CAP. II. De Saule, David et cithara ejus.

Spiritus Domini recessit a Saul, et exagitabat eum spiritus nequam a Domino. Dixeruntque servi Saul ad eum: Ecce spiritus Domini malus exagitat te. Jubeat ergo dominus noster rex, et servi tui, qui coram te sunt, ut quaerant hominem scientem psallere cithara, ut quando arripuerit te spiritus Domini malus, psallat manu sua, et levius feras (I Reg. XVI). Spiritus Domini malus, diabolus, licet afflictionem justorum semper appetat, tamen, si a Deo potestatem non accipit, ad tentationis articulum non convalescit. Potestas ergo diaboli, quia a Domino est, nonnisi justa esse potest; omnis autem voluntas ejus injusta est. Ex se enim tentare injuste appetit, sed eos qui tentandi sunt, et prout tentandi sunt, Deus juste tentari permittit. Ideo ipse spiritus, et Domini appellatur, et malus: Domini, per licentiam justae potestatis; malus, per desiderium injustae voluntatis. Formidari igitur non debet, qui nihil nisi permissus valeat agere. Quamvis enim a Domino malignitas non sit, potestas nisi a Domino non est. Erat quidem David in canticis musicis eruditus. Diversorum sonorum rationabilis moderatusque concentus concordi varietate compactam ordinatae Ecclesiae significat unitatem, quae variis modis quotidie resonat, et suavitate mystica modulatur. David adhuc puer in cithara suaviter, imo fortiter canens, malignum spiritum qui exagitabat Saulem compescebat: non quod ejus cithara tantam virtutem haberet, sed figura crucis Christi, per lignum et chordarum extensionem mystice gerebat, quae jam tunc daemones effugabat. Tropologice autem hoc facto ad compatiendum proximo instruimur. Plerumque enim superbus dives exhortationis blandimento placandus est, quia plerumque dura vulnera per levia fomenta mollescunt, et furor insanorum saepe ad salutem medico blandiente reducitur. Cumque eis in dulcedine condescenditur, languor insaniae mitigatur. Neque enim negligenter intuendum est quod cum Saulem spiritus adversarius invaderet, apprehensa David cithara, ejus insaniam sedabat. Quid enim per Saulem, nisi elatio potentium? et quid per David innuitur, nisi humilis vita sanctorum? Cum ergo Saul ab immundo spiritu arripitur, David canente ejus insania temperatur; quia, cum sensus potentium per elationem in furorem vertitur, dignum est ut ad salutem mentis, quasi dulcedine citharae, locutionis nostrae tranquillitate revocetur.