| #### CAPUT 6 |

| #### #### Et nota, quod dicit domina, non princeps gentium, et princeps, non domina provinciarum; quia vitia, quae naturalia non sunt, comprimi debent; sensus enim quia naturales sunt non comprimi, sed regi necesse habent, ut in illis exstirpandis homo esse studeat districtus, in istis moderandis et custodiendis discretus. Sed fit nonnunquam ut, dum homo licitis carnis suae desideriis resistere et motus sensuum suorum custodire negligit, ita tandem prava consuetudine alligetur, ut postmodum etiam volens eisdem resistere non possit. Quando ergo vitiis servire cogitur, quibus prius sponte consensit, quid aliud quam pravae consuetudini tributum solvit? Tria ergo bona et tria mala enumeravit. Bona sunt: civitas plena populo, domina gentium, princeps provinciarum; mala: sola, vidua, tributaria. Sed videamus primum quomodo bona obtineat, postea quomodo ad mala descendat. Priusquam Spiritus sanctus veniat ad cor nostrum, sterilis est anima nostra; cum autem venerit, fecundat eam, ut pariat et nascantur virtutes in ea. Quae videlicet virtutes, quandiu adhuc inperfectae sunt et incipientes, et necdum foras prodire possunt, sed intrinsecus adhuc per gratiam ejusdem Spiritus nutriuntur, ut crescant et robustae fiant, quid aliud quam parvuli quidam in domo patris educantur, donec ad legitimam aetatem perveniant? Cum vero ad perfectum venerint incrementum, et solido quodam sapientiae cibo uti coeperint, tunc jam non ut parvuli nutriri indigent, sed quasi ut quidam populus in civitate sub lege imperatoris sui vivere debent. Sed cum Deus intus praesidens nos regit, tunc caro subjecta foris servit; et quanto humilius ei intus subdimur, tanto robustius foris principamur. Si ergo anima nostra intus plena populo virtutum, quando regem Deum habuit; extra etiam domina gentium, hoc est carnalium desideriorum, et provinciarum, hoc est sensuum corporis, princeps fuit. Nunc autem sola, quia regem perdidit; vidua, quia maritum amisit; tributaria, quia vitiis subjecta servit. ####  |