|
ALLEGOR. Ecce Abdias in praesenti terram historialiter describit,
spiritualiter dividit. Multas divisiones in divino eloquio legimus.
Divisiones scilicet maris Rubri unde est illud: Qui divisit mare Rubrum
in divisiones (Psal. CXXXV). Et in Apostolo: Divisiones autem gratiarum
sunt: idem autem Spiritus. Et divisiones ministrationum sunt: idem autem
Dominus. Et divisiones operationum sunt: idem autem Deus, qui operatur
omnia in omnibus (I Cor. XII). Sed et terrae divisiones quatuor
exstitisse legimus. Prima facta est a Josue; secunda ab Ezechiele;
tertia in praesenti Abdia. Porro a Salvatore quarta. Prima sacramentum
est secundae, secunda tertiae, tertia quartae. Unde prima eodem numero
sic historialiter, quo et secunda spiritualiter juxta legem istam sese
habet, tertia ad quartam. Intuere, lector, formam ordinis et splendorem
proportionis. Sicut enim prima ad secundam, sic tertia se habet ad
quartam. Et sicut prima ad tertiam, sic secunda ad quartam, sic secunda
ad tertiam. Super proportionum judicio lectorem erudiendum arithmeticae
committo. Nostri autem propositi est opacitatis allegoricae rimari
latebras, et ipsius in lucem explanationis efferre tenebras. Prima ergo
terrae divisio fit expugnatione praemissa hostium, vel subjugatione
eorum; secunda sine traditione hostili, vel alteratione civili; tertia
cum subjugatione hostium voluntaria; quarta sine conditione vel nervo
subjectionis, sed cum gloria et gaudio mutuae dilectionis. Prima divisio
fit cum poena et miseria, secunda cum poena sine miseria, tertia sine
poena et miseria ipsius retento pudore, quarta sine poena et miseria,
omni remoto languore. Pugna est nolle consentire peccato; miseria est
illicito nolentem vexari incentivo; pudor miseriae eo titillari; remotio
languoris exclusio tentationis. Quatuor sunt libertates: libertas
arbitrii, libertas exercitii, libertas consilii, libertas gaudii. Prima
divisio facta est cum libertate arbitrii, sed non cum libertate
exercitii. Voluntas siquidem proprio mota arbitrio expugnavit quos
potuit, sed non omnes subjugavit quos voluit. Unde et libertatem habuit
in facultate et motu judicii, sed non eam habuit in negotio exercitii:
quam revera si habuisset cunctos sibi ad nutum subjugasset. Secunda
primam libertatem et secundam habuit; sed caruit tertia, quia propria se
movens voluntate, optata exercitii utitur facultate; sed huic deficit
consilii libertas, quia scientiae et ordinis, exitus, principii nescivit
attingere metas. Tertia omnes has tres habuit sed quarta caruit quia et
voluntatem in motu, et facultatem in actu, et claritatem in sensu
obtinuit, sed securitatem in affectu non habuit. Quarta vero omnia
possidet; quia et liberam voluntatem in electione, et facultatem celerem
in actione, et sinceram claritatem in intentione, et securam
perpetuitatem possidet in fruitione. Prima ergo libertas communis est
omnium; secunda generalis est conversorum; sed specialis imperfectorum;
tertia generalis est perfectorum, et specialis in hoc saeculo Deo
militantium; quarta singularis est sponsum contemplantium, et cum eo
laetantium. Prima propria est servorum, secunda propria est
mercenariorum, tertia propria amicorum, quarta propria filiorum. Prima
divisio fit per gratiam compunctionis; secunda per disciplinam et
propositum conversionis; tertia per excessum mentis et eminentiam
contemplationis; quarta per gloriae et honoris assumptionem, et
immortalitatis statim ad Dei visionem. Prima fit, quando recedimus a
tenebris et servitute peccati; secunda, quando sponsum fugientem
sequimur ad montem myrrhae et ad colles Libani; tertia, quando per
desertum ut acies ordinata ascendimus; quarta, quando atria supernae
civitatis intramus in hymnis. Quatuor sunt, quae electis ad utilitatem
et salutem, et felicitatem data sunt, exercitia scilicet, gaudia,
merita, praemia exercitia religionis, gaudia contemplationis, merita
perfectionis, praemia beatissimae visionis; exercitia, inquam,
disciplinae, gaudia spiritalis unionis, et coelestis copulae, et merita
justitiae, praemia gloriae. Prima ergo divisio pertinet ad exercitia,
secunda ad gaudia, tertia ad merita, quarta ad praemia. Unde et in prima
divisione a Josue dicitur ad filios Israel: Hae sunt gentes, quas
Dominus Deus tuus dereliquit in medio tui, ut in eis erudiret Israelem
(Judic. III). Hinc iterum scriptum est: Jebusaeum autem habitatorem
Hierusalem non potuerunt filii Juda delere (Judic. I). Item in eodem:
Non potuerunt filii Manasses has subvertere civitates, sed coepit
Chananaeus habitare in terra sua. Postquam autem convaluerunt filii
Israel subjecerunt Chananaeos, et fecerunt sibi tributarios, nec
interfecerunt eos (Ibid.).
|
|
