CAP. IX. De constructione tabernaculi, et de offerendis in eo.

Tabernaculum significat Ecclesiam. Tabulae designant animas. Quae bene de lignis Sethim esse dicuntur, quia animae sunt, et immortales per naturam, et incorruptibiles per gratiam. Bases argenteae fidem significant, supra quam sancta fundatur Ecclesia, vel fundata consistit. Quae bases ideo non convenienter plures sunt, quia unicuique distribuit Deus secundum mensuram fidei. Alius habet fidem et cognitione et affectu magnam; alius cognitione et affectu parvam; alius cognitione magnam, et affectu parvam; alius cognitione parvam, et affectu magnam. Duae bases singulis tabulis supponebantur, quia fides in duobus consistit, cognitione et affectu; vel quia Deum credimus esse Creatorem universorum, et Redemptorem electorum. In constructione tabernaculi hujus offerre debemus aurum, argentum, aes, hyacinthum, etc. Aurum, propter fulgorem, sapientiam exprimit, quae in cordibus fidelium relucescit. Argentum, quia clarum est et dulcem habet tinnitum, eloquentiam designat. Aes, quia percussum magnum reddit sonitum, significat praedicationem per orbem terrarum longe lateque sonantem. Hyacinthus, quae aerium sive coelestem praetendit colorem, coelestium bonorum significat spem, sive coelestem conversationem. Purpura significat corporis passionem, ad quam parati esse debemus pati pro Christo. Coccus, quia flammam imitatur, exprimit charitatem, quae in cordibus sanctorum flagrascit. Qui coccus bis tinctus dicitur, quia per duplicem dilectionem, Dei videlicet et proximi coloratur. Byssus, quia candet, castitatem significat. Pelles hyacinthinae, viros coelestem vitam agentes; ligna Sethim, viros in fide firmos. Oleum, quia caeteros liquores excellit, misericordiam designat, quae alias virtutes antecellit vel transcendit. Aromata et thymiamata, bonae famae redolentiam significant. Unguentum, dulcedinem et pinguedinem, sive suavitatem praetendit internam. Lapides pretiosi propter suum fulgorem, miraculorum significant operationem, longe lateque coruscantem. Atrium, significat rudimenta inchoantium. Columna, quosque fortes et perfectos exprimit viros. Decem cortinae, illos significant, qui Decalogum legis explent. Undecim saga, illos significant, qui pro transgressione legis, asperam agunt poenitentiam. Undenarius namque, qui denarium transgreditur, significat Decalogi transgressionem; et quia saga sunt aspera, poenitentiae asperitatem. Ansulae, quibus cortinae copulabantur, virtutes sunt sanctorum quibus ipsi conjunguntur. Circuli aurei, perpetuum fulgorem futurae retributionis insinuant. Sancta, praesentem designant vitam. Sancta sanctorum, vitam aeternam. In sanctis gratia; in Sanctis sanctorum, gloria. In sanctis, meritum; in Sanctis sanctorum, praemium. Velum exprimit coelum, quia et coelestia et terrena discernit. Moyses sive Aaron Christum significat, quia sanctam Ecclesiam construit et sanctificat. Beseleel et Oliab, doctores et praedicatores significant. Diversa vasa, sunt animae diversis donis sanctificatae, et officiis et ordinibus servientes. Introitus tabernaculi, exprimit vitium saeculi, posterior pars tabernaculi finem mundi. Pars australis, Judaeos significat ab antiquo radiis divinae cognitionis illustratos. Pars septentrionalis, gentiles a claritate divinae cognitionis ab initio longe remotos. Illi erant per fidem clari et calidi; isti per infidelitatem, obscuri et frigidi.

Tabernaculum igitur, Ecclesia; singulae tabulae, singulae animae; bases, fides; decem cortinae, sancti Decalogum complentes. Undecim saga, justi de transgressione legis poenitentiae satisfactionem exhibentes. Ansulae, virtutes; circuli rotundi, aeternae retributiones. Sancta, praesens vita; Sancta sanctorum, aeterna vita, velum, coelum. Moyses sive Aaron, Christus; Beseleel et Oliab, doctores et praedicatores. In constructione hujus tabernaculi debemus offerre aurum per sapientiam; argentum per eloquentiam; aes per praedicationem; hyacinthum per coelestium bonorum spem, vel per coelestem conversationem; purpuram per passionem, sive per compassionem; coccum bis tinctum per geminam dilectionem; byssum per castitatem; thus per orationem; oleum per misericordiam; thymiamata per bonam famam; et sic caetera quaecunque poterimus bona justitiae habere. Perquam multa sunt, quae de his dici possent, nisi nostri sensus brevitatem excederent. Sed quaedam ex omnibus breviter perstrinximus, ne totum praeterire videamus. Quod historicae narrationis ordinem plerumque transgredimur nihil impedit. Nihil enim obest ordinis ista transpositio, si tamen historiae veritas conservatur. Nam hujusmodi transpositio, majorem nonnunquam intelligentiam parit, et memoriam.