|
Venit Jesus in civitatem, quae dicitur Sichar (Joan. IV), etc. Adventus
Jesu significat carnis assumptionem. Sichar, quae interpretatur
conclusio vel ramus, significat gentilem populum. Populus namque
gentilis sub peccato fuit conclusus, et est ramus de oleastro excisus,
olivae insertus. Fons Jacob, qui ibi erat, naturalem significat
rationem, non aliunde surgentem, nisi a causa omnium bonorum, id est
Deo. Et ideo pulchre dicitur: Erat ibi fons Jacob, id est ratio
infinita, Patris altitudine procedens. Jesus autem fatigatus ex itinere,
sedebat supra fontem. Iter Jesu est dispensatio incarnationis; sessio,
dignatio humilitatis; lassitudo, infirmitas carnis; sexta hora, sexta
aetas; puteus, profunditas hujus saeculi; Samaritana, Ecclesia. Venit
ergo mulier non jam justificata, sed justificanda: quae nondum, dimissa
hydria cupiditatis, hauriebat fluvium voluptatis de profundo saeculi
praesentis. Dixit ei Jesus: da mihi bibere. Petit Jesus a primitiva
Ecclesia de gentibus, potum fidei, qua in se Redemptorem credatur. Petit
potum rationis, ut ipse Creator investigetur. Et dum ab ea potum
postulat, potu eam coelestis gratiae inebriat. Apostoli in civitate
escas emunt, dum in mundo sua praedicatione fidem in populis, et bonam
operationem ad honorem et voluntatem Salvatoris acquirunt. Vade, voca
virum tuum. Respondit mulier: Non habeo virum. Dixit ei Jesus: Bene
dixisti, non habeo virum. Quinque enim viros habuisti; et nunc quem
habes, non est tuus vir. Quinque viri sunt, quinque sensus corporis. Qui
ideo recte dicuntur animae viri, quia illi naturaliter sunt copulati, ut
per eorum conjunctionem, bonorum operum habeat fecunditatem, et proferat
prolem. Qui videlicet sensus animae sigillatim moriuntur, dum per
iniquitatem succedentem corrumpuntur. Et istis viris mortuis, id est
sensibus per iniquitatem corruptis, conjungit sibi humana natura sextum,
non maritum, sed fornicatorem et corruptorem: errorem, scilicet
mundanum. Talem igitur invenit Christus mulierem Samaritanam, id est
gentium Ecclesiam non alicui legitimo viro, id est sano sensui
copulatam, sed suo corruptori conjunctam. Sed Dominus volens eam ad
veritatem revocare, ne illa (eo quod audierat patres in monte illo
adorasse, et Judaeos tunc in Hierosolymis adorare) ne, inquam,
existimaret in monte illo vel in Hierosolymis tantum esse adorandum,
subjungens docuit eam, dicens: Mulier crede mihi, venit hora; et nunc
est, quando nec in monte hoc, nec in Hierosolymis adorabitis; sed veri
adoratores adorabunt Patrem in spiritu et veritate. Et continuo venerunt
discipuli. Discipuli de civitate cum cibo veniunt ad Dominum, dum ei de
hoc mundo per praedicationem, vel doctrinam suam fructum boni operis in
gentibus gignunt. Et mirantur, quod cum muliere loquitur, dum stupent de
misericordia Dei, quod etiam gentilitati Dei gratia dispensatur. Et
mulier, id est gentilitas, conversa, tanta veritatis cognitione per
fidem percepta, reliquit hydriam suam per cupiditatis abrenuntiationem;
et abiit, per bonam operationem et peccatorum suorum remissionem, in
civitatem, id est infidelium multitudinem, et dixit hominibus illis, per
praedicationem: Venite, et videte hominem, qui dixit mihi omnia, quae
feci. Ecclesia namque ex gentibus conversa omnium salutem desiderat, et
omnes, quos potest, ad divinam visionem vocat. Et exierunt de civitate
illa, et veniebant ad eum Sic propter auditam vocem praedicationis
exeuntes de pravitate pristinae conversationis, venerunt ad cognitionem
veritatis illi, qui consortes sunt futuri aeternae beatitudinis. Discant
filii Ecclesiae matrem suam imitari; discant non armis, sed verbis
infideles ad Deum ducere; discant non peritura bona eis vi auferre, sed
et peritura et permansura eis per charitatem conferre. Rabbi, manduca.
Et respondit: Ego habeo manducare cibum, quem vos nescitis. Meus cibus
est, ut faciam voluntatem ejus qui misit me. Voluntas Patris ejus est
conversio et justificatio hominis, quia Christus reficit seipsum, dum
infideles veritatem docet.
Levate oculos vestros, et videte regiones, quia albae sunt jam ad
messem. Apostolis offerentibus cibum corporalem, docet eos quem cibum
ipse esuriat, salutem scilicet hominum. Levate oculos, et videte, id est
intellectu considerate, quia transacta hieme infidelitatis, adest calor
fidei et parata sunt corda, ut opera justitiae ex illis colligatis. Ut
qui seminat simul gaudeat, et qui metit. Utro que opus erat, et
seminare, et metere, quia in hoc apparet probabile verbum: Alius est,
qui seminat, et alius qui metit (Joan. IV). Nisi enim praeparati essent
per prophetas non audirent apostolos: non enim crederetur apostolis,
nisi prophetae praecessissent. Ego misi vos metere, quod non laborastis.
Alii laboraverunt, et vos in labores eorum introistis. Multi labores
fuerunt patriarchis et prophetis, in quibus omnibus prophetia Christi;
et multi passi sunt quasi seminationis frigore. Quasi diceret: Vos facio
messores ibi, ubi alii seminaverunt, id est in Judaea, ubi prima seges
est collecta. Unde aliqui exeuntes in toto mundo seminabunt. Unde alia
messis quasi de granis surget colligenda in fine saeculi messoribus
angelis. Ex civitate illa multi crediderunt in eum Samaritanorum.
Credunt in eum illi, qui eum non solum per credulitatem agnoscunt, sed
etiam per affectum diligunt. Et mansit ibi duos dies. Duos dies manet
apud illos, quos duobus praeceptis charitatis instruit et in ipsis quasi
in luce duorum dierum semetipsum eis ostendit.
|
|
