|
Non est igitur prudentia in eo.
In conventu videlicet haereticorum, ubi et ratio falsitatem convincit,
et divinum eloquium veritatem sancit, et conversionis gratia perfidiam
ostendit. Possunt autem haec tropologice ad carnem referri. Caro enim
non immerito per Esau significatur; quia pilosa est concupiscentiis, et
sanguinea vitiis, ac terrena operibus noxiis, concupiscentiis vanitatis,
vitiis curiositatis, operibus iniquitatis. Unde Apostolus: Scio, inquit,
quia non habitat in me (hoc est, in carne mea) bonum (Rom. VII). Item
idem: Qui in carne sunt, Deo placere non possunt (Rom. VIII). Sciendum
autem, quod quando sermo divinus in carnem invehitur, non natura, sed
culpa arguitur; non conditio naturae, sed defectus justitiae; non
connexio elementorum, sed motus vitiorum. Sicut enim in homine duae sunt
naturae, spiritus scilicet et caro, ita duo motus, quibus utrumque
movetur, unus ad affectum justitiae, alter ab affectu recedens gratiae.
Inde virtus nascitur, et vitium: ut si motus spiritus, virtus; motus
autem carnis, non aliud, nisi motus animi non obsequens spiritui. Ille
spiritalis, facit spiritales. Iste carnalis, facit carnales. Ille
spiritus vocatur; hic carnis nomine designatur. Porro quia de ortu
virtutis, et vitii se intulit occasio, libet paulo altius repetere,
atque omnes motus animi generales subtilius discutere. Motus ergo animi
generalis quinque partitus est. Aliquando enim cor hominis movetur
tantum a diabolo, nonnunquam ab homine solo, aliquoties solum a Deo,
aliquando ab homine et diabolo, aliquando ab homine et Deo. Primus est
per culpae suggestionem; secundus per simplicem naturae considerationem;
tertius per momentaneam gratiae inspirationem; quartus per illicitam
delectationem; quintus per affectus virtutum, et Sponsi contemplationem.
Primus et secundus homini est innoxius; tertius gloriosus; quartus
poenalis; quintus remuneratorius. Quartus vitiosus, et damnandus.
Quintus virtualis, et coronandus. Tertius avide suscipiendus.
Indifferens est cum primo secundus. Quartus ad carnem, quintus refertur
ad spiritum; tertius ad Deum; primus et secundus ad neutrum. Motus autem
carnis generalis septifarius. Aliquando enim contra Deum, nonnunquam
contra proximum, aliquoties contra seipsum, saepe contra mundum,
multoties contra negotium. Aliquando in proximum, aliquando in seipsum.
Contra Deum, superbia; contra proximum, invidia; contra seipsum, ira;
contra mundum, avaritia; contra negotium acedia. In proximum, luxuria;
in seipsum gastrimargia, seu gula. Haec septem vitia sunt illa familia,
quam dereliquit Dominus in medio populi sui, ut in ea erudiret Israelem,
unde et ex sorte vocabulorum potest designari proprietas eorum. Haec
autem sunt vocabula. Primus dicitur Pheresaeus; secundus Hethaeus;
tertius Hevaeus; quartus Amorrhaeus; quintus Gergesaeus; sextus
Jebusaeus; septimus Chananaeus. Primus interpretatur superans; secundus,
tabescens vel navigationem sustinens; tertius, lapides colligens;
quartus, amaricatus vel amaricans; quintus, colonum ejiciens; sextus,
conculcatus vel conculcans; septimus, commutatus vel commutans. Per
primum superbia; per secundum invidia; per tertium ira; per quartum
acedia; per quintum avaritia; per sextum luxuria; per septimum
designatur gastrimargia. Nos autem, quia ad sequentia transire
disponimus, adaptationem singulorum per facilem lectoris exercitio
relinquimus. Sciendum autem quod carnalis motus ille specialiter
dicitur, qui soli carni servit, et per carnem ministratur, qui in
praesenti per Esau designatur. Hic fratri suo Jacob insidias parat; quia
virtutem tripliciter impugnat, per luxuriae videlicet incontinentiam,
per gulae immoderantiam et per sensuum petulantiam. Per primam
expugnatur flos castitatis; per secundam honor sobrietatis; per tertiam
decus honestatis. Unde et Esau triplex sortitus est vocabulum, quo
praefatum significatur infortunium. Terrenus enim est gastrimargia.
Sanguineus luxuria. Pilosus petulantia. Pilosus superfluitate
curiositatis. Sanguineus vitioso fluxu libidinis. Terrenus utroque;
onerosus appetitu crapulae et ebrietatis. Abdias ergo sub persona Domini
in carnem invehitur; imo Dominus per amicos suos expugnare eam
aggreditur dicens ad eos:
Surgite, et consurgamus adversus eum in praelium.
MORAL. Qui enim Christi sunt, carnem suam cum vitiis et concupiscentiis
crucifixerunt; vos autem in carne non estis, sed Spiritus sanctus
habitat in vobis (Gal. V). Quod natum est ex carne, caro est: et quod
natum est ex spiritu, spiritus est (Joan. III). Qui enim seminaverit in
carne, metet corruptionem; qui autem in spiritu, de spiritu metet vitam
aeternam (Gal. VI). Spiritus quidem promptus est: caro autem infirma
(Marc. XIV). Legitur in Psalmo: In terra deserta, invia, et inaquosa:
sic apparui tibi in sancto (Psal. XIV). Et per Salomonem: Cogitavi,
inquit, a vino abstrahere carnem meam, ut transferrem eam ad sapientiam
(Eccle. II). Et Sponsus in Canticis: Vadam, inquit, ad montem myrrhae,
et ad collem thuris (Cant. II). Et per Job: Abyssus, dicit: Non est in
me: et mare loquitur: non est mecum: nec invenitur in terra suaviter
viventium (Job. XXVIII). Et in Hieremia: Qui vescebantur voluptuose
interierunt in viis: et qui nutriebantur in croceis, amplexati sunt
stercora. Surgite ergo, amici mei, ad ultionem hostis, ad
mortificationem carnis. Et quantum praeparata est et in deliciis fuit,
tantum date illi tormentum, et luctum (Thren. IV). De eventu ergo
negotii nullatenus vobis timendum est: de spe triumphi minime vobis
diffidendum est. Qui enim vos adjuvat, non potest vinci, quia
omnipotentia est; qui vos docet, non potest falli, quia sapientia est;
qui promittit, non potest corrumpi, quia justitia est; non potest
sustineri, quia aeternus est; non potest vitari, quia ubique est.
Surgite, inquam, amici, quia hostis infirmus, locus congruus, adjutor
invictus, victoria certa, merita multa, praemia digna. Hostis, caro
infirma: locus, praesens vita: adjutor, Deitas summa: praemium, visio
Trinitatis. Surgite a somno torporis, a lecto doloris, a languore
desolationis. Primo per vigilantiam discretionis, secundo per
mortificationem carnis, tertio per spiritualis gaudium consolationis.
Consurgamus adversus eum in praelium: quia hostis est contemptibilis.
Unde conversus ad hostem dicit: Ecce parvulum dedi te in gentibus,
contemptibilis tu es valde. Motus enim carnis, inter illa quae
praediximus vitia, parvulus est, quia momentaneus; corruptibilis, quia
inhonestus: parvulus, quia ubi grata mella fudit, fugit, et nimis tenaci
ferit icta corda morsu. Contemptibilis est, quia nocet empta dolore
voluptas. Parvulus est, quia bona negligit. Contemptibilis est, quia
mala peragit. Parvulus est quia transitoria appetit. Contemptibilis,
quia aeterna despicit. Parvulus affectu, contemptibilis actu. Parvulus
opere, contemptibilis merito.
|
|
