| #### CAP. XV. De proprietate quatuor temporum anni, et conclusione operis. |

| #### #### Ver habet delectationem aurium, aestas oculorum, autumnus olfaciendi, hiems gustandi; quia oblectamentum pueritiae in auditu doctrinae, oblectamentum juventutis in exemplo operis, oblectamentum virilis aetatis in appetitu est probitatis, oblectamentum senectutis in experientia virtutis. Tenent et singuli singulos anni quadrantes. Aestas tenet superiorem, hiems inferiorem, ver dextrum, autumnus sinistrum. Et in singulis quadrantibus extensae sunt quasi duae chordae propter geminam singulorum proprietatem, quibus ad invicem collatis, musicum octochordium exprimitur, de quo harmonia concordiae universalis temperatur. Ver est humidum et calidum. Aestas calida et sicca. Autumnus siccus et frigidus. Hiems frigida et humida. In quibus omnibus multo sermone propter operis compendium supersedebitur. In hoc eodem spatio duodecim venti disponuntur, singulis temporibus terni attributi sub aetherea plaga, quasi deorsum praecipites, et a scapulis prominentes alati sub singulis mensibus singuli ordinati. De his quatuor sunt cardinales, qui singuli duos hinc inde habent suffraganeos. A medio orientis flat subsolanus duos hinc inde habens sibi conspirantes, a dextris vulturnum, a sinistris eurum. A meridie flat auster sive notus, habens a dextris euronotum, qui et euroauster, a sinistris libonotum, qui et austro africus. A medio occidentis flat zephyrus, qui et favonius habens a dextris africum qui et libs, a sinistris corum, qui et argestes. A medio septentrionis flat aparctias, qui et septentrio habens a dextris circium, qui et thracias, et trasceas vel thrascias, a sinistris boream, qui et aquilo. Et principales quidem singuli geminis spirant cordibus, suffraganei singuli singulis. Post haec alius adhuc circulus praedictis duobus exterius circumducitur, et spatium quod includit pro aetherea plaga accipitur. In quo spatio duodecim menses disponuntur secundum ordinem temporum, et mensibus duodecim signa supponuntur, ita ut semper in medio mensis signum incipiat, et econverso mensis in medio signi. Et haec signa singula desuper triginta gradibus distinguuntur, initio desuper sumpto a primo gradu arietis. Et sic contra mundum in circuitu ordinatis omnibus signis supinatis quidem ad ipsum firmamentum, mensibus autem ab inferiori sursum erectis, ita ut signa quidem sursum versa in ipso circulo, qui aplanes dicitur, stare vel ambulare videantur. Menses autem post illa, et sub illis in aethere stantes appareant, sicque in supremo signa, sub signis menses, sub mensibus venti, sub ventis tempora demonstrantur. In qua distributione magna naturae ratio, effectusque signatur, totusque coeli ambitus sic perficitur. Hoc modo constructa machina universitatis in parte ejus superiori majestas a scapulis sursum, pedibusque deorsum eminens, et quasi in solio sedens formatur. Ita ut expansis hinc inde brachiis omnia continere videatur. Tribusque digitis per medium extensis usque ad orbem terrae, et caeteris in palmum reflexis coelos concludit. Et in dextera quidem sua tenet thronum, qui oblique deorsum dependet per aeris spatium, usque supra eum locum ubi in cono inferiori, sicut diximus, ad dextram partem electi resurgunt, quos et angeli ibidem praeparati in coelum suscipiunt. Ideoque in ipso throno scriptum est: Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum quod vobis praeparatum est ab initio saeculi (Matth. XXV). In sinistra autem sua tenet sceptrum, quod dirigitur deorsum usque ad eum locum, ubi malos ad sinistram resurgentes daemones obvii rapiunt, et ideo in ipso sceptro scriptum est: Ite, maledicti, in ignem aeternum, qui paratus est diabolo, et angelis ejus (ibid.). Deinde linea generationis ad Adam sursum extra arcam per medium prominentis coni usque ad coeli verticem extenditur, et in ea per ordinem sex rotulae circinantur, ita ut novissima ipsius arcae introitum complecti videatur. Istae autem sex rotulae exprimunt opera sex dierum. Prima namque quae et suprema taliter figurari debet, qualis fuit mundus prima die quando lux creata est. Secunda, quando firmamentum inter aquas et aquas positum est. Tertia, quando aquae in unum collectae sunt, et terra germinibus vestita. Quarta, quando sol, et luna, et stellae factae sunt. Quinta, quando pisces in aqua, et aves in aere collocati sunt. Sexta, quando bestiae factae sunt in terra et homo. Ut verbum ab ore majestatis exeat, et omnis ordo creaturarum subsequatur, et ipsius arcae protensio pertingat a principio mundi usque ad finem saeculi, per medium terrae hinc inde habens loca, montes, flumina, castella et oppida constituta, ad austrum Aegyptum, et ad aquilonem Babyloniam. Post haec circa thronum ex utraque parte, circa medium duo seraphim pinguntur, qui extensis alis sursum et deorsum velant caput majestatis et pedes, facie tamen intecta manente. Sub alis autem seraphim desuper in eo spatio, quod est inter scapulas majestatis et alas ex utraque parte ordines angelorum constituuntur novem, ad contemplandam faciem majestatis conversi. Ipsa namque summa et vera unitas medium et supremum locum obtinet. Deinde primus ordo angelorum diademate hinc inde binos; secundus ordo hinc inde ternos; tertius ordo hinc inde quaternos; quartus ordo hinc inde quinos; quintus ordo hinc inde senos; sextus ordo hinc inde septenos; septimus ordo hinc inde octonos; octavus ordo hinc inde novenos; nonus ordo hinc inde denos, ut a prima unitate sit origo omnium. Et in secunda unitate consummetur creatio angelorum, qui simul sunt centum et octo. De singulis autem ordinibus singulis labentibus remanent nonaginta novem, quibus homo centesima ovis additur, et superna civitas consummatur. Haec de arcae nostrae figuratione dicimus, ut si cuilibeat decoram domus Domini, et mirabilia ejus (quorum non est numerus) intueri, hoc interim exemplari affectum suum provocet. Sit Deus benedictus per cuncta saecula saeculorum. Amen. ####  |