CAP. XIII. De arca et diluvio.

Omnis caro per illicitum conjugium corruperat viam suam, et invenit gratiam Noe coram Domino, et ait Dominus ad Noe: Fac tibi arcam de lignis levigatis, et intrabis in eam tu et filii tui, uxor tua et uxores filiorum tuorum tecum, et induces in arcam de cunctis animantibus mundis, septena; de immundis vero, bina. Et adducam aquas diluvii, et delebo hominem, et cuncta quae feci propter hominem, in quibus est spiritus vitae (Gen. VI), etc. Corruptio vitae perpetrationem culpae designat. Inundatio diluvii perturbationem, instabilitatem, fluctuationem et persecutionem significat praesentis saeculi. Noe significat Christum, sive quemlibet praelatum, qui, inquantum potest, facit arcam, id est aedificat Ecclesiam, ut ipse salvetur in ea, et filii ejus, id est subjecti ejus. Singulae virgae sunt singulae animae. Quae bene levigantur, dum per praedicationem cortex, et enormitas vitiorum, et peccatorum ab eis resecantur. Et sibi conjunguntur, dum per gratiam in unitatem fidei, quasi ex diversis silvis, id est ex diversis gentibus et linguis uniuntur. De bitumine quoque linita arca legitur. Bitumen charitatem significat. Quo bitumine linitur sancta Ecclesia intus, dum charitas servatur in affectu cordium; et foris, dum demonstratur in exhibitione operum. Mansiunculae in arca et tristega diversos significant doctores et diversa bene viventium merita. Quod dicitur tricamerata tres ordines significat in sancta Ecclesia, conjugatorum, continentium, virginum: qui secundum diversitatem nominum et operum differentiam sortiuntur mansionum. Quod dicitur bicamerata activos designat et contemplativos, quorum activi deorsum, et contemplativi sursum. Longitudo trecentorum cubitorum tria tempora, quibus praesens saeculum decurrit, tempus scilicet ante legem, sub lege, et sub gratia, et perfectam designat sanctae Trinitatis cognitionem. Latitudo quinquaginta cubitorum, per quinque sensus corporis, insinuat operum bonorum in proximum exhibitionem. Altitudo triginta cubitorum trium principalium virtutum, fidei, spei, et charitatis, significat sublimitatem.

Hoc, quod ex omnibus animantibus inducta sunt in arcam, significat quod ex omnibus gentibus homines ducuntur in sanctam Ecclesiam. Munda animalia, quae septena sunt introducta, significant bonos, qui per septiformem gratiam sunt justificati. Immunda vero, quae bina intromittuntur, significant reprobos, qui per culpam a Deo et a semetipsis sunt divisi. Binarius namque, qui ab unitate primus recedit, et se dividit, signum divisionis est. Significant quoque animalia, quae deorsum erant, activos; volatilia, quae sursum erant contemplativos. Feminae designant infirmos, masculi robustos, esca sacram Scripturam significat, quae cibus est spiritualis animarum. Ostium deorsum significat bonam actionem, per quam in unitatem sanctae Ecclesiae ingredimur. Fenestrae sursum contemplationem per quam coelestia comtemplamur vel speculamur. Montes, quos aqua operuit, sunt sancti praelati, quos nonnunquam persecutio opprimit. Cubitus, in quo consummata est arca, Christus est, qui est caput Ecclesiae. Arca deorsum lata erat, quia multi sunt vocati; sursum stricta, quia pauci electi. Deorsum lata, quia multi subjecti; sursum stricta, quia perpauci sunt praelati. Deorsum lata, quia multi sunt activi, sursum stricta quia pauci comtemplativi. Deorsum lata, quia multi imperfecti, sursum stricta, quia pauci perfecti. Numerus quadraginta dierum, quibus inundaverunt aquae qui constat ex quater decem, vitam praesentem significat, in qua fluctibus tentationum et persecutionum incessanter quatimur: tamen et Decalogum et quatuor Evangelia complere debemus. Montes Armeniae sublimitatem significant vitae aeternae; arca requievit in montibus Armeniae, et sancta Ecclesia requiescet in sublimitate vitae aeternae.

Corruptio ergo vitae, est perpetratio culpae; arca, Ecclesia; Noe, praelati; familia Noe, ejus subditi; inundatio diluvii, tentationes, et persecutiones saeculi; singulae virgae, singulae animae; levigatio virgarum, justificatio animarum; lenitio interior, charitas in affectu cordium; exterior linitio, charitas in exhibitione operum: mansiunculae et tristega, diversi ordinis diversa merita; bicameratio, bona actio, comtemplatio; tricameratio, conjugium, continentia, virginitas; longitudo arcae, et tria tempora, et perfecta cognitio sanctae Trinitatis; latitudo, effectus boni operis in proximo; altitudo, excellentia trium principalium virtutum, fidei, spei et charitatis; animalia, activi; volucres, contemplativi; esca, Scriptura; quadraginta dies, vita praesens; montes Armeniae, sublimitas vitae aeternae; recessus sive desiccatio aquarum, ablatio tentationum et persecutionum.