|
Dixit Dominus ad Moysen: Loquere ad Aaron Homo de semine tuo, qui
habuerit maculam, non offerat panem Domino Deo suo, nec accedat ad
ministerium ejus (Levit. XXI). Ubi repente subjunxit: Si caecus fuerit,
si claudus, si parvo vel grandi, et torto naso, si fracto pede, si
mancus, si gibbosus, si lippus, si albuginem habens in oculo, si jugem
scabiem, si impetiginem in corpore, vel ponderosus (Ibid.). Caecus
quippe est, qui supernae lumen contemplationis ignorat, qui praesentis
saeculi pressus tenebris, dum venturam lucem nequaquam diligendo
conspicit, quo gressum operis porrigat nescit. Hinc etenim, prophetante
Anna, dicitur: Pedes sanctorum suorum servabit, et impii in tenebris
conticescent (IV Reg. II). Claudus est, qui quidem quo pergere debeat
aspicit, sed per infirmitatem mentis, vitae viam non valet perfecte
tenere quam videt; quia ad virtutis statum, dum fluxa consuetudo non
erigitur, quo innititur desiderium, illuc gressus operis efficaciter non
sequuntur. Hinc etenim Paulus dicit: Remissas manus, dissoluta genua
erigite, et gressus rectos facite pedibus vestris, ut non claudicans
quis erret, magis autem sanetur (Hebr. XI). Parvo autem naso est, qui ad
tenendam mensuram discretionis non est idoneus. Naso quippe odores,
fetoresque discernimus. Recte ergo per nasum discretio exprimitur, per
quam virtutes eligimus, vitia reprobamus. Unde in laude sponsae dicitur:
Nasus tuus sicut turris, quae est in Libano (Cant. VII), quia nimirum
sancta Ecclesia, quae ex causis singulis tentamenta prodeant per
discretionem conspicit, et ventura vitiorum bella ex alto deprehendit.
Sed sunt nonnulli, qui dum existimari se hebetes nolunt, saepe se in
quibusdam inquisitionibus plusquam necesse est exercentes ex nimia
subtilitate falluntur. Unde hic quoque subditur, vel grandi, et torto
naso. Nasus enim grandis et tortus, immoderata subtilitas discretionis
est: quae plusquam decet excreverit, actionis suae rectitudinem ipsa
confundit. Fracto autem pede, vel manu est, qui viam Dei pergere omnino
non valet, atque a bonis actibus funditus exsors vacat: quatenus haec
non ut claudus saltem cum infirmitate teneat, sed ab his omnino alienus
existat. Gibbosus vero est, quem terrenae sollicitudinis pondus premit,
ne unquam ad superna respiciat, sed solis iis intendat, quae in infimis
calcantur. Qui tametsi aliquando, aliquid ex bono patriae coelestis
audierit: ad hoc tamen perversae nimirum consuetudinis pondere
praegravatus, faciem cordis non attollit; quia cogitationis statum
erigere non valet, quem terrenae sollicitudinis usus curvum tenet. Ex
horum quippe specie Psalmista ait: Incurvatus et humiliatus sum
usquequaque (Psal. CXVIII). Quorum culpam per semetipsum Dominus
reprobans ait: Semen autem, quod in spinas cecidit, ii sunt qui audiunt
verbum Dei, et a sollicitudinibus, et divitiis mundi conculcati, non
referunt fructum (Luc. VIII). Lippus vero est, cujus ingenium ad
cognitionem quidem veritatis emicat, sed tamen hoc carnalia opera
obscurant. In lippis oculis pupillae sanae sunt, sed humore defluente
infirmitate palpebrae grossescunt, et sic dum crebra infusione oculi
gravantur, etiam acies pupillae vitiatur.
Et sunt nonnulli, quorum sensum carnalis vitae operatio sauciat, qui
videre recte, et sublimiter per ingenium poterant, sed usu pravorum
actuum caligant. Lippus quippe est, cujus sensum natura exacuit, sed
pravae conversationis assiduitas confundit. Cui bene per angelum
dicitur: Collyrio inunge oculos tuos, ut videas (Apoc. III). Collyrio
quippe oculos ut videamus inungimus, cum ad cognoscendum veri luminis
claritatem, nostros intellectus aliquo medicamine bonae operationis
adjuvamus. Albuginem vero habet in oculo, qui veritatis lucem videre non
sinitur, quia arrogantia sapientiae vel justitiae est caecatus. Pupilla
namque oculi nigra, videt; albuginem tolerans, nihil videt; quia
videlicet sensus humanae cogitationes si stultum se peccatoremque
intelligit, cognitionem intimae claritatis apprehendit. Si autem
candorem sibi justitiae seu sapientiae tribuit, a luce se supernae
cognitionis excludit, et eo claritatem veri luminis nequaquam penetrat,
quo se apud se prae arrogantia exaltat, sicut de quibusdam dicitur:
Dicentes enim se esse sapientes, stulti facti sunt (Rom. I). Jugem vero
habet scabiem, cui carnis petulantia sine cessatione dominatur. In
scabie etenim fervor viscerum ad cutem trahitur, per quam recte luxuria
designatur; quia, si cordis delectatio usque ad operationem prosilit,
nimirum fervor intimus usque ad cutis scabiem prorumpit, et foris jam
corpus sauciat, quia dum in cogitatione voluptas non reprimitur, etiam
in actione dominatur. Quasi enim cutis pruriginem Paulus curabat
abstergere, cum dicebat: Tentatio vos non apprehendat nisi humana (I
Cor. X). Ac si aperte diceret: Humanum quidem est in corde tentationem
perpeti, diabolicum vero est in tentationis certamine, et in operatione
fatigari. Impetiginem vero habet in corpore quisque, avaritia vastatur
in mente. Quae si in parvis non compescitur, nimirum sine mensura
dilatatur. Impetigo quoque sine dolore corpus occupat, et absque
occupati taedio increscens, membrorum decorem foedat, quia avaritia
captum animum dum quasi delectat, exulcerat; dum adipiscenda quaeque
cogitationi ejus objicit, ad inimicitias accendit. Et dolorem in vulnere
non facit, quia aestuanti animo ex culpa abundantiam promittit. Sed
decor membrorum perditur, quia aliarum quoque virtutum per hanc
pulchritudo depravatur, et quasi totum corpus exasperat, quia per
universa vitia animium supplantat, Paulo attestante, qui ait: Radix
omnium malorum est cupiditas (I Tim. VI). Ponderosus vero est, qui
turpitudinem non exercet in opere, sed tamen ab hac cogitatione
continua, sine moderamine gravatur in mente. Qui nequaquam quidem usque
ad opus nefarium rapitur, sed ejus animus voluptate luxuriae sine ullo
repugnationis stimulo delectatur. Vitium quippe ponderis est, cum humor
viscerum ad virilia labitur, quae profecto cum molestia dedecoris
intumescunt. Ponderosus ergo est, qui totis cogitationibus ad lasciviam
luxuriae defluens, pondus turpitudinis gestat in corde. Et quamvis prava
non exerceat opere, ab his tamen non evellitur mente, nec ad usum boni
operis in aperto valet assurgere, quia gravat hunc in abditis pondus
turpe. Quisquis igitur cuilibet horum vitio subjicitur, panes Deo
offerre prohibetur, ac profecto diluere aliena non valet delicta is quem
devastant propria.
|
|
