|
Omnia fecit Deus in pondere, et numero et mensura (Sap. XI). Pondus
secundum ordinem attenditur. Ordo secundum duo, scilicet locum et tempus
intelligitur. Omnia ergo fecit Deus in pondere, id est ubi et quando
oportuit. Omnia fecit in numero, id est tot quot oportuit. Omnia fecit
in mensura, id est quanta, et quandiu oportuit. Mensura enim
intelligitur et secundum quantitatem magnitudinis et temporis.
(ROM. I.) De Filio suo, qui factus est ei ex semine David secundum
carnem, etc. Christus est duo, scilicet substantia humana et substantia
divina, quorum neutrum est alterum: ergo nec homo est Deus; nec Deus est
homo? Solutio. In prima propositione agitur de naturis; in conclusione
de persona, et ideo non est argumentum. Sicut annulus secundum quod est
aurum, est opus naturae: in quantum annulus, opus artificis, nec tamen
opus naturae est opus opificis. Vel Christus aequalis est Patri secundum
quod Deus, et minor Patre secundum quod homo: ergo eidem aequalis et
minor eodem.
Ex resurrectione mortuorum, etc. Hieronymus: Hominem, quem assumpsit,
nunquam deposuit: ergo Christus eodem modo fuit homo in morte, quo et
ante mortem: sed ante mortem fuit homo constans ex corpore et anima:
ergo in morte fuit homo constans ex corpore et anima. Sed anima in morte
fuit superata a carne: ergo nihil constabat ex illis duobus. Solutio.
Christus in morte eodem modo fuit homo, quo et ante: sed non omni eodem
modo. In morte homo fuit, quia naturam humanam, scilicet corpus et
animam sibi unitam habuit, licet anima a carne tunc separata fuit, quia
Verbum a neutro separatum fuit. Ante mortem vero non hac sola ratione
homo fuit, sed sicut Petrus et Paulus, scilicet constans ex corpore et
anima. Si ergo quaeratur utrum Christus in morte homo fuit, sic
responde: Tunc fuit homo, id est habens naturam humanam unitam, verum
est. Si autem dicatur, homo, id est constans ex anima et carne, falsum
est; nec tunc fuit mortalis, vel immortalis, sed potius mortuus.
Item si anima vinculum fuit inter carnem et Deitatem, quomodo illa
recedente a carne, Divinitas carni unita fuit. Solutio. Sicut duo,
tertio mediante, sociantur in dilectione, quo tamen discedente illi
remanent.
Justitia Dei in eo revelatur ex fide in fidem. Fides dicitur eo quod
operibus adimpleatur. Non enim fidei obedit, qui fidei operibus
contradicit. Quia cum cognovissent Deum, etc. Triplex est cognitio: alia
fidem praecedens, de qua dicitur: Ex auditu est fides (Rom. X): haec est
enim verborum intelligentia. Alia est fidem subsequens: haec est
mysteriorum intelligentia. De qua scriptum est: Nisi credideritis, non
intelligetis (Isa. VII). Alia est fidem expellens, quae erit in futuro.
De qua dicit Apostolus: Tunc cognoscam sicut et cognitus sum (I Cor.
XIII).
Mutaverunt gloriam incorruptibilis Dei. Gloria est optime, et summe, et
late patens fama.
Propterea tradidit illos Deus, etc., mercedem erroris recipientes.
Illis, qui dicunt, quod omnis poena sit a Deo, sic objicitur: Omne
peccatum corrumpit, laedit, et punit naturam: ergo inquantum est
peccatum, punit; et inquantum punit, est poena; et inquantum poena, est
a Deo, ut dicunt: ergo omne peccatum, inquantum est, a Deo habet esse:
quod non est verum. Sicut enim Deus malum non operatur, scilicet malum
actum, nec malam voluntatem (haec enim sunt opera hominum), sic nec
malum operanti cooperatur. Si enim, aliquo peccante, Deus illum actum
operaretur, qui est malus, quomodo peccanti non cooperaretur? Non est
concedendum quod peccatum sit aliquid; quod sit a Deo; nec actus malus,
nec mala voluntas est a Deo. Hoc autem: Omnia per ipsum facta sunt
(Joan. I), de naturalibus intelligendum est.
Poena aliquando dicitur materia ipsa in qua punitur quis, ut ignis;
aliquando actio punientis; aliquando dolor patientis.
In similitudinem imaginis hominis, dicit Augustinus, sine impietate
adoratur terra, id est humanitas Christi. Nunquid igitur concedendum
simpliciter quod creatura adoratur, cum ipsa sit creatura? Solutio. Haec
creatura adoratur: non est tamen concedendum quod creatura adoretur. Non
enim homo quia homo, sed quia homo Deus adoratur. Item crucem Christi
adoramus: quomodo ergo non creaturam? Solutio. Crucem, id est cruci
affixum adoramus. Ut etiam crucis mysterium in majore reverentia
habeatur, genua flectimus ante crucem.
Qui cum justitiam Dei cognovissent etc. Justitia est voluntas reddendi
unicuique quod suum est. Istud suum non ad accipientem, sed ad reddentem
referendum est, secundum quosdam: quod nobis non placet. Secundum
Justinianum. Justitia est constans, ac perpetua voluntas, unicuique jus
suum tribuens. Justitia Dei est ordinatio Dei, qua tali peccato talis
debetur poena; et tali merito, tale debetur praemium. Justitia Dei
dicitur gratia, qua gratis justificat impium: et hac Deus non est
justus, sed apparet. Justitia Dei dicitur essentia Dei, quae est ipse
Deus.
Non intellexerunt, quod qui talia agunt, digni sunt morte. Non
intelligere aliquando dicitur ignorare; aliquando in memoria non habere;
aliquando quod in memoria est, opere non implere; aliquando non
approbare, eodem modo et nescire.
Est mors animae, scilicet peccatum; est mors corporis, scilicet
separatio animae ab eo; est mors aeterna.
Est vita animae, scilicet justitia; est vita corporis, scilicet anima;
est vita aeterna.
Aliud est debitum praelationis; aliud est charitatis.
Sed etiam qui consentiunt facientibus. Peccato consentit, qui peccatum
vel non impedit cum debeat et possit; vel qui factum non corrigit, cum
debeat et possit.
Par pro communi accipitur, ut erit par gaudium in dispari claritate.
|
|
