| #### CAP. XVIII. - De difficultatibus sacrae Scripturae . |

| #### #### Multa in Scriptura sacra occurrunt, quae rerum gestarum seriem ignorantibus, difficultatum pariunt intelligendi. Quemadmodum hoc quod in libro Judith legitur, Arfaxat rex Judaeorum multas gentes suo imperio subjugasse, ac contra Nabuchodonosor regem Assyriorum pugnasse, et jure obtentus belli eidem regi Assyriorum ad omnia regna suae ditioni subjicienda spem ac confidentiam addidisse. Hinc Nabuchodonosor Holofernem, principem militiae, ad debellandas gentes misisse; qui subactis caeteris, Judaeos rebellare conantes in Bethulia obsedit, atque, Achior principe filiorum Amon narrante, didicit ipsum esse populum qui, nuper a captivitate reversus, eadem montana possedit. Si igitur quaerimus, quo tempore haec gesta sint, vel quis fuerit Nabuchodonosor iste qui in Ninive regnavit, cum Nabuchodonosor non in Ninive, sed in Babylone regnasse perhibeatur, neque Assyriorum sed Chaldaeorum fuisse rex legatur, idemque in reditu populi de captivitate Babylonis jam mortuus nequaquam dubitetur, non parva in his diligenter considerantibus dubitatio exoritur. Dicunt itaque hunc Nabuchodonosor Cambysem filium Cyri intelligendum; qui propterea ab Hebraeis secundus Nabuchodonosor appellatus est, quod, ut credebatur, illius Nabuchodonosor facta imitans, magnam in filios Israel crudelitatem exercuit. Ubi reliqua forsitan convenire potuissent, nisi quod in libro Judith legitur verbum factum in domo Nabuchodonosor anno duodecimo regni ejus, cum Cambyses filius Cyri non nisi octo annis regnasse perhibeatur. Verum in numeris multa mendacia scriptorum libris inesse deprehendimur, tamen in ejusmodi studiosus lector moveri non debet, quia aliquid est, veritati appropinquasse, illic etiam ubi non contingit in toto illam comprehendere. In libris etiam Machabaeorum et in Daniele quaedam dicuntur, quae non facile intelligere possis, nisi cognoveris primum eos qui post Alexandrum Magnum in regnum Syriae et Aegypti successerunt: In Daniele siquidem audis regem aquilonis frequenter nominari; ubi per austrum nihil aliud quam regnum Aegypti; et per aquilonem nihil aliud quam regum Syriae, secundum litteram intelligi oportet; quorum reges alternis vicibus, nunc pace nunc bello ad invicem varia tempora habuisse leguntur. Quas vicissitudines, nisi prius eorum gestis cognitis, non facile discernes. Item quod in libro Machabaeorum legimus, Antiochum atque Demetrium eorumque successores pro regno Syriae ex adverso pugnantes, ipsumque regnum quasi paterno jure hinc inde utrosque vindicantes, intelligere non poteris qua de causa factum sit, nisi agnoveris qualiter Seleucus filius Antiochi Magni, rex Syriae, moriens successorem reliquerit Antiochum Epiphaneum fratrem suum. Quo mortuo Demetrius Seleuci filius egressus ab urbe Roma venit in Syriam, in regnum videlicet patris sui. Cujus adventu comperto, exercitus qui cum Antiocho Epiphaneo fuerat, ejusdem Antiochi filium, hoc est Antiochum Eupatorem interfecit. Sicque Demetrius regnum obtinuit. Alexander vero filius Antiochi Eupatoris, cum crevisset, exercitum collegit, oppressoque Demetrio regnum recepit. Post Demetrius filius Demetrii fugato Alexandro potestatem ad se revocavit. Deinde Tryphon quidam Partium Alexandri filium, quem nutriendum acceperat, occidit. Sed illo tandem oppresso, regnum in progenie Seleuci permansit. Haec breviter ad evidentiam lectionis distinximus, ut ea quae scripta sunt, aut non legantur, aut intelligantur. Haec vero tempora Machabaeis insignia fuerunt, quorum primus Judas, zelo divinae legis accensus, impetus Graecorum fortiter propulsavit; quo mortuo Jonathas frater ejus successit. Postremo sanguine et virtute germanus defuncto Symone successit Joannes Hircanus filius ejus, et post Joannem filius ejus Aristobolus, et post Aristobolum Alexander filius ejus; post quem Alexandria uxor ejus tenuit quidem principatum generis, Hircano autem filio suo pontificalem dignitatem tribuit. Hujus Hircani tempore quidam latrunculi ab Hierosolymis egressi circa Ascalonem praedas egerunt, ubi inter caeteros captivos Antipater quidam juvenis, cujusdam Herodis genere Idumaei, qui in Ascalone templi Apollinis sacerdos exstitit, filius, Hierosolymam captivus ductus est. Hic itaque Antipater in domo Hircani aliquot annis serviens, industria ac probitate spectabilis, eidem Hircano domino suo gratiosus exstitit, in tantum ut ei universam domum suam committeret. Circa haec tempora contigit ut Antigonus, Hircani pontificis frater junior, eumdem Hircanum a pontificatu propellens, sacerdotii dignitatem arriperet. Cumque Pompeius consul Romanorum tunc per Syriam exercitum duceret, supradictus Antipater, missus ab Hircano domino suo ad Pompeium veniens, impetravit ut cum exercitu Hierosolymam ascenderet, et dejecto Antigono, sacerdotii dignitatem Hircano reformaret. Pompeius itaque, restituto Hircano, tributa terrae solvenda indixit, atque eumdem Antipatrum universae regioni praefecit recedens. Antipater autem antiquae gratiae non immemor erga Hircanum benignus exstitit, tantaque modestia injunctum officium exercuit, ut tam Judaeis quam Romanis complaceret. Genuit autem filium Herodem nomine; qui post mortem patris tum merito propriae virtutis, tum etiam gratia paternae devotionis a Romanis coronam accepit, et rex factus est. Hic est Herodes, cujus regni anno tricesimo primo natus est Christus. Qui quoniam alienigena primus Judaeae regnum susceperat, audita fama per magos de nativitate regis Judaeorum, territus est. Et ne forte regnum quod usurpaverat, amitteret, quem successorem timuit, exstinguere conabatur. Peremit itaque innocentes, ut, universis morientibus, ille, quem unum insectabatur, non evaderet. Hic etiam Herodes, post alias uxores quas primitus duxerat, Mariannem quamdam, Hircani pontificis neptem, factus rex duxit uxorem, de qua duos genuit filios Alexandrum et Aristobolum. Sed haec cum postea et propter speciem, et propter generis dignitatem insolesceret, animum ejus adversum se graviter exacerbavit; accessit huic molestiae quod ab aliis concubinis de stupro accusata est, in tantum ut etiam Antonio consuli Romanorum, qui tunc in partibus orientis agebat, imaginem sui pictam ad ipsius animum in amorem sui concitandum misisse diceretur. Qua suspicione fractus Herodes sororio suo cum quo consilia sua communicare consueverat, secretum aperit, eamque interfici jubet. Ille vim amoris considerans, et furoris jussa poenitentiam subsecuturam sciens, Mariannem secreto corripit, et nisi adversus maritum humilietur, quod periculum immineat, ostendit. Timor contumacem mansuefecit; sicque brevi mutatis moribus Herodis animum ad amorem sui reparavit. Inter haec cum quadam die solus cum sola blandius jocaretur suumque amorem jactaret: Verum (inquit illa) quomodo amas, quam mortuam malles quam vivam? Nam et interfici me praecepisti. Ille, se proditum agnoscens, cum furore surrexit; et quia jam prius quaedam verba de amore hujus ac sororii sui sinistra audierat, nunc rem auditam quasi probatam credens, jubet utrosque occidi. Post autem poenitentia ductus, furorem furore mutavit, et per singula momenta Mariannem clamans, se sine illa vivere non posse dicebat. Accessit concubinarum pestifera delatio, quae filios in ultionem sanguinis adversus patrem armari testatur. Ille ergo missis Romam litteris a senatu impetravit ut parricidas et insidiatores vitae suae necaret, sicque post matrem filiis trucidatis, et ipse postea quoque diuturnis doloribus contabescens, morte miserabili vitam finivit. Reliquit successores filios, Archelaum regem in Judaea, Herodem tetrarcham in Galilaea, Philippum autem tetrarcham in Iturea et Traconitide regione, et Lisaniam in Abilina. Archelaus autem, cum novem annis post ipsum patrem regnasset, apud Romanos a Judaeis de insolentia accusatus, regno exsulans Lugdunum in exsilium mittitur: ubi et vita functus est. Romani autem ad procurandam Judaeam praesides posuerunt. Herodes autem tetrarcha Galilaeae Philippo fratri suo uxorem ejus nomine Herodiadem filiam Aretae regis Arabum, abstulit, eamque sibi contra morem in conjugium copulavit. Pro quo scelere cum a Joanne Baptista argueretur, suggèstione Herodiadis ipsum Joannem decollavit. Hic est Herodes tetrarcha filius Magni Herodis qui in passione Domini Hierosolymam ascendisse legitur, et qui Jesum a Pilato praeside ad se missum, alba veste indutum illusit, atque ad Pilatum judicandum remisit. Porro Aristobolus filius Herodis Magni, atque hujus Herodis frater ex Marianne matre natus, quem superius a patre Herode et ob suspicionem parricidii trucidatum diximus, filium habuit nomine Agrippam. Qui cum adultus esset, orbatum et exhaeredatum se cernens, quanta potuit pecunia collecta, Romam perrexit; ibique cuidam Caio Caligulae nepoti Tiberii Caesaris familiaritate junctus est. Qui Caius, cum post mortem Tiberii imperium sumpsisset, eumdem Agrippam ob meritum pristinae devotionis in Phoenicia regem constituit. Herodias autem hoc audito, Herodem de ignavia reprehendere coepit, quod videlicet ipse divitiis major et potentiis, a Romano principe hanc dignitatem sibi non acquisisset; qua exprobratione irritatus Herodes, cum ipsa Herodiade pecunia multa assumpta, Romam profectus est. Cumque apud Caium quereretur quod sibi hic honor collatus potius non fuisset, indignatus Caius inconcessa petenti, etiam concessa tollenda decrevit. Sicque Herodes pariter cum Herodiade ad Hispanias in exsilium missus est, hic finis Herodis. Verum Agrippa, qui Herodes cognominatus est, ipse est qui Jacobum fratrem Joannis gladio peremit, Petrumque in carcerem missum quatuor quaternionibus militum custodiendum tradidit. Hic cum quadam die cum Tyriis ac Sidoniis causam acturus processisset, et pro splendore deauratarum vestium solisque radio lucentium Deus et non homo conclamaretur, in superbiam elatus subito ab angelo percussus est. Et post aliquot dies perseverante aegritudine vitam finivit. Huic successit filius Agrippa, qui in Actibus apostolorum (Act. XXV) cum Bernice matresua ad Festum praesidem visendum et salutandum descendisse legitur, atque cum Paulo eidem praesidi praesentato quaedam jucunde confabulatus memoratur (Act. XXVI). Hujus tempore regnum Judaeorum a Tito et Vespasiano subversum est. Primus itaque Herodes fuit ille, sub quo Christus natus est, qui et parvulos trucidavit. Secundus filius ejus sub quo Christus passus est, qui Joannem Baptistam decollavit. Tertius Agrippa Herodes, cujus avus fuit primus Herodes. Secundus patruus qui Jacobum interfecit. ####  |