|
In principio creavit Deus coelum et terram (Genes. I). Coelum spiritus,
terra corpus; quia sicut coelum terra sublimius et solidius, sic
excellentior est et dignior corpore spiritus. Mundus in prima
confusione, est homo in iniquitate sua. Sicut enim mundo primordiali
confuso non inierat lux aut futurus ordo, sic homini subjecto
iniquitati, nec lux lucet per cognitionem veritatis, nec ordo inest per
dispositionem aequitatis. Et Deus quasi in media confusione lucem
primariam creat, quando peccatorem diversis sceleribus confusum lucis
intimae radiis illustrat, ut quid esse debeat agnoscat, et ad notitiam
recte vivendi semetipsum disponat. Significat itaque lux primaria,
peccati cognitionem. Firmamentum inter aquas superiores et aquas
inferiores, discretionem inter virtutes et vitia. Aquae namque
inferiores designant vitia; superiores aquae, virtutes. Et quasi
firmamentum inter utrasque aquas ponitur, quando per virtutem
discretionis, virtutes a vitiis, et vitia a virtutibus dirimuntur.
Deinde sequitur: Congregatio aquarum: quae erant sub firmamento.
Congregatio aquarum, cohibitionem exprimit vitiorum. Vitia namque, quia
penitus in praesenti vita, de naturae humanae penetralibus evacuari vel
eliminari non possunt, propter eorum fomites nobis originaliter insitos,
debent coarctari quantum per divinam gratiam possibile est et cohiberi,
et in unum redigi, ne per totum effluant, totum occupent et corrumpant,
ac sensus nostros ab inquisitione veritatis, affectus nostros ab
exercitatione virtutis, membra nostra ab exhibitione boni operis
impediant. Sicut enim terra aquis occupata non potuit germinare, sic nos
vitiis occupati nec sensibus veritatem inquirere, nec affectibus
virtutes exercere, nec membris bona opera valemus exhibere. Aquis igitur
in unum congregatis, aer calescit, et terra germinat quia vitiis
cohibitis, et per agnitionem calet homo, et per dilectionem claret, et
caro fructificat per bonam actionem. Conditio luminarium significat
perfectam illuminationem, nebulosa ignorantiae caecitate seposita,
veritatis inspectione. Et potest sol significare cognitionem eorum, quae
pertinent ad divinam naturam; luna cognitionem eorum quae pertinent ad
sanctam Ecclesiam; stellae autem cognitionem eorum quae pertinent ad
unamquamque fidelem animam. Pisces, qui laborant in imo, id est in
aquis, sollicitudinem bonae actionis designant, quae vitae labentis
fluctibus agitatur. Volucres, quae ad alta volant, significant
contemplationem coelestium, per quam ab imis ad superiora sublevamur.
Animalia significant sensus nostri corporis, eo quod ipsa participant
humanis sensibus. Quasi enim animalia in nobis creantur, cum sensu
corporis prius per vanitatem corrupti, per divinam gratiam
redintegrantur.
His itaque compositis, novissime fit homo ad imaginem et similitudinem
Dei: qui taliter in nobis virtutibus, et bonis operibus dispositis, fit
conformis, et similis Deo per justitiam, qui prius fuit informis et
dissimilis per culpam. Homo denique formatus, transfertur in paradisum
voluptatis, quia peccator regeneratus per gratiam in mundo, in coelum
transfertur per gloriam.
Coelum itaque, spiritus; terra, corpus; lucis primariae conditio,
peccati cognitio. Firmamentum inter aquas superiores et aquas
inferiores, discretio inter vitia et virtutes. Aquarum inferiorum
congregatio, vitiorum cohibitio. Productio graminum, exhibitio bonorum
operum. Luminarium conditio, perfecta veritatis cognitio. Pisces, bona
actio. Volucres, contemplatio. Animalium creatio, sensuum corporalium
redintegratio. Adae formatio, justi perfectio. Adam in paradiso, justus
in coelo. Lux primaria ante solem significat legem ante gratiam, Joannem
ante Christum, initium ante perfectionem, gratiam ante gloriam. Sicut
enim lux primaria, sole fuit tempore prior, et tamen minor claritate;
sic lex gratia, Joannes Christo, initium perfectione, gratia gloria,
priora dignoscuntur ordine, et longe tamen inferiora perfectione; sed in
aliis ordinibus rerum invenitur quod alia praecedunt, et alia sequuntur:
praecedunt minora, succedunt majora.
|
|