinantur, ut sapientes et eloquentes apud amatores vanitatis prae caeteris habeantur. Qui etiam de montibus orientis ad maledicendum adducuntur, quia ex superbia et calliditate procedit quod ad detrahendum bonis flectuntur. Per montes enim superbia, per orientem, in quo mundana lux oritur, calliditas figuratur. Asina, in qua Balaam sedit, stultorum subjectorum coetum congrue significat: in quo ipsi magistri erroris sedent, dum in eis auctoritate doctrinae suae principatum tenent. Sed utrisque in itinere pravae intentionis resistit angelus cum evaginatione gladii, id est ordo angelicus cum terrore divini judicii. Quem angelum, sive gladium asina prius animadvertit, et ab itinere pravitatis desistit, deinde Balaam, cum cernit, expavescit, quia facilius, et citius simpliciores, et minus callidi terrore divini judicii procelluntur, et ab inceptae perversitatis intentione refrenantur, quam qui majoris superbiae, et impiae calliditatis tenebris offuscantur. Interim autem Balaam suam asinam calcaribus caedit, quia vanitatem diligentium magistratus, dum adhuc minus territus divinum judicium nondum intelligit, sibi subjectum populum verbis asperrimis affligit, et ut secum iniquitatis iter teneat, in quantum valet, cogit. #### Vineae sunt diversae congregationis Ecclesiae. Muri, quibus vineae cinguntur, sunt doctores, quibus justorum congregationes muniuntur. Angustae viae praeceptum justitiae, vel diligens censura, et subtilis intelligentia Ecclesiasticae doctrinae. In hanc angustiam Balaam ducitur, et ejus pes eliditur, quia perversus intentionis ejus conatus Deo contrarius esse comprobatur. Ibi asina loquitur, quia subjectos coetus auctoritate sanctorum doctorum adjutus de asperitate justitiae dominationis ejus adversus eum rationabiliter conqueritur. Ipse denique cognito quod contra Deum graditur, dum ejus maledicere populo conatur, timore corripitur, et si non a malignitate pravae voluntatis, a malignitate tamen detractionis refrenatur. Et ejus maledictio in benedictionem vertitur, dum timore divini judicii correptus et malum compellitur tacere, et bona de justis satagit, licet invitus, praedicare. Balaam quoque gladio filiorum Israel perimitur, dum vana sequentium principatus in fine judicio justorum condemnatur. Populus igitur Israel est electorum coetus, Balac diabolus, Balaam vana diligentium magistratus, asina discipulatus ejus, profectio viae promotio intentionis pravae, angelus, qui ei obsistit, ordo angelicus, qui eorum iniquis conatibus contradicit, evaginatio gladii interminatio judicii, muri vinearum doctores Ecclesiarum, angustia viae censura sacrae doctrinae, laesio pedis redargutio pravi operis, maledictio derogatio, benedictio laus justorum et commendatio. Haec, fratres, superficie tenus transcurrimus, vobisque profundiora scrutanda relinquimus. Sane quia prolixa sunt, quae de hac historia declaranda sequuntur, visum est nobis ex his quae dicta sunt sermonem hunc terminare, et quae restant in posterum describenda reservare. Nunc ergo, charissimi, quia de Aegypto spiritali per fidem egressi sumus, et per desertum ire, et ad terram promissionis tendere debemus, videamus utrum veri Israelitae simus. Aegyptus est vita saecularis, desertum vita spiritalis, terra promissionis vita coelestis. Aegyptus caro, desertum animus, terra promissionis Deus. Veri autem Israelitae sumus, si Deum non tantum oculo cognitionis, sed etiam oculo dilectionis videmus. Quos videlicet oculos si sanos habemus, viam rectam tenebimus, per quam terram supernae promissionis ingrediemur. Quod nobis praestare dignetur Jesus Christus Dominus noster, qui est benedictus in saecula. Amen. ####  |