| #### QUAESTIO CCLXVI. |

| #### #### Si autem gratia, jam non ex operibus, etc. (Rom XI). Quaeritur si totum ex gratia, quid ex meritis, vel si quod ex meritis, quomodo totum ex gratia? Solutio. Totum est ex gratia, licet aliquid sit ex meritis, quia ipsa merita sunt ex gratia. Videtur tamen quod ex meritis praecedentibus sit justitia, ut in Cornelio cujus oratio obtinuit hoc, ut praedicatione Petri converteretur, ut fidem susciperet: quae fides est ex gratia, quare ex operibus est consecuta gratia. Solutio. Non est dicendum quod gratia vel justitia sit ex operibus; quia hoc esset, quod ex operibus sine gratia justificaretur quis: quod esse non potest. Quod autem Cornelius oravit, ut fidem susciperet, hoc ex gratia praecedente fuit: pro qua etiam gratia major, utpote gratia justificans, est collata. Non enim sine omni gratia fuit, quando in unum Deum credidit et, ut dicunt doctores, fidem incarnationis habuit, sed nondum sciebat Verbum Dei incarnatum, quod postea Petri praedicatione cognovit. Nota, quod compunctio alia est invidiae, qua quis compungitur et dolet, et alienis bonis tabescit; alia culpae qua quis torquetur in propria conscientia, ut Judas, qui laqueo se suspendit pro scelere suo. Alia est compunctio gratiae, qui vel inchoantium est, qui de malis poenitent, ut abstineant, vel perfectorum, qui Deum ex dilectione verentur. ####  |