| #### SERMO LXXVI. Ex verbis ejusdem Balaam in festo quorumlibet sanctorum. |

| #### #### In superiori sermone de filiis Israel, de Balac, de Balaam, de benedictione qua benedixit filiis Israel, quaedam diximus; nunc ad ejusdem benedictionis verba veniamus, et quid moralis instructionis intus habeant, videamus. Si quis autem quaerat quid significationis habeat holocaustum Balac, qui diabolum significat, respondemus quod non omnia, quae in littera continentur ad spiritalem intelligentiam flectenda sunt. Sed nec parabola currit per omnia. Balaam autem filiis Israel ter benedixit, ut ipsa benedictio licet per hominem, non tamen ab homine, sed a sancta et individua Trinitate data noscatur. Primae quidem benedictionis verba sunt haec: De Aram adduxit me Baluc rex Moabitarum de montibus orientis. Veni, inquit, et maledic Jacob; propera et detestare Israel. Quomodo maledicam, cui non maledixit Deus? qua ratione detester quem non detestatur? de summis silicibus videbo eum, et de collibus considerabo eum. Populus solus habitabit, et inter gentes non reputabitur. Quis dinumerare possit pulverem Jacob, et nosse numerum stirpis Israel? Moriatur anima mea morte justorum et fiant novissima mea horum similia (Num. XXIII). Aram interpretatur excelsus, et significat superbiam. Bene ergo de Aram sive de montibus Balaam ad maledicendum populum Dei rex impius adduxit, quia quod mali bonis cooperante diabolo detrahunt, totum de superbia procedit. Moab interpretatur de patre, et significat omnes reprobos, ex quibus illi fuerunt quibus specialiter dictum est: Vos ex patre diabolo estis (Joan. VIII). Balac itaque Moabitarum rex Balaam ad maledicendum Israel vocat, quia diabolus rector tenebrarum harum, id est daemonum per superbiam contenebratorum et hominum impiorum, ex ipso per culpam progenitorum, ex ipsis impiis hominibus impiissimos per impietatem cultui ejus deditos, ad blasphemandum justos cupiditate vanae laudis et gloriae inanis acriter sollicitat. Qui nisi divinae potentiae timore refrenentur, tantum apud homines de suae sapientiae atque potentiae gloria sustollantur, ut ad perpetrandum detractionis ac blaphemiae facinus leviter inclinentur. Quam maledictionem justis saepius, diversisque modis obfuisse multoties expertum est. #### Sed cum justos divina protectione muniri considerant, divino timore perculsi, eis suae derogationis maledictionem inferri graviter formidant. Quod tamen libenter facerent, nisi ultionem sibi desuper imminere pertimescerent. Unde et Balaam Dei timore cohibitus maledictionem, quam populo Dei inferre decreverat, si licuisset, conticuit dicens: Quomodo maledicam, cui non maledixit Deus? qua ratione detester quem Dominus non detestatur? De summis silicibus videbo eum, et de collibus considerabo illum. De summis silicibus sive collibus perfecti vanitatis hujus amatores, et magistri populum Dei considerant, cum formidine divina territi mentem in contemplationem ejus sublimiter levant, quam ab aliis gentibus merito distet, subtiliter pensant. Vident quod in Ecclesia alii datur per Spiritum sermo sapientiae, alii sermo scientiae, alteri fides, alii gratia sanitatum, alii operatio virtutum, alii prophetia, alii discretio spirituum, alii genera linguarum, alii interpretatio sermonum (I Cor. XII). Vident alios bonis operibus insudare, alios virtutibus vernare, alios miraculis coruscare, alios humiliter subesse, alios excellenter praeesse, omnes omnibus velle prodesse. Cumque populum justorum coelestis gratiae benedictione repletum conspiciunt, suae blasphemiae derogationisque maledictionem inferre superno territi judicio nulla ratione praesumunt, sed e diverso illi benedicunt dum de illo id quod bonum in eo vident, licet inviti, dicunt. Non enim eorum arbitrio, sed ex divino procedit judicio quod bonorum justitiam admirando praedicant, quam nec sequuntur, nec amant. Unde et recte Balaam in sequentibus dicit: Benedictionem prohibere non valeo. Cujus benedictionis, id est praedicationis verba subduntur cum dicitur: Populus solus habitabit, et inter gentes non reputabitur. #### Magna laus, fratres, quod dicitur populus solus habitabit. Utinam haec vox laudis sit in cordibus praesertim monachorum et illorum qui vitam solitariam hoc vel illo modo lingua praedicant, habitu demonstrant. Erubescant et pertimescant ex his verbis, qui relictis claustris curias solius causa curiositatis non necessitatis frequenter adeunt: qui ad spectacula, fabulasque vanitatis libenter procedunt, qui salutationes in foro, primas cathedras in synagogis, primos recubitus in coenis diligunt, et vecari ab hominibus rabbi (Matth. XXIII). Nec ista dicentes authenticas, et honestas, religiosasque virorum personas vituperare dici debemus, qui sanctae matris Ecclesiae necessitatibus exterioribus pro loco, pro tempore, pro causa suffragantur. Aliud est enim curiositate suadente, aliud ratione dictante quid agere. Hujus itaque laudis expers est Ephraim vitula docta diligere trituram. Populus autem justorum solus habitat, nec inter gentes reputatur (Ose. X), quia caeterae gentes universae carnis desideria, et mundi gloriam sequuntur; soli vero electi justitiam, ac spiritalia bona sectantur. Nec solum contemplativi, verum et activi soli habitant, dum reproborum operibus non communicant. Cum igitur universis fidelibus conveniat ut non tam mansione corporum quam unanimitate cordium habitent soli, illos maxime decet, ut habitent soli, non tantum bonorum singularitate operum, verum etiam, quantum est possibile, mansione corporum, qui religionis habitu sunt circumdati religionemque professi. Hoc eorum professio, hoc habitus, hoc exigit ordo, ut a caeteris non solum malis, sed et bene agentibus longe separentur, qui sanctitatem habitu prae caeteris profitentur. Nec debent inter gentes alias reputari corporali conversatione qui ab aliis dividuntur singulari religionis professione. Quis dinumerare possit pulverem Jacob, et nosse numerum filiorum Israel? In praecedenti sermone diximus per pulverem Jacob intelligi debere activos, per numerum stirpis Israel contemplativos. Quantum ad litteram etiam pertinet populum Israel non numerari prae multitudine posse verum esse creditur, sicut pluribus ex locis veteris paginae colligitur, sicut ubi dicitur quod Israel innumerabilis erat sicut stellae coeli, et arena, quae in littore maris (Hebr. XI). Quantum vero ad spiritalem intelligentiam spectat multo innumerabilior justorum populus credendus est. Unde et David ait: Mihi autem nimis honorificati sunt amici tui, Deus, nimis confortatus est principatus eorum. Dinumerabo eos, id est si dinumerare voluero eos, super arenam multiplicabuntur (Psal. CXXXVIII). De multiplicatione carnalis Israel, dictum est, sicut arena multiplicabuntur; de multiplicatione spiritalis Israel, id est amicorum Dei dicitur super arenam. Sed et hac innumerabilitate justorum beatus Joannes in Apocalypsi postquam duodecim millia signatos ex omni tribu filiorum Israel vidisset, adjunxit: Post haec vidi turbam magnam, quam dinumerare nemo poterat ex omnibus gentibus, et tribubus, et populis, et linguis stantes ante thronum, et in conspectu Agni, amicti stolis albis, et palmae in manibus eorum (Apoc. VII). Quemadmodum namque scriptura teste dies Israel innumerabiles sunt (Eccli. XXX VII), ita et Israel innumerabilis est. Non solum autem activi, qui multo plures sunt contemplativis, verum et contemplativi, qui pauciores sunt activis, innumerabiles sunt. Quod demonstratur, ubi cum praemisisset quis dinumerare possit pulverem Jacob, addidit, aut nosse numerum stirpis Israel? Quasi diceret, nemo. Sequitur. #### Moriatur anima mea morte justorum, et fiant novissima mea horum similia. Profani praesentis saeculi sapientes, qui adversus justos, in quantum possunt, malignantur, dum quandoque timore stimulati elevata mente justorum vitam contemplantur, eorum morte mori desiderant, quorum tamen vitam imitari recusant. Carnis concupiscentiam, mundi gloriam toto corde diligunt, et haec virtutibus et bonis operibus anteponunt; sed nescio qua fronte cum justis mori, et percipere praemia volunt. Sed qui eorum typum gerit, quia vita justorum vivere noluit, eorum morte mori non meruit. Qui procul dubio in oratione, qua bene mori petiit, auditus fuisset, si post orationem bene vivere studuisset. #### Ex his quae dicta sunt, fratres, colligamus unde in via Dei proficiamus. Studeamus habitare soli, nec inter gentes aliqua dissolutionis inquietudine reputari. Studeamus cum Jeremia soli sedere, et secundum ejus verba nos super nos levare (Thren. III). Studeamus cum justis juste vivere, ut cum ipsis bene mori, et ad supernam gloriam mereamur eorum meritis et precibus pervenire. Quod nobis praestare dignetur Jesus Christus. Amen. ####  |