| #### CAP. XII. De sacramentis ecclesiasticis. |

| #### #### Quoniam de ecclesiae consecratione, prout brevitatis ratio poscebat, egimus, sub eadem compendii regula de eis quae in Ecclesia geruntur, aliquid dicamus. Septem sunt principalia sacramenta quae in ecclesia ministrantur, quorum quinque generalia sunt, quia ab eis neuter sexus, nulla aetas, conditio nulla excluditur, videlicet baptismus, confirmatio, Eucharistia, poenitentia, unctio infirmorum. Duo particularia sunt, eo quod non tribuantur omnibus, sed quibusdam hominum, ordines scilicet et conjugium. De his omnibus scribere necessarium duxi, ut memoriter teneam quid in his acceperim, sive ministrem, si quando aliquod eorum manibus meis ministrari contingat. Alioquin ad usus aliorum panes porto, nec gusto, divina tamen gratia sua non deserente sacramenta. Notandum igitur quod praedicta quinque sacramenta generalia remedia sunt contra peccata, et originalia, et actualia. Et est baptismus intrantium Ecclesiam: confirmatio stantium quasi in pugna, poenitentia lapsorum sed resurgentium, eucharistia manentium in Ecclesia, unctio exeuntium ab hac vita. Quae quidem remedia ante legem fiebant per sacrificia: sub lege, et per circumcisionem et per sacrificia. Sacramentum duobus modis dicitur. Aliquando enim sacramentum dicitur sacrae rei signum, velut in baptismo exterior ablutio, quae interiorem significat emundationem. Aliquando dicitur sacramentum quasi sacrum secretum, velut sacramentum incarnationis et hujusmodi. Sacramentum autem in tribus consistit, videlicet in factis, in dictis, in rebus. In rebus, ut est aqua et oleum, in dictis, ut est invocatio Trinitatis; in factis, ut est submersio in aquam et insufflatio. ####  |