CAP. XI. De septuaginta duobus discipulis.

Designavit Dominus et alios septuaginta duos (Luc. X). Sicut in apostolis forma est pontificum, ita in septuaginta duobus discipulis forma est presbyterorum secundi ordinis. Septuaginta duo mittuntur, qui linguarum totidem gentibus Evangelium praedicarent, ut sicut primo duodecim apostoli propter duodecim tribus Israel, ita et hi propter caeteras gentes destinentur imbuendas. Per hoc quod binos mittit, innuitur quod nemo praedicationis officium debet suscipere, qui erga alium charitatem non habet. Ante faciem suam, in omnem civitatem et locum, quo erat ipse venturus, mittit, quia, ubi verba praedicationis praecurrunt, venit Dominus ad mentis habitaculum. Et dicebat illis: Messis quidem multa, operarii vero pauci. Messis est turba credentium; operarii, apostoli et sequaces eorum. Et licet haec messis verbo Dei sit sata, tamen culturae laborem et sollicitum munus operarii requirit, ne aves coeli sparsa semina dissipent. Sed quia pauci sunt operarii, id est praedicatores, rogandum est jugiter ut Dominus det gratiam praedicandi fidelibus, et mittat eos in procurationem messis suae. Unde subjungitur: Rogate ergo Dominum messis, ut mittat operarios in messem. Quomodo enim praedicabunt, nisi mittantur? (Rom. X.) Item: Ecce ergo mitto vos sicut oves, inter lupos (Matth. X). Sicut insidiantur lupi ovibus, sic haeretici fidelibus. Et sicut lupus nocte ovile circuit non audens intrare, canis somnum, pastoris absentiam, ut desidiam explorans, sic haereticus nocte suae tentationis fideles decipere conatur, Ecclesiam incaute non intrans, et pastores vel desides necare, vel in exsilium mittere intendit. Lupus vero corporis rigidi se facile non flectere potest, sic haereticus duri intentione cordis non solet ab errore revocari. Unde Apostolus: Haereticum hominem post primam et secundam correctionem devita (Tim. III). Lupus suo impetu fertur, et ideo saepe luditur; sic haereticus impetum facit, et saepe remanet inanis, cum nocere non possit. Lupus si prior aliquem viderit, vocem illi quadam vi naturae eripit, si homo illum prior viderit, exagitat; sic quem versuta disputatione haereticus praevenit, mutum reddit, ne confiteatur verbum Dei. Sed si quis commenta fraudis ejus cognoverit, patitur jacturam vocis. Sicut lupus, sic haereticus: primum, quia invadit guttur, uterque vitalibus vulnus infligit. Possumus etiam per lupos persecutores quosque designare, qui more luporum fideles lacerare conantur.

Nolite portare sacculum, neque peram, neque calceamenta. Tota fiducia praedicatoris in Deo debet esse, ut praesentis vitae sumptus, etsi non provideat sibi, tamen non desituros certissime sciat, ne, dum occupatur mens ejus ad temporalia, minus praedicet aeterna. Et ideo sacculum non portet. Secundum autem mysticum sensum, pecunia in sacculo clausa, sapientia est occulta, quae pro Christo non erogatur. Per peram, onera saeculi; per calceamenta, mortuorum operum exempla figurantur. Et praedicator onus saecularium negotiorum non portet, nec stultorum operum exempla conspiciat, ne sua opera quasi ex mortuis pellibus credat munire. Et neminem in via salutaveritis. Qui non amore aeternae patriae, sed praemiorum ambitu, salutem audientibus praedicat, quasi in itinere salutat, quia ex occasione non intentione salutem audientibus exoptat. Omnis enim qui in via salutat, ex occasione itineris salutat, non ex intentione habendae salutis.