| #### CAP. XIX. De dolore capitis. |

| #### #### Caput meum doleo, dixit puer patri suo (IV Reg. IV). Cum autem caput sit principale membrum hominis, per ipsum significatur opus principale mentis, dolor vero capitis est appetitus mundanae felicitatis. Quae ideo dolor esse dicitur, quia quaeritur cum labore, possidetur cum timore, amittitur cum moerore. Per puerum intelligimus puritatem cujuslibet poenitentis animae. Puer igitur caput suum dolet, cum puritatem animae de transgressione mentis poenitet. Sed praedictus puer bis caput suum doluit, dum puritas animae de delectatione et consensu peccati flevit. Convertetur dolor ejus, inquit David, in caput ejus (Psal. VII). Dolor item capitis est morbus nimiae cupiditatis. Qui dolor in caput convertitur, quando mens desiderio rerum temporalium anxie cruciatur. Ecce, inquit, parturit injustitiam, concepit dolorem, et peperit iniquitatem (ibid.). Concepit dolorem mali desiderii in cogitatione, parturit injustitiam circumveniendo fratrem in locutione, male possidendo peperit iniquitatem in operatione. Hic autem dolor aliquando nascitur ex calore, aliquando ex tumore. Calor est nimiae cupiditatis ardor, ut igitur sanus fias, morbi materiam subtrahere non omittas. Dispersit, inquit, dedit pauperibus, justitia ejus manet in saeculum saeculi, etc. (Psal. CXI). Qui pauperibus tribuit, nullius temporalis commodi retributionem quaerit. Si igitur largiendo quae possides, contempseris mundum, anxiae cupiditatis minues appetitum. Nec tantum materiam morbi subtrahes, sed etiam oleo rosaceo caput unges, hujusmodi siquidem oleum frigidae naturae dicitur esse. Rosaceum vero oleum est cruor martyrum. Dum enim passiones sanctorum legis, oleo rosaceo caput ungis. Sed antequam oleum infundas oportet caput radere, id est, superflua resecare, et sic faciens simul materiam morbi destruis, et fomento frigidi olei fervorem calorum premis. Fuge igitur aestum carnis, quaere umbram divinae protectionis. Roga summum medicum, et dic: Domine, Domine, virtus salutis meae, obumbrasti super caput meum in die belli. Ne tradas me a desiderio meo peccatori, etc. (Psal. CXXXIX.) Repetitio nominis affectum suscitat pietatis. Virtus, inquit, salutis meae. Ipse enim cuilibet homini dat vires salvandi. Ipse enim est refugium, et virtus adjutor in tribulationibus quae invenerunt nos nimis (Psal. XLV). Obumbrasti super caput meum in die belli. Dies belli est prosperitas mundi. Quae dies belli esse dicitur, quia caro adversus spiritum in eo quotidie pugnat, et multoties alter ab altero superatur. Calor dici est calor mali desiderii. Superponit igitur capiti, id est, menti summus medicus umbram, id est, patientiae perseverantis sustinentiam, ne nimius calor mali desiderii mentem gravet, ne a desiderio suo justum peccatori conformet. #### Dolor etiam capitis ex tumore nascitur, quoties ex abundantia boni operis animus gloriatur. Tumor siquidem capitis est elatio mentis. Et qui oderunt te extulerunt caput (Psal. LXXXII). Extollentia capitis est superbia mentis. Qui oderunt te, inquit, qui odiunt non obediunt. Qui autem diligit, libens obedit. Unde Dominus: Si quis, inquit, diligit me, sermonem meum servabit (Joan. XIV). Exhibitio autem operis indicium est dilectionis. Oportet autem oleo violaceo caput ungere, ut possis calorem tumoris mitigare. Viola est humilis herba, quae dum de terra nascitur, non procul a terra proceritate separatur. Oleum igitur humilitatis sedabit superbiam mentis. Cave tamen ne oleum peccatoris impinguet caput tuum (Psal. CXL). Oleum peccatoris est blandimentum adulationis. Hoc autem tumorem capitis non destruit, sed auget et nutrit. Ut autem ad plenum sanare possis tumoris morbum, habe tecum Salomonis oleum. Ait enim: Oleum de capite tuo non deficiat (Eccli. IX). Unde Gregorius: ####
| #### “Non deficiat oleum de capite,” |
#### #### id est, charitas de mente. ####  |