| ### TRACTATUS SECUNDUS. DE CREATIONE ET STATU ANGELICAE NATURAE. ###  |

| #### CAP. I.---De creatione rerum et praecipue angelorum. |

| #### #### Pertractatis partibus fidei adjiciendum videtur de prima rerum creatione. Cum Plato dixerit tria esse principia; materiam, formam, opificem: fides Catholica unum principium credit esse omnium rerum, Deum scilicet cujus bonitas omnium rerum causa fuit. Cum enim summe bonus et perfecte beatus aeternaliter esset, voluit aliquos esse participes suae beatitudinis. Et quia non potest ejus beatitudo participari nisi per intellectum, et quanto magis intelligitur tanto magis habetur; fecit rationalem creaturam ut intelligeret, intelligendo amaret, amando possideret, possidendo frueretur; et eam hoc modo distinxit, ut pars in sui puritate permaneret scilicet angeli; pars corpori jungeretur ut animae. Quaeritur cur ita factum sit; cum majoris dignitatis esset anima si in sua puritate et simplicitate permansisset. Ad quod potest dici quod licet anima dignior esset sine corpore; tamen corpori voluit Deus eam sociari, ut in humana conditione ostenderet novum exemplum aeternae unionis, quae est inter spiritum et Deum. Videbatur enim creaturae quod non posset uniri suo Creatori. Sed cum spiritus (qui excellentior creatura est) tam infimae creaturae sicut est corpus in tanta dilectione uniatur, ut non possit coarctari ad hoc ut velit eam relinquere; patet spiritum creatum eodem modo tam summo bono uniri posse. Ideo etiam animae sunt associatae corporibus; ut in eis Domino famulentur, et verum et summum bonum promereantur. #### Cum itaque in angelos et homines distincta sit rationalis creatura; primum de angelis agendum videtur. De quibus considerandum est quando creati fuerint; ubi facti fuerint; quales etiam facti fuerint. Quaedam auctoritates videntur velle quod ante omnem aliam creaturam facti sunt angeli. Unde illud: Prior omnium creata est sapientia (Eccli. I); quod de angelis dictum est. Cui videtur contrarium quod dicitur in Genesi: In principio creavit Deus coelum et terram (Gen. I). Si enim haec in principio creata sunt, nihil ante coelum et terram factum est. Et in propheta: Initio tu, Domine, terram fundasti (Psal. CI). Quare dicendum videtur quod simul creata sit et angelica creatura et corporalis. Unde illud Salomonis: Qui vivit in aeternum creavit omnia simul (Eccli. XVIII); id est spiritualem et corporalem naturam. Et ita non prius tempore creati sunt angeli quam illa corporalis materia quatuor elementorum. Tamen prima omnium creata est sapientia; quia si non tempore praecedit, tamen dignitate. Hieronymus tamen in epistolam ad Titum aliud videtur sentire dicens; sex millia necdum nostri temporis implentur anni: et quantas prius aeternitates, quanta tempora, quantas saeculorum origines fuisse arbitrandum est; in quibus angeli, throni, dominationes servierunt Deo, et absque temporum vicibus atque mensuris Deo jubente substiterunt? Cui auctoritati quidam adhaerentes dicunt cum mundo tempus coepisse; quoniam non fuit mutabilitas ante mundum; et tamen fuisse angelos astruunt immutabiliter et intemporaliter. Nos tamen quod dictum est prius, magis approbamus; et quod Hieronymus dicit, ex dictis. Origenis fuit, nec asserendo dictum est sed dubitando dixit, inquirendo quantas aeternitates, etc., arbitrandum est prius fuisse, etc. #### Ubi facti fuerunt quaeritur. Et videntur auctores velle eos fuisse factos in coelo. Unde in Evangelio: Videbam Satan sicut fulgur de coelo cadentem (Luc. X). Nec appellamus hic coelum firmamentum quod secunda die factum est, sed coelum empyreum; id est, splendidum quod statim repletum est angelis, illam scilicet superiorem partem usque ad quam machina illa elementorum adhuc indistincta porrigebatur. Simul enim, ut diximus, creati sunt angeli et illa corporea materia. Unde Augustinus exponit ita locum illum: ####
| #### “In principio creavit Deus coelum et terram;” |
#### #### coelum, id est angelos; terram, id est corpoream machinam, in cujus superiori parte facti sunt coeli, id est angeli. Sed si in coelo erant; quomedo, ut legitur in Isaia, diceret Lucifer; Ascendam in coelum, ponam sedem meam ad aquilonem: et ero similis Altissimo? (Isa. XIV). Sed ibi vocat coelum sublimitatem Divinitatis. ####
| #### “Ascendam in coelum,” |
#### #### id est ad aequalitatem Deitatis. ####  |